Showing posts with label Mizoram Kohhran. Show all posts

Missionary Day Mizoram: Naktuk, January 11, 2019 (Zirtawpni) hi Mizoram-a Missionary hmasa ