Showing posts with label MIZO MILARTE. Show all posts

RK LIANZUALA PASSED AWAY

RK Lianzuala
Hun rei tak chhung All India Radio Aizawl, News Editor hna lo thawk tawh Pu RK Lianzuala chu vawiin chawhma dar 11:15 khan chaw kawng Cancer vangin Aizawla Ebenezer Hospital-ah a thi.

Kum 53 mi Pu RK Lianzuala hian a nupui leh a fate pahnih a kalsan a ni.

Pu RK Lianzuala hi Pu Sawichhunga (L) leh Pi Lianmawii te fa pasarih zinga a naupang ber a ni a, kum 1966, May ni 29 khan Champhaiah a piang a, lehkhathiam thei tak a ni a; kum 1989 khan BA (Sociology Honours) a pass a, Gold Medalist a ni a, kum 1989 khan MA (Public Administration) pass lehin hetah pawh hian Gold Medalist a ni leh bawk a ni.

MA a zawh hnu hian St. Paul’s High School-ah a thawk a, he hna a thawh lai hian kum 1991 atang khan All India Radio Aizawlah chanchinthar chhiartu leh English chanchin thar lettu, News Reader cum Translator hna contract-in a thawk tel bawk a, kum 1992, April thla atang khan Mizoram sorkar hnuaia Printing & Stationary Deptt.-ah Editor hna a thawk a, heta a thawh lai hian kum 1996 November thla atangin Deputation-in All India Radio-ah Assistant News Editor hna a thawk a. Hemi chhung hian Thomson Foundation UK-ah training-in Diploma in Broadcast Journalism a zo a ni.

Kum 2004, November thlaa Zonet Cable TV Pvt. Ltd. a din tan khan sorkar hna a thawh chu bansanin hun puma thawkin, a khaipa ber a ni a, a thih ni thlengin he hna hi a thawk a ni.

Pu RK Lianzuala hian thil lem lamah harsatna a neih avangin nikum February thla khan Aizawlah Doctor thiamte a berawn a, February ni 6 khan chaw kawng Cancer a ni tih hmuh chhuah a ni a, hemi hnu hian Vellore panin enkawl nghal a ni a, chau thla zelin vawiin khan chatuan ram a pan ta a ni.

Pu RK Lianzuala hi zanina lumen a nih hnuah naktuk chawhnu dar 1-ah an chenna Aizawl Bethelhem Veng-ah vui a ni ang. ~ AIR

Tribal Power Original Bassist kan chan ta


REMSANGPUIA
(1971-2019)

February 28th, 2019 : Pu Remsangpuia Chanchin Tlangpui

Pu Remsangpuia hi August ni 15, 1971 khan Pu R. Sangkunga (L) leh Pi Lalmangthuami Sailo (L) te inkarah a lo piang a. An unau hi pariat (8) an ni a, an unau chu -
Tribal Power
1. Laldingliana (L) h/o Zosangi, Chawnpui 
2. Lalmuansangi w/o Rohmingliana, Zotlang
3. Vanlalruati, w/o Lalzikpuia, Durtlang
4. Remsangpuia h/o Saizami Sailo, Vaivakawn
5. Lalremtluangi, Vaivakawn
6. Lalremmawii w/o R. Lalmuanawma, Chawnpui
7. Lalremsiami w/o David Lalrinmawia, Maubawk
8. Lalremthanga h/o Lalrinkimi, Vaivakawn

Kum 2008 khan Pi Saizami Sailo nen an innei a, fanu pakhat Zomuanpuii an nei. Pu Remsangpuia hi Pathian tih mi tak, ama tawka ring ve tlat mi leh thenrual kawm thiam tak a ni a, amah mi zaidam, mi pawisawi hlau leh mi hlim thei tak fiamthu duh em em mi a ni. 


A bible chang duh ber chu "Rilrua rethei te chu an eng a thawl e, Van ram an ta a ni si a" (Mathaia 5:3)

Rawngbawlna lam : Kum 1985 khan kum 14 mi chauh niin Pathian rawngbawlin Pu S.R. Lalsanglura, Evangelistic Team zuiin a lo feh chhuak tawh a, hemi atang hian rawngbawlna kawng hrang hrangah a inhmang chho tan a ni. Kum 1986 khan Dawrpui Vengthar Pastor Bial Revival Team din a lo nih khan Team member hmasa ber zingah telin, ram chhung leh ram pawn hmun hrang hrangah rawngbawlin a lo feh chhuak tawh thin a. Kum1989 vel khan YWAM ah rawngbawlin hun a hmang a, India ram hmun hrang hrangah a awm kual nasa hle a ni. Dawrpui Vengthar Pastor Bial Zaipawlah kum 1990 leh 1991 khan a tel a, Vaivakawn Pastor Bial Zaipawlah 1994 leh 1995 ah khan a tel bawk a ni. Vaivakawn Branch KTP ah 1990 -1994 chhung khan Committee Member a ni a, Kohhran Male Voice ah hun rei tak chhung a tel bawk. Kohhran Inkhawm zai hruaitu zingah hman thin a ni a, Naupang lam Sunday School ah Zirtirtu hna hun engemaw chen a tang thin bawk. Music Committee ah member ni thinin tunah pawh member nilai a ni.

Upa Bial Kristian Chhungkaw Committee ah member a ni mek bawk.

RemsangpuiaMusic lama a sulhnu : Kum 1989 khan Madras Institute of Music ah Music Grade -VIII thleng a zir a, tha takin a pass a. Mizo zinga zir zo hmasa pawl a ni. Hemi hnu hian ZEF rawngbawlnaah lutin Music Ministry ah Director-in hun eng emaw tichhung a awm a ni. Kum 1995/1996 chho khan Mizorama Rock Band lar Tribal Power Band dintute zingah a tel a, he band ah hian bassist a ni a, hemi hun chhung hian North East Beat Contest ah pakhatna lawmman an la a, Music Album Van boruak tih an siam bawk a. Ram chhung leh ram pawn hmun hrang hrangah concert neiin an kal nasa hle. Kum 1998 khan 2X- Tribal Power tiin Albatros Vocalist, Elija Lalrinawma (Rintea) nen Music Album Pasaltha tih chu an siam dun a, Album a hla tam zawk hi ama phuah a ni nghe nghe. Kum 2006 khan Delhi a Parikrama School of Music ah Instructor hna thawkin a awm leh a, kum hnih vel a thawh hnuin Mizoramah lo haw lehin Clef Music School a din leh a ni.

Zoram pum huap Music Seminar ah Resource Person ah te sawm thin a ni a, Weekly Magazine hrang hrangah Music kaihhnawih article te a ziak fo a, a thawhhlawk thin hle. Nikum 2018 khan Chanmari YMA buatsaih Beat Contest ah Vaivakawn YMA Band (The Mynas) Mentor zingah a tel a, taksa chak vak lo chung pawhin a ti hram hram a, an la tangkaipui hle a ni.

A Nat dan : Kum 2015, Spetember thla khan New Life Hospital ah Thin lam that loh avangin avangin karhnih dawn harh lovin ICU ah enkawl a ni a. Hemi hnu hian in lamah inenkawl zui reng niin hma pawh a sawn chho viau a. Mahse, ngai awh tak tak a nei thei ta meuh lova a khat tawkin damdawi inah a lut zauh zauh reng a ni. Kum 2018 kum tawp lamah khan chak lo zualin February ni 22, 2019 (Zirtawpni) khan Adventist Hospital ah dah luh a ni a, Feruary 25, 2019 (Thawhtanni) khan a dinhmun a hniam chhovin mumala biak theih a ni ta lova Doctor leh Nurse ten theihtawp chhuaha an enkawl chungin February 28, 2019 (Ningani) zing dar 7:10 khan Chatuan ram min pansan ta a ni.


Anin a ngaihsak thin che u avangin, in manganna zawng zawng ama chungah nghat vek rawh u | Cast all your anxiety on him because he cares for you. 
- 1 Peter 5 : 7

- David Z Hmar

MANGṬHA REMSANGPUI

Tribal Power Mizo Band1990 kumbi a rawn inherchhuak chu zofate tan rahbi pawimawh a ni leh zual ang. Global telivision programme ten Aizawl khawpui a chiah á¹­an a. Sap zaithiam lar tak tak zaite Mtv channel aá¹­ang darkar 24 chhungin kan thlirve á¹­an ta a. Chutih rual chuan western culture leh thlang kawrvai culture leh an rimawi ten zorimawi a run nasa a, mizo á¹­halai ten mizo hla aiin saphla leh vai hla an ngaihsak zawk hlauhthawnawm khawpin tuipuiral rimawi ten Television kaltlangin min bawhbet dawn ta lek leh mai a ni.

Chutah le, Kan Mizo á¹­halai ten Thlang sappui zaithiam leh an rock band te, An pop-band te, an pop singers te, an hollywood star leh thlang kawrvai bollywood star leh an hlate kan buaipui lutuk tur do let turin 90s chho velah Zawlkhawpuiah rock band 3-Tribal power, Dream Hunter, Albatross a rawn piang ta hlawm.



Mizo hla, Rock music zahpuiawmlo tak maia rem, mizo bengverh zawng tak mai chu an rawn vawrhchhuak ta hlawm, Zoram dung leh vangah, khawtin maiah Tribal power, Dream Hunter, Albatross te hla chu á¹­halai hovin an á¹­e pui ta vawng vawng mai a ni lawm ni?

Rimawi hmanga mizo culture leh rimawi vengtu hnam pasalá¹­hate tiin heng 90s chho vela band pathum memberte hi kan sawi lo thei lovang.

90s chho vela western music leh indian music ten mizo á¹­halaite a luah khat bik lutuk tur chu Rimawi hmangin musician ten an lo chhan a ni ber mai.90 chho vela college zirlaite chuan saphla tamtak an tuipui rualin, Tribal Power hla- Aizawl a mi ngei, I belh pawn, Lianchhiari, Dolma, Bengkhuaia lehkhathawn, tihte chu an tuipui zawk deuh niin a lang a. Thingtlang lamah phei chuan Tribal power ho hla hi a tlana lehzual a ni.

Sapho music chu international music/language a nih tlat avangin kan hriatve emaw, engemaw chen kan tuipui ve chu a ngaive bawk e.amaherawh chu kan rilru leh ngaihtuahna zawng zawng an chimral vek erawh a thiang silova.Zorimawi hmasawn chhoh zeldan tur leh a humhim kha hnam anga rimawi lama talent nei ten an bat pawh a nive hrim hrim bawk a ni.

Tunlai khua a dur chhunzawm chho hle na a, Remsangpuia, 90s chho vela Ṭribal power an lar vanglai a an perhkhuang thum (bass) perhtu, Tribal Power band lar vanglaia an audio-album "Van boruak" hlawhtling taka a kutthlak mawitak mai thawhtu, Bass perhthiam chung chuang vuina hun chu turnipui pawn a zah ni ngei tur a ni.

Khawdur lai a chiang em em a ni rawn herchhuak hi a mawi duh reng a ni. Turnipui chuan vanzawl aá¹­angin Aizawl Seventhday tlang mawi leh thengthaw nuam tak mai, Zorimawi huanga mi langsar, Remsangpuia te riahrun remna tlangbawk mawitak mai chu a rawn chhun sur maia.A va lunglenthlak em. Zorimawi huanga talent nei á¹­ha leh milar tak tak, inchhung lama leng ve lo te chuan Remsangpuia te sumtual an mawi ngei mai.



Elija Lalrinawma(Remsangpuia'n kum 1998 a 2x-tribal power hminga audio album-"Pasalṭha" a lo siampui leh Albatross vocalist), PB Lianzama(saphla lehlin thiam, a hla lehlin zaithiam.lar ten.an sak nasat pawl, Rock legend Jeremy zobiaka hunlaia bass lo perhsak ṭhintu, ex-crimson dust bassist, Musician PB Lianhminga pate-a), Maitawka boral hnua Ṭribal power guitarist VL-a, Zaithiam turu- Dream Hunter frontman Muanpuia, Pb Lianhminga te pawh Remsangpuia vuina hunserh hman laia kawtzawl mawia ding ṭhupte zingah an telve a. Tribal Power frontman Pu R.Lalawmpuia(opa)erawh ruang kilin inchhung lamah a awm thung.

Tribal Power band hruithum perhtu Remsangpuia hian kum 1989 khan madras institute of music ah music Grade-VIII thleng a zira.á¹­hatakin a pass a.mizo zinga zirzo hmasa pawl a ni nghe nghe.he mi hnu hian ZEF rawngbawlnaah lutin music ministryah Directorin hun engemaw ti chhung a awm a
Kum 1995 chhovah khan a hringnuna miten an hriatlarna tawh tur leh zorimawi huanga a hmingchherna ber anga ngaihtheih Tribal Power bandah telin a dintute zinga.mi a ni nghe nghe a ni. Tribal power band a a tel lai hian Northeast beat contestah an band hian pakhatna lawmman an la nghe nghe a ni.

Kum 2006 khan Delhi a Parikrama school of musicah Instructor hna thawkin, kumhnih vel a thawh hnuah mizoramah rawn haw lehin a pianna.ram parmawitin thang vulna mizoramah hian clef music school dinin a hriatna leh thiamna te chu zofate tan a luanchhuah tir ta a ni.

Zoram pum huap music seminar hrang hrangah resources personah te an sawmkual ve fo á¹­hin a.Weekly magazine hrang hrangah music kaihhnawih article hrang hrangte a ziak fo bawka, a thawkhlawkin rimawi khawvel thlarau hi a nuna bet tel tlat lakhran theihloh a ni.

Zorimawi huanga mi langsar Remsangpuia chu vawiin khan famrolung mualah a jal ta.Pialral rammawi rimawi sawihleih theihloh rikna, Khawvel rimawi aia mawizawk awmna ramah min kalsan ta.Zorimawi khawvel tan channa nasatak a va ni em.

Mangá¹­ha Remsangpui.

I rimawi erawh zofate zingah a nung reng ang.

LAL HRIATRENGA CHHANGTE
FOR MEMBER OF PARLIAMENT (17TH LOK SABHA) : 2019-2024 : MIZORAM PARLIAMENTARY CONSTITUENCY (ST)

1. LAL HRIATRENGA CHHANGTE PIAN LEH MURNA :

LALHRIATRENGA CHHANGTE BIODATA
Lalhriatrenga Chhangte hi ni 15 March 1965 khan Serchhip damdawiin ah Pu C.Kaphnuna (Late) leh Pi K. Lalnuntluangi ( Late) te fa upa ber ni turin a rawn piang a, pianpui unau dang 3, Dr. Lalawmpuia Chhangte MBBS (Diebetologist ), Civil Hospital , Aizawl , Lalhungchhunga Chhangte (1969-1989) leh Lalhruaizela Chhangte, Serchhip a nei a. Pu C.Kaphnuna hian a nupui hmasa Pi. C.Laltawni nen fa 2, Professor Dr.C.Sangluaii, Principal , Govt. Serchhip College leh Sr.Advocate C. Lalramzauva, Adviser to CM, Mizoram te a nei bawk. Tin, Hriata Chhangte hian ni 7 February 1991 khan Lalhlimpuii Fente ( d/o Lalsangliana & Varhmingliani ), Kulikawn, Aizawl nen inneiin fa 2, Raymond Malsawmchhunga Chhangte tuna BA, LL.B Final Year, Calcutta University leh Sandy Laldinpuii Chhangte MA ( Linguistics) Final Year , EFLU, Hyderbad te an nei.

2. ZIRNA : Primary leh Middle School hi Midland School, Serchhip atangin a zir a. Naupang harh vang leh tawng duh tak a ni \hin. A sikul kal peih lo lutuk hi a pa’n kar 2 chhung sikul a vaw thleng thak thak tawh bawk a ni. High School chu Govt. High School, Serchhip ah kal chhovin, Matric (HSLC) phei chu MBSE hnuaiah Mizoram pum a 8-na lai niin , kum 1981 a Top Ten(10) zingah amah chiah hi subject pakhat ah mah Letter hmu lo awm chhun a ni ta hial. Class X anih lai hian an English I text book, An Anthology of English Prose and Poetry tih chu a bu pum a by-heart chhuak vekin, a sawi chhuakin a ziak chhuak thei vek nghe nghe a ni. Kum 1983 khan P.U ( Science), tuna Plus 2 Science kan tih tak hi St.Edmund’s College , Shillong a\angin First Division ah passed lehin B.Tech ( Mining Engineering) erawh chu Indian School of Mines, Dhanbad ( tuna IIT-ISM Dhanbad ni ta ) atangin Second Division ( OGPA 2.56) ah April 1989 ah a passed. Pathian zarah vanneihthlak takin MIZO zinga MINING ENGINEER HMASA BER erawh a ni ta thung ani.

Hriata Chhangte hi zirna lam tui mi tak anih avanga B.Tech a zir zawh a Mizoram sawrkara hna a thawh chhungin LL.B a zir leh hman a. Chu chu ONGC a thawh leh tawh hnu 1994 January thla khan Aizawl Law College ( tuna Mizoram Law College an tih tak) atang hian LL.B Final Year tak chu passed lehin hemi tum hian NEHU pumpui ah 2-na a ni nghe nghe. LL.M ( Group-III / Commercial Law) pawh ONGC a thawh laiin Gujarat University hnuai a Sir L.A.Shah Law College, Ahmedabad atangin kum 1995 khan a zir leh a, hemi erawh hi chu zo ta lovin ONGC chu a bansan tak si avangin IBM, Guwahati ah Gauhati University hnuai ah LL.M bawk chu kum 1999 ah a zir tha leh a, chu pawh chu zir zo leh lovin a pamtul leh ta tho a ni. IBM, Guwahati a awmlai bawk hian kum 2005 ah Sikkim Manipal University hnuai a Guwahati Centre ah MBA a zir leh a, chu pawh chu 3rd Semester thleng zirin a zir zo lo leh bawk. Lehkha zir leh thil hriat belh hrim hrim lam nuam ti mi a ni bawk a, IBM Kolkata a awm laiin kum 2003 khan BCS ( Bachelor of Christian Studies) chu correspondence in ATC, Aizawl atangin a zir ve leh a, hei pawh hi a zo lo leh.

3. LAL HRIATRENGA CHHANGTE HNATHAWH :

Post 1: Pu Hriata Chhangte hian B. Tech ( Mining Engineering) final year a zirlaiin Campus Interview ah hna tha tak tak 3 lai, i) Coal India Limited, Tipong, Assam, ii) National Mineral Development Corporation, Hyderabad leh iii) Steel Authority of India Limited, Jamshedpur ah te hna hmu tawh mahse a nu’n Vairam lama hnathawh chhoh nghal mai chu a ngaih a ngam tlat loh avangin June ni 20, 1989 ah Mizoram sawrkar hnuai a Geology & Mining Wing, Directorate of Industries, Aizawl ah Assistant Mining Engineer, State Government Group A Gazetted Officer hna kum 3 chhung thawkin ni 30 June, 1992 ah a bansan leh. 

Mizoram sawrkar hnuai a hna a thawh chhung hian tuna The Mizoram Minor Minerals Concession Rules 2000 ni ta hi a hmalakna rah a tih theih awm e. Mizoram sawrkar hna tha tak a thawh chu nuam ti hle mahse Mining Engineer anga tangkaina a la neih theih tak tak hrih loh avangin nakin lama Mizoram leh hnam tan a la tangkai chhoh zawk theih nan tiin Mizo Mining Engineer hmasa ber chuan Mizoram leh hnam a hmangaih avangin ram pawna hna thawh san leh hrih chu a thlang ta zawk a ni.

Post 2: Ni 7, July 1992 ah ONGC ( Oil & Natural Gas Commission, tuna Oil & Natural Gas Corporation Limited ni ta), Dehradun ah Asstt. Executive Engineer ( Production) in a zawm leh phawt a. ONGC ah hian an Hi Tech area ve, Oil Fields Doctor an tih mai ho awmna, Well Stimulation Services ( WSS) ah lut chhovin Ahmedabad ah hun tam zawk hmangin ni 30 September 1997 ah Executive Engineer ( Production) kai hmanin Sibsagar, Assam atangin a bansan leh bawk. ONGC a thawh chhung hian Andhra Pradesh Oil khur kang thelhna ah a chet that avang te leh Canada in Slurry Method of Sand Control ( Ottawa Sands hmang) an hmuh chhuah thar chu hlawhtling taka Meshana Oil Fields, Gujarat a hmang thiam hmasa tu leh tlawm zawk, effective zawk a lo modify tu te zing ami anih avangin Proficiency Award tum 2 a dawng hman.

Post 3. Ni 20 October 1997 khan UPSC kal tlangin Indian Bureau of Mines, Ministry of Mines, Government of India ah Assistant Controller of Mines in Kolkata Regional Office ah a zawm phawt a. Ni 1 April 1998 ah Guwahati Regional Office hawngtu leh Officer Incharge hmasa ber a ni leh a. IBM ah hian kum 21 a thawh chhungin Assistant Controller, Senior Assistant Controller leh Deputy Controller ah te kaisangin Kolkata, Guwahati, Bangalore, Bhubaneswar ah te a thawk kual hman a. Ni 30 November 2018 khan Voluntary in a pension leh ta a ni.

Hriata Chhangte hi North East Region of India ( 8 Sister States) atanga IBM a Officer awm chhun a ni tluan thak. Kum 2011-12 chhova CBI ( Central Bureau of Investigation) in India rama an ILLEGAL MINING SCANDAL case an lak hmasak ber, Reddy Brothers ( Reddy-a te unau 4, Karnataka a Cabinet Minister rual vek ni ho) in Karnataka State a Iron Ores an suasam chiam case ah CBI Team a Technical Member awm chhun a ni nghe nghe.


Post 4. IBM atanga a pension tuk atang hian Balasore Alloys Limited ( A Group of Arcelor Mittal, MNC, Belgium based) in an Manipur / Chin Hills ( Myanmar) Chromite Project te enkawl turin an ruai lehnghal chat a. Tunah hian he Company a Regular Employee nih chu rem hrih lova a hriat avangin ( 2019 MP in candidate a tum ve hnuhnawh tak avangin ) an Tehcno- Legal Consultant angin a awm hrih ta thung ani.

4. HRIATA CHHANGTE : MIZO KRISTIAN TRIBAL CHU

i) THU ZIAK LAM : Lehkhabu 3 a ziak ve tawh. Chungte chu Understanding Mathematics for Class IX & X (Mizo) - 1987, QUAKE - The Killer Number One (Mizo) - 1991 leh OIL FIELD MISSIONARY (Mizo) - 2004. Heng bakah hian News Paper/ Magazine hrang hrang leh Social Media ah Free Lancer in nasa taka ram leh hnam vei thu lam ziak thin ani.

ii) INFIAMNA : A naupan lai atangin Boxing, TT, Badminton leh Long Distance running tui mi ani. College chinah Lawn Tennis te khel chho ve lehin, TT, Badminton leh Football ah phei chuan an University aiawhin, University Blue Certificate dawng phain a khel ve thin.

iii) SOCIAL SERVICES : Hriata Chhangte hi a mizia hrim hrim ah mite tanpui peih mi, mite tana engti kawng emaw tala malsawmna nih tum ngar ngar thin ani. India ram hmun hrang hrang a hna a thawh kualna ah te Mizo Thalaite hmakhua vei tak anih thin avangin Mizoram College leh Sikul tam tak tan Free Excursion te a buatsaih sak thin. Pachhunga University College a Geology Students hote tan phei chuan Sukinda Chromite Mines Field visit, Odisha ah tum 3 ngawt a buatsaih sak tawh. Tin, kum thum chhung ngawt ( 2014,15 & 16) PUC Student of the Year cash award a tum sak bawk. Govt. Aizawl College Commerce zirlaite tan pawh NALCO, Bhubaneswar ah Free Training a buatsaih sak bawk. Heng bakah hian West Phaileng MZP te Cement Factory visit te leh Champhai PES Field visit te pawh a buatsaih sak tawh bawk. Serchhip District thalai hote Free Excursion a buatsaih sak tawh bakah Mizoram District 8 atanga thlan bik Journalist hote Tripura Gas Fields a tlawh pui tawh bawk.Tin,kum 2015 tawp lam khan PROMISE AMAZING MIZO AWARD mi 10 leh Brand Ambassador 1 neiin Memento leh Cash Award ( Rs 12345) hmanga chawimawi an lo ni tawh.
Chu bakah 2017 a Mizoram Fight League ( Mixed Martial Arts) ah telin PROMISE STRIVERS chu Team Champion an ni nghe nghe.

Tunah hian Hriata Chhangte hi Mizoram Peoples’ Union for Justice ( Justice for Zothansanga group tia lar) ah hian Adviser niin he ram leh hnam ah hian mirethei, hnuaihnung leh chanhai zawk te dikna humhalh lamah a inhmang thuk hle bawk.

iv) YOUTH EMPOWERMENT LEH EMPLOYMENT : Hriata Chhangte hian Mizo thalaite chhawr tlak, eizawnna tha nei thei tura buatsaih hi tui em emin February thla 2014 khan PROMISE - Progressive Mizo Society chu a lo din daih tawh a.

He PROMISE kal tlang hian kum 2016-17 chhung khan CTTC, Bhubaneswar leh IIT, Guwahati campus ah Free Training ngaihtuah sakin Mizo Thalaite rual 300 dawn te chuan an lo chhim tawh a. Heng zinga tam ber te chu tunah hian India ram khawpui hrang hrang ah hna thawkin an awm chhunzawm nghe nghe.


v) MIZO KRISTIAN : Hriata Chhangte hi Presbyterian Kohhran ( Mizoram Synod) a piang leh sei lian ni mahse The Salvation Army ( Sipai Pawl) ah a tlangval hun chhung a hmang thung. Kohhran te hi Pathian rawngbawlna leh min hnaih tirtu platform an nih pawm tlat tu anih bakah mi tam tak chuan Kohhran mi lutuk lo, Pathian tih mi tiin an sawi thung thin. Chutiang bawkin ama insawi dan takah Political Party te hi kan ram leh hnam kalphung siam dikna hman rua tura din an nih vek laiin party bil a ruh leh lutuk chu ram leh hnam tan a thanmawh bawk nihna ani ti tlat tu ani thung.

Pu Hriata Chhangte hi khawi hmunah, engtik hunah pawh langsar leh official taka MIZO KRISTIAN nih tum tlat zel mi ani a. Khawvel hnam zingah hian MIZO te hi kan nep bik awzawng lo tih ring tlat tu ani a.

Kum 2016 chho khan Mizoram ah KHAWVEL KROSS SANG BER ( feet 365 zet a sang) phun tumin Mizo Kristian Kraws Society hial lo din tawh ani. Tunah pawh he Kraws Prawzek hi tih hlawhtlin a la tum tlat a ni.

vi) RAM PAWN MIZO HRUAITU HLUN : Hriata Chhangte hian kum 1992-2018 chhung Mizoram pawn a hnathawk a vah vel na ah MIZO KRISTIAN nihna chu chawi nung reng zelin leh Mizoram pawna Mizo Community a inhmang peih em em reng ani. Ama insawi dan takin Mizoram pawn khawi hmun ah pawh MIZO anga thil tihna ah reng reng sawm hranpa ngai lova inla FATU nghal zat zel ani. Dehradun a North Eastern Society of Dehradun dintu Secretary ani a. Kolkata, Bangalore ah Mizo Association khaipa ani zel a. Guwahati Mizo Welfare Association ah phei chuan Treasurer tih loh chu OB post a chelh kim vek hman ani. Odisha Mizo Association 2013 a dintu leh Ex President ani bawk.

Hemi avang tak hian tun tum pawh hian Party belh bik nei lova Direct taka Pathian leh Mizoram mipuite behchhan a INDEPENDENT CANDIDATE nih tum ta tlat zawk ani. Pathian rawng bawl tak tak turin Kohhran ah ruh tlut loh tur, Ram leh hnam rawngbawl tak tak turin Political Party ah ruh kawl loh tur, hmanrua ( platform) ah hman zawk tur ti tlat tu ani.

5. MEMBER OF PARLIAMENT - LOK SABHA NIH DUH CHHAN THENKHAT :

i) Delhi tlangah India ram rorel khawl sang berah leh Central sawrkar hmalakna kawng hrang hrang ah a tul dan a Mizoram leh hnam himna tur, hmasawnna tur leh thangtharte thleng a chhawr tlak ( sustainable development) nei chho ve reng thei tura hma la turin. Mizoram leh kan thalaite mamawh tam thei ang ber chu Central sawrkar department / office tam tak te kal tlang bakah Central sawrkar company ho ( PSU - Public Sector Undertakings) te dawr a, an Business Scheme leh CSR ( Corporate Social Responsibilities) hnuai a hamthatna a tam thei ang bera hai luh.

ii) India ram leh khawvel hmun dang thleng pawha a tul ang anga Mizoram leh Mizo Kristian te, a hnam ang leh mimal ang tak te pawha eng ang harsatna chi hrang hrang te pawh tawk se a tul ang zela inrawlh a Mizoram leh Mizote zahawmna humhalhna kawnga FATU rilru pua chet lak zel.

iii) Mizo te hi India ram a TRIBAL ni reng ringawt lova tun aia sum leh pai thawk chhuak nasa zawk ni thei tura dinhmun sang zawk a ding thei tura mimal leh hnam ang pawha khawvel hriat a invawrh chho thei tura kawng hrang hrang dap chhuah.

iv) Kan Mizo unaute Indian State thenawma awm te leh Myanmar leh Bangladesh a awm te nen a ei leh bar thawh chhuah ho theihna tur kawng dap chhuaka in-unauna hrisel leh nghet zawk neihna tur kawng dap. A bikin Myanmar a Chin leh Kachin State a Leihnuai hausakna tam namen lo te pawh chu Mizoram kal tlanga khawvel zau zawka hralh leh hman tangkai theih tura kawng zawn sak. Hemi kawngah hian Aizawl based a boruak lama inkalpawhna ( Air connection) mumal leh rintlak nei thei tura National leh International Airlines te dawr.

v) Mizoram chhung bik a Leihnuai hausakna kan neih ang tur chi Oil/ Gas zawn ( Detailed Exploratoration) kalpui mek chu chak lehzual a kalpui a, Mineral Royalty ( chhiah) ringawt bakah Mizo thalaite chu a lai chhuak tu leh hmang tangkai ber ber tua tang chho thei ngei tura kawng hrang hrang a hmalak.

vi) Mizoram chhunga mipui tam ber te eizawnna atan a hman tlak tur khawp a HORTICULTURE ( thlai chin leh chumi based industry) leh TOURISM INDUSTRY( Eco, Adventure, Sports leh Medicare based) te chu nasa taka develop thei tura National leh International Company liante dawr.

vii) Mizo thalaite tan Central sawrkar hna tha Staff Selection Commission ( SSC) leh UPSC ( Union Public Service Commission) kal tlanga hmuh tam theih dan tur Training / Motivation / Empowerment facilities tha tawk tak ngaihtuah pui. Sawrkar hna bakah National leh International / Multinational company tha ho ah hna thawk thei tura kan thalaite ngawrh taka buatsaih leh an hna thawh tur (placement) thleng ngaihtuah pui.

viii) A rang thei ang bera Mizoram State boundary ching fel tura hmalak. A bikin ZOPHAI area, Assam nen a kan inrina chu Survey of India in Mizoram hriatpuina leh pawmpuina mumal awm lova kum 1972 hnu lama an lo survey ( rin kual) ve rikngawt chu Ground verification neih pui a, Mizoram sawrkar leh mipuite lungawina ang taka chin fel vat tum.

ix) CHAKMA / BRU ISSUE chu Mizo Kristian ngaihtuahna hisap a chingfel vat tura Central sawrkar nawr. Mizoram chhunga Mizo nilo dan dik tak a awm hnam te chu Mizo Kristian rama cheng an nih hriat fiah tira, an hnam bil duh dan taka Mizoram chhunga awm chhoh an duh anih pawhin Mizoram leh hnam humhimna leh hmasawnna pui thei tur zawnga FATU rilru pu tura nun ho dan kawh hmuh a fuih bawk.

x) MP LAD Fund chu lang tlang taka hman anih theihna turin NGO / Stake Holders te telna tur Assembly Constituency Level Coordination din ani ang a, chumi te mamawh ang tak chuan hman zel tum ani ang. Mizoram MP LAD Fund mai bakah India State dang MP fund ( 25% outside Constituency a hman theih chin) te pawh Mizoram a hman anih theihna tura MP dang te pawh kawm ngeih a, dawr thin tum ani. Tin, thla tin a MP hnathawh leh hmalakna te chu (Last Working Day of the month zel ah) MP personal site, fb account / Twitter / page ah dah chhuah niin 24 hours x 365 days a MP hi contact theih tura siam niin phone emaw media kal tlanga harsatna / rawtna chi hrang hrangte theh luh theih turin Help Desk / NET site siam ani ang.

VOTE LAL HRIATRENGA CHHANGTE FOR YOUR MIZORAM (LOK SABHA) MEMBER OF PARLIAMENT


Issued by
THE MIZO DEMOCRACY WARRIOR, 
Aizawl, Mizoram : 2019

Nizan 19 February 2019 dar 10:10pm khan TNT founder Pu Sangthankima nupui, Pi Lalthakimi kum 59 chuan chatuan ram min pansan ta. Vawiin chawhnu dar 1pm ah vui liam a ni ang.

Nu neilo te, fahrah chanhai leh riangvai te nu Pi Kimi a her liam ta si a. TNT khua a va har dawn tak em! "Mipa hlawhtling te phenah Hmeichhe tha tak pakhat a awm thin", an tih kha. Riangvai fate hriatrengnaah a nung reng ang a, nghilh ni reng a awm tawh lo ang. 

LALTHAKIMI A FAM TAA kalsan tak a pasal Pu Sangthankima leh an fate zawng zawng Pathianin thlamuanin awmpui mawlh rawh se

Pu. Sangthankima (TNT dintu) nupui, Pi Lalthakimi Chuap Cancer natnain an chenna TNT Muanna venga boral a ni.

A kalsan tak a chhungte, fahrah riangvai leh rualbanlote Lalpa'n awmpui se, venghimin chenchilh zel teh se.

Hming : Lalá¹­hakimi
Kum : 59
Veng : TNT, Muanna Veng, Aizawl.
Thih chhan : Cancer
Thih hun : 19.02.2019 (10:05 p.m.)
Vui hun : 1:00 p.m. (20.2.2019)

TNT Founder SangthankimaA pasal : Dr. Sangthankima, Founder Chairman TNT.

A fate : 
1. Chawngnunmawii w/o Robert Vanlalruata Mualchin

2. Lalsangzuala Sailo h/o Lalá¹­hasiami Vanchhawng

3. Zomuanpuia Sailo h/o Hmingthansangi

4.Vanlalchhantluanga h/o Lalchhandami

A UNAUTE :
1.Khawlrosiama Chanmari, Aizawl

2. Upa Sangmanthanga Vengthlang, Champhai

3.Lalbiaká¹­huama Muanna Veng, Aizawl

4. Lianá¹­huami Jail veng, Champhai

5. Upa F.Lalbiaknunga Jail veng, Champhai

6.Vanlalngheti Mission Vengthlang, Aizawl

7.F.Lalrochhiara Bethel Veng, Champhai

8. F.Lalrinmuana Vengthlang, Champhai

9. F.Lalthanpuii Vengthlang, Champhai.

LALTHAKIMI A FAM TA
Pi Lalthakimi w/o Pu Sangthankima TNT hun hnuhnung -
Reception office bul ah phum a ni



Dr. SANGTHANKIMA CHANCHIN TLEM



Pu Sangthankima Chanchin TawiDr. Sangthankima, Thutak Nunpuitu Team (TNT) Founder hi Upa S. Lalruma leh Pi S. Lianmawii fa pakua (9) zinga a upa lam pathumna niin, Kum 1960 October 18 ah Champhai Tlangsam khuaah a lo piang a, amah hi Ft.6.2″ a sang a ni. An unau hi mipa pasarih(7) leh hmeichhia pahnih (2) niin, tunah hian Champhai Vengthlangah an cheng mek a.A pu Thanghlianga (Upa S.Lalruma Pa) hi Tlangsam lal a ni a, Pu Thanghlianga pa chu Lalsanga Sailo a ni. Ngur khua, Zote-Khawbung leh Buangtlangah te Lal niin, heng khua te hi a enkawl a ni. 

A pi leh pu te atangin mirethei leh chanhai te hmangaih thei tak leh tanpui ngaite tanpui thin mi, mi ngilnei leh zai dam tak chhungkua an ni.Pu Sangthankima hi Kristian tha tak chhungkua atanga lo piang chhuakin a naupan lai chuan zakzum tak, Sande Sikul pawh Beginners atanga Senior Department thlengin a kal chhuak vek a. Zirna School lamah chuan pawl nga (CL-V) a ni. A lo thanglian zel a, rawlthar a lo nih chuan ruakhauh leh luhlul tak a ni a. A lo tlangval chhuah chuan rorum tak leh huaisen tak, hlauh nei lo, engpawh tise a thiltih chu a tawp thlen hma loh chuan ti lui tlat zel thin mi a ni. Pa kawm nuam tak, hlim thei tak leh fiamthu pawh duh tak a ni. 

Kum 1983 ah Champhai Vengthlang a mi, Lalthakimi, Pu Chawngkhuma fanu nen Pathian Kohhran Dan Thianghlimin an innei a, fapa pathum leh fanu pakhat an nei a ni. Tin, infiamna (sports) lama tui mi tak a ni a, hruaitu hna pawimawh tak tak te pawh a lo chelh tawh thin a. Mizoram aiawhin ram pawn-State dangah te pawh vawi tam tak a kal tawh a. Infiamna (Sports) lam tui mi a nih angin a hlawhtling thei hle a. PHE Department pawhin Volleyball Khela-ah an lo la tawh nghe nghe a ni. Volleyball thiam tak a ni. Chutiang ang a hun a hman mek lai chuan, khawvel hlimhlawp, zu leh sa hmun lamah a hun chu a lo hmang ve tan ta a, a inhmang thuk zel a, chutia khawvel thil a nasa taka a inhman lai chuan a nunah beidawnna leh Pathian lam ngaihna a lo nei ta a.

Tichuan, Isua Krista a nunna a tana inpe (inpuang) reng chu kum 1988 ah khan a nun atan a puang ve ta a, chuta tang chuan Pathianin “Chhuak la, kawtthlerahte, kawmkarahte kal thuai thuai la, pachhiate, piangsual te, mitdelte, kebaite hetah rawn hruailut rawh”, Luka.14:21 tih thu hmangin a rawngbawl turin a ko zui nghal a. Pu Sangthamkima huan Pathian kohna lo thleng chu “Midang te hnena thu ringawta sawi chhawng mai tur ka ni lo va, a thawha thawk tur ka ni” tiin, ruihhlo ngai te chhanchhuah hna chu a tan ta nghal a. Mi pakhat zu ngawlvei daipawna pawchhuakin chhawlbuk sa chawpin, chhawlbuk hnuaiah inhlawh chawpin Pathian thu hrilh leh enkawlna chu a thawk tan ta a. Chumi hnuah chuan Champhai leh a chheh vela misual rual nun beidawng tam takin damna duhin an zui a, damlo tam takin an rawn pan a, damdawi lama beidawng tawh te leh doctor ten thi mai tura an ngaih tawh te pawhin damna an chang a. Chutiang anga rawngbawlna ropui tak Champhaia a neih lai mek chuan, kum 1990 khan rawngbawl turin Aizawl lamah a chhukthla ta a. 

Tichuan misual rual leh ruihhlo ngai ten an rawn pan khawm a, chumi hnuah, mi a chhungkaw tan leh khawtlang tana hnawksa, enkawl theih loh leh phungzawl, ramhuai mante, enkawltu neilote an rawn pe khawm leh a, chungho kara rawng a bawl mek lai chuan fahrah naupang mi chuang, nu leh pa neilo te leh nu leh pa ten an duh loh, vakvai mai mai te, nausen a nuin a sen laia a paih, miin an chhar te an rawn pe khawm leh a, chung te enkawla Pathian hnena hruai hna chu tumlawk reng pawh ni lovin a thawk ta a. TNT Founder Chairman leh Speaker niin a enkawl tawh damchhuak te hnenah “Kan ruihhlo ngaihpui mi chhumchhiate Isua hnenah kan tan hmun a awm a, i hruaikhawm zel ang u” tiin a sawm zel a, a sawmna chhangtute nen chuan khawvela hna ropui ber, “Thlaraubo chhanchhuah hna” chu harsatna tamtak paltlangin a la thawk mek zel a ni. 

A rawngbawlna hi kohhran emaw, sorkar emaw tumah tatu leh neitu bik awm lovin rinnain a kalpui a, a awmna kohhran chu Presbyterian kohhran a ni a, a innghahna ber leh a thupui ber chu “KEI AIIN ISUA KA RING ZAWK” tih hi a ni. kum 1991 atanga tanin tuna TNT Headquarter Aizawl Muanna veng a, Pu K.Thangzuala ramah hian fahrahte, mi a te leh ruihhlo ngai te enkawlna tur hmun a din sak ta a ni. Tun thleng hian taksa rilru thlarau lama hasatna nei ten Pathian tihdamna an channa hmun a ni ta zel a ni.

THUTAK NUNPUITU TEAM HEADQUARTER AIZAWL MUANNA VENG BIK RAWNGBAWLNA TLANGPUI

RUIHHLONGAI (Addict)ENKAWLNA:
Ruihhlo ngai (addict) enkawlna bikah hian vawi tam tak Chhandamna campiang neih a ni tawh a, ruihhlo ngai (addict) ringawt pawh mi singkhat leh sangkhat (11000) vel zet enkawl tawh an ni a. Heng zingah hian Pathian chhanchhuahna changa nun kawng pangngai zawh leh ta pawh sawi tur tam tak an awm a, chhungkaw tam tak leh khawtlang tan pawh a chhenfakawm tak tak an awm hlawm a ni. Tuna TNT a thawk mek te hi he hmun atanga dam chhuak te hi tunah mi sawmhnih pathum(23) missionary-in an kal chhuak tawh bawk a ni. Mizoram hmun hrang hrang te leh thenawm state atang ten an lut reng a ni.

MI A (PANGPAR HUAN):
Champhai daia rawngbawl atan atangin Pathianin mi anglo, phungzawl, ramhuai man leh rilru buaite a pe tel nghal a. Anni ho hi an lo pun tak zel avangin a hrana enkawlna hmun siamin “Pangpar Huan” tiin enkawl bik an ni. Heng mite hi an at dan (case) a inang lo hlawm hle a. Chhungkaw tan leh khawtlang tan enkawl an harsa tlang pui a, enkawltu neilo mi chuang an awm ve nual bawk. Mi a sanghnih leh zathum (2300) zet enkawl an ni tawh a, heng zingah hian damchhuak zasarih sawmruk pariat (768) zet an awm ve tawh a ni. Heng mi anglote hi thenawm state- Manipur, Nagaland, Assam, Zampui tlangdung, Megalaya, Burma, Halflong leh Mizoram hmun hrang hrang atanga rawn pankhawmte an ni a. Pathian chhandamna an chang thin.

FAHRAH (NAUPANG):
1994 atangin Lalpan fahrah te a hruaikhawm sak leh ta a. Fahrah enkawlnaah hian naupang zali sawmnga (450) vel an lo lut tawh a. Khawtlang hruaitute leh an chhungkua te nena thil remchan zawkna a vangin engemaw zat chu pekkir leh an ni. Fahrah enkawlnaa dah tur hian mi chuang tak tak lo chu an la ngai lo. Thlarau lam leh taksa lama enkawl puitlin hi an mawhphurhna a nih avangin Pathian au chungin theihtawp an chhuah a. Sikul an kaltir a, nursery atanga Class-X thleng school an neih sak a. Class X zo hi sawmthum leh pahnih (32) an nei tawh bawk, infiamna (Sports) te, Mizo culture te, Music leh Arts te hlawhtling taka zirtir an ni.

Heng te hi Pu Sangthankima rawngbawlna kalzel leh a rahchhuah tlangpui te a ni a. Heng bakah hian Lunglei, Champhai leh Kolasib-ah te ruihhlo ngai leh mi a te enkawlna in a din bawk

MIZO NUIN INDIA RAMA CHAWIMAWINA SANG DAWNG


Sangeet Natak AkademiIndia rama chawimawina sang Sangeet Natak Akademi Award 2017 chu Pi KC. Runremsangi hnenah hlan a ni. Sangeet Natak Akademi Award hi India's National Academy of Music, Dance & Drama in kumtina a pek thin niin, India rama Artists-te hnena chawimawina (Award) pek thin zingah chuan a sang ber a ni. Pi KC. Runremsangi hian February ni 6, 2019 khan India President Ram Nath Kovind hnen atangin Rastrapati Bhavan, New Delhi-ah he Award hi a dawng a ni. (kum 2017 atan kum 2018-ah an thlang, 2019-ah pek a ni.) Pi KC-i hi a pasal Pu Lalthanmawia’n a zuk tawiawm a ni.

Heng category hrang hrang - music, dance, theatre, traditional arts, puppetry etc. huanga mi bik te chu Sangeet Natak Akademi Award dawng tur hian thlan chhuah thin an ni a. Pi KC. Runremsangi dawnna category hi Folk music a ni. Folk music category-a Award dawngtu zingah Pi KC. Runremsangi hi hmeichhe zinga a hmasa ber a ni nghe nghe. Pi KC. Runremsangi hian a bio-data, a zai leh a performance thlalak te chu Board of India's National Academy of Music, Dance & Drama-ah thawnthlain, Board chuan he Award dawng tur hian an lo thlang ta a ni.



Sangeet Natak Akademi Award hi 1952 khan pek tan a ni a, kum hma lamah chuan Award hian pawisa fai Rs. 50,000 bakah citation, angavastram (shawl), leh tamrapatra (brass plaque) a keng tel a. Kum 2009 atangin pawisafai hi Rs. 1,00,000 (cheng nuaikhat)-ah pun a ni ta a ni. Kum 2007 khan Playwriting category-ah Pu Lalthangfala Sailo hnenah Sangeet Natak Akademi Award hi hlan a lo ni tawh bawk. Tin, India's National Academy of Music, Dance & Drama a Board member zingah Pu R. Lallianzuala, Deputy Director Higher & Technical Education chu a tel bawk a ni.

Mi tam zawkin ‘German ral run zai’ atanga kan hmelhriat Pi KC. Runremsangi hi Mizo zingah chuan hrelo kan awm awm lo e. Chheih zai atanga khawhar hla/lengkhawm zai thlenga thiam em em mai, Mizote rohlu zinga miin chawimawina sang a dawng hi a lawmawm hle a, he Award dawn hi a phu takzet a ni. Pi KC-i hian Mizo nih a tinuam a, Mizo hnam a chawisang hle a ni.

Tunah hian an chhungkuain Bawngkawn South, Aizawlah an khawsa mek a ni.

Source: Mäma Hmar

Hun laihawl zaithiam David Rualthankhum

HRANGHLUI ZAITHIAM David Rualthankhuma hi rimawi khawvel lama Mizote min tihausatu pakhat a ni a. Kum 1944, November ni 11-ah,  Pu B.S. Laizawna leh Pi Ngurliani fate zinga naupang ber niin, Saron Veng, anmahni inah a piang a. A naupan tet lai atanga zai ngaina mi leh zai thiam chak tak mi a ni thin.

 Zaia vantlang hmaa a inlan tanna-1963  vel khan, Manipur lamah a lo inhmang tan tawh a. Mizoramah hi chuan 1964 atang khan pawl te dinin, Theatre Hall (tuna Vanapa Hall) ah hian eng emaw puipun nikhuaah te zai a rawn chhunzawm leh ta zel a ni.

 Kum 1968 khan Shillongah a ute hnenah khawsain kum 1969 |halfavang Kutah zaia intihsiaknaah leh hla inphuahsiaknaah arualin Lawmman pakhatna ve ve a lo la tawh a ni. All India Radio, Shillong-ah pawh Voice Test ngai miah lovin a aw an khungsak nghal a ni.

 Tichuan kum 1965, May ni 15 khan HMV- The Gramaphone Company of India Limited atangin Mizo hla pahnih record siam tura kohna lehkha a hmu leh ta a. Dt. 28, May 1969 ah Guwahati ah Gramaphone Company of India ah ama hla phuah, “I zun leng vang” tih leh “Chin lem a nei Dawn Lo” tih hla chu an lo record sak ta  ni. Mizo mipa zingah chuan Lengzem hla 45 Disc Record siam hmasa ber a ni.

 Hla a phuah tam lo va, 20 vel chu a phuah ve niin a sawi. Chung zinga a lar zual ve deuhte chu, I zun leng vang, Chin lem a nei dawn lo, Hmangaihna a tawk e, Ngaih ngam te’n lo kir rawh tih leh Awmhar lunglen ka tuar thiam lo tihte a ni.

 Kum 1973 khan Shillong-ah nupui a nei a, fa 2 an nei a, eizawn te a ngaih tak avangin Nagaland lamah an nupain sorkar hna thawka an awm tak avangin zai lam hi a chhunzawm thei ta lo a ni.

 Tunah hian a pianna Saron Veng, Aizawlah a nupui fanau leh a tute nen an khawsa mek a ni. ~  

SAWHTHING CHINGTU ROPUI LALHLUPUIA Mizoram Sawhthing chingtu hlawhtling ber zinga ngaih leh Sawhthing chindan leh a nihphung zira kum tam tak Sawhthing lo buaipui tu Pu Lalhlupuia KHANPUI chu Vawin January ni 24 chhun khan a hnathawk chawl hahdam lai chu nikhaw hrelova chau thut a, a nupui leh a naute'n a rangthei ang bera an bawihsawm chung pawhin Damdawiin thlenpui a nih chuan mihring a changzo ta lo.

Pu Lalhlupuia Kum 41 hian a nupui Pi Lalhmingchhuangi leh fa 3 a kalsan a, January ni 25 Chhun dar 12:30 ah an Khua Khanpui Simla veng ah Vuiliam a ni ang.




Pu LALHLUPUIA CHANCHIN TAWI:
B. Vanlalhruaia
Sr.Adviser,
Mizoram Ginger Growers Association.

Mi tamtak tan chuan miropui anga chhal theih a nipha lo mai thei a, Sawhthing chingtute leh Kuthna thawh lama a mah hrechiangtute tan erawh chuan a ni ang tluka, a thlai khawihte zirchianga, ngaihven peih leh mite tana malsawmna nih tuma a phak tawka a chetna hriatpui tu tan chuan Pu Lalhlupuia kan chanta hi channa nasatak a ni.

SAWHTHING CHINGTU ROPUI LALHLUPUIA Pu Lalhlupuia hi Mizoram Sawhthing chingtu langsar leh Sawhthing chanchin hreber pawla ngaih a nia, Mizoram Sawhthing Chingtu Association (Mizoram Ginger Growers Association) ah Vice chairman nihna chelh mek tu niin Khanpui Ginger Society ah Chairman nilai a ni bawk. Mizoram chhunga Sawhthing chindan ti danglama Terrace system-a chin a nih theih nan entawn turin a mah ngeiin kumin hian ruahmanna siamin sawhthing hi a enchhin nan Terrace ah hlawhtling takin a ching a, a rah erawh a hmu hmanta lo tur hi Mizoram Ginger Growers Association chuan a pawi an tiin an tuarpui tak zet tih an sawi.

Pu Lalhlupuia hian Kum engemaw zat chhung chu mimala Sawhthing thar tamber a ngaih niin an khua Khanpui hmingthanna thlentu zinga mi a ni a. A tlangpuiin Quintal 600 atanga 700 vel thar thin anga chhutsak ani a, a mah hi mi chapo lo leh inphah hnuai tak mi a nih avangin a tharzat leh a leizat dintak hi a sawi that ngailoh avangin hei hi Khanpui Ginger Society Secretary Pu Chullova chhutpui dan a ni. Khanpui khaw Sawhthing chingtu leh thartamtu an nih avang hian DDK pawhin Sawhthing chungchanga LIVE Phone-in Programme pawh zoram pum huapin a lo buatsaih hial tawh a, he hun-ahpawh hian Pu Lalhlupuia hi an khaipa leh zawhna a mimala Zoram hmun hrang hrang atanga zawhna chhangtu ber ah a tang hial a ni.

Mizoram-in Sawhthing mumal (awmzenei) zawka kumtin VAIHO-in an duh duha a man an rawn bithliah-a, min rawn bum thin hi a veitu zing ami niin, Mizoram Ginger Growers Association te'n Bagha leh a chheh vela Zoram Sawhthing lei thinte a koh khawma in siamremna awmze nei taka a duan tum pawhin Mizoram tan nasa taka au chhuak tu zingah a tel a. Mizoram in Sawhthing awmze neia kan hralh theih na tur chuan ZORAM CHHUNG NGEIA INDUSTRY a awm a ngaih thu sawiin Press Conference ah pawh zawhna hrang hrang a lo hmachhawn tawh bawk a ni.

Pu Lalhlupuia hian Sawhthing chin vanga rawmngaw thiah a ngaih nasat thin hi pawi a ti hle a, hei vang hian a sawhthing hralhna atangin Khanpui daiah huan Tin 7 vel a zau leiin terrace system-a Sawhthing ching hmasa ber tu leh a hlawhtlinpui tu nih tumin tan a la mek a, he a huan ah hian Sawhthing bakah Grape leh Fu-te thlai chidangte pawh a ching nasa hle a. A Terrace a a sawhthing thar chhuah te, Ngaw hnuai sawhthing leh zophai lama sawhthingte in anlohna leh a thatduh dante pawh sawizauna leh entirna neiin ZORAM MEGA FOOD PARK-in Sawhthing Society hrang hrang a koh khawmna ah bengvar thlak leh ennawm thamin hun a nei tawh nghe nghe a ni.

Ram leh hnam vei mi niin "kan ram dinchhuahna tur atan chuan Kut hnathawktute'n leirem kan rah phawt a ngaia, awmze neia kan thlaitharte hi a market awmsa a, kan hralh theih hma loh chuan kan dingchhuak ve dawn silo, hei hi ka vei ber a ni" a ti thin.

Kumin pawh hian KHANPUI lam hian Sawhthing hi an la hralh meuh lova, an chhutdan ah Sawhthing to kum nia an ngaih vang a ni. A thianpa leh an Secretary Pu Chullova sawi dan chuan Kumin hian Pu Hlupuia hian Sawhthing bakah thlaidang a kawp tel nual avangin kumdang a pha dawnlova, chuti chung chuan a mahin Quintal 500 - 600 vel chu hralh tur a neih a rin thu a sawi.



Vawin a boral ni hian a huan-ah a nupui leh a naute nen a fu thar-te chu an her a, an zawh hmain an chawl lailawk a, hetia an chawlh lai hian a chau thut a, reilote ah a boral ta a ni.

Pu Lalhlupuia hian hlawhtling tur chuan kan thawhrim a ngai a, mi angin thiamna sangte kan neih veloh phei chuan hralh sum a changthei ngei hmangin kuthna kan thawk tur ani tiin a changchuan thla tam tak takte hi ram hnathawkin a riak bo thin a, a hlawhtlinna a hmuh pawhin chapo ve mai lovin mite tan a luangliam thin a, a sawhting chite mite puichhuahin a thawh anga thawk a, hlawkpui ve thei turin a phak tawk ang angin an khua a mi harsa deuhte a chhawmdawl thin a ni.

Hetiang mi taima leh Kut hnathawktu ropui, entawntlak kan chan ta mai hi Sawhthing chingtu Association leh Zoram Mega Food Park chuan kan ui tak zet a, Zoram kut hnathawktu (Sawhthing Chingtute) tana a vision te hi a ti hlawhtling hmasa tu nih tuma ke apen na hi kan hriatpuiin kan ngaisang tak zet a, chutih rualin a rah seng hman lova, Mizoram Sawhthing Chingtute tana entawn tura a hnathawh mek leh a lo thawh tawhte chipchiar taka sawina hun tur kan ruahman sak lai meka, hetia hun lo taka min boralsan hi kan ui tak zet a ni tih entir nan a chanchin tawite ka rawn tarlang tel lawk a ni.

KAWRTHAH PA ROPUI Dr. C. Lalhmingthanga Thlan lung phun a ni ta!

Kawrthah. 22nd. Jan. 2019 : Vawiin khan Kawthah khua pa ropui Dr. C. Lalhmingthanga (1935 - 2010) hriatrengna thlan lung chu a nupui Pi Lallawmin a phun.

-ZR Lalthlanmawia

Timesofmizoram NewspaperMi tum ruh leh mi hrat khawkheng, mi tuarchhel ni bawk Dr. C. Lalhmingthanga hi Pu C. Thanghlei fa 12 te zinga a milai niin, kum 1935 khan Kawrthah khuaah a lo piang a. Kum 1949 khan pawl sarih a zirlaiin Sangha tlangvuaknaah chhungkaw aiawha a kal avangin an zirtirtu Pu Zaruma chuan Sikul aá¹­angin a hnawtchhuak a.

Lehkha zir zawm zel chak viau mahse a tihngaihna hre lo chuan a u Roá¹­huama chu lo lamah hnathawkin a pui a. Mahse a rilruah lehkha zir tawp san chu ni theiah ngai lovin, Kawrthah Middle Sikul Headmaster Pu Noa hnenah chuan lengin lehkha zir zawm leh a duh thu te a thlen a. Pu Ngoa chuan thurawn te lo pein, hetih hunlaia Inspector Of Sikul, Pu John-a hnenah chuan lehkha zir zawm tir leh tura ngenna lehkha chu a thawn ta ngawt mai a.

Tichuan, Pu John-a chuan, Headmaster hnenah chuan Private a Pawl ruk exam phal sak turin lehkha a rawn thawn let ta hlauh mai a. Hemi kum 1952 hian lo an nei zau hle mai a, buh á¹­in 10 hmun leh hmarcha hmun bik á¹­in 3 hmun an neih kum a ni a. Chuah a U Roá¹­huama chu vanduaithlak takin Sakei karah chesualin a boral ta mai a. Dr. C.Lalhmingthanga hian a mahin an lo chu a enkawl a, hnathawh pahin thlamah meialh eng ringin lehkha a zir bawk a. Kum a lo tawp meuh chuan Buh á¹­in 200 ngawt mai a mahin a thar bakah, lo aá¹­angin a mah bawkin a phur haw vek bawk a ni.

KAWRTHAH PA ROPUI DR. C LALHMINGTHANGA CHANCHIN TAWI

A taimak rah sengin pawl ruk chu á¹­ha takin a pass a, a kum leh, 1953 ah chuan Tripura-ah a chhungte remti vak lo chungin a zir zawm a. Hemi kuma a thil neihte chu, Kekawr - 1, Kamis - 1, Insukna sahbawn var tlang khat leh inbualna sahbawnsen te an ni a, a zirna kawnga a mamawh tur dang chu inhlawh chawpin a thawkchhuak a, a chhungten engmahin an á¹­anpui lo.

Kum 1954 a lo her chhuaka, lo neih leh phawt a ngai ta tlat mai a, hemi kun hian a mah chauh vin kum 2 kham zan buh tharin a mah bawkin lo aá¹­angin Inah a phur thleng leh vek bawk a ni. Tichuan, kum 1955-ah chuan St.Paul High sikul Aizawl leh Saitualah a lut a. Kum 1956-ah Shillong lamah Class - IX zir turin a kal a, 1958-ah chuan á¹­ha takin Matric a pass ve ta a. Hemi kun vek hian Kawrthah High Sikulah kum khat a thawk ve leh zauh bawk a. Tin, 1960 -61 khan Suarhliap Middle Sikulah Headmaster hna a thawk zuai bawk.

Kum 1961-ah Assam Homeopathic Board hnuaiah in register in Long term Practice System danin Homepathic Doctor hna a zir á¹­an a. Kum 1966-ah Homeopathic Doctor nihna leh Drug Licence chu pek a ni veleh ta a. Kum 1966 - 67 mizoram buai sosan lai takin PU a zo leh a. 1968-ah BA zir zawmin, 1970-ah a zo veleh ta reng mai a.

BA a exam lai hian Routine a lo la sual palh hlauh mai a, Political Sciece chawhnua exam tur a lak chu chawhmaa exam tur a lo ni si a. A khawlai leng chuan a á¹­hiante exam haw lam chu Treasury Square-ah tawkin thil awmzia a zawta, an han hrilh hnu chuan Venghlui PMG College panin a tlan nghal a, an exam halla thlen chuan darkar chanve chiah hun a la nei a, tichuan minute 20 chhungin zawhna zawng zawng chhang kim vek hmanin Mark 50 a la hmu hial a ni.

Hmasawn duhna rilru pu reng mi a ni bawk a, nupui fanaute nen an kawi duah hnuah pawh lehkha zir chakna chuan a á¹­hing zel a. Kum 1999 khan MA chu a zir zawm leh ta hram a, hemi kum hian mi tam takin kum hnih an zir á¹­hin chu kum khata exam-a zawh nghal vek a dil a, a dilna chu Anomalis University Kolkatta chuan an lo phal sak hlau mai a. Mahse University phalna hi a hmuh tlai tak avangin, Form fill up neuh neuh nen, thla thum chiah a awm tawh bawk si a. Mahse, he mihring tum ruh hi a la zam chhete eih lo zu nia. A zirlai bu pawh a chhiar chhuak zo hman lo hial a ni. Chuti chuan a luhlul chhuahin a bei ngat a, Kum 2000 - ah result a lo chhuah chuan á¹­ha takin a zo veleh ta mai a, hetih lai hian a mah hi Kum 65 lai a ni tawh a, *University -ah pawh kum 2 lai zir tur thla hnih leh a chanvea zo thei hi zofa piang tawh zingah Dr. C.Lalhmingthanga bak hi midang an awm ve hriat a ni lo bawk. Kum 60 chung lam ni tawh chunga MA Pass hi India ram zaupui maiah pawh hian an awm awm ka la hre lo tlat, kei belvala val hian.*

Dr. C.Lalhmingthanga (L) leh a nupui Pi Lallawmi hi 1960 khan an innei a. Fa 9 neiin, tu 20 leh tuchhuan 26 an nei mek bawk a ni.
Powered by Blogger.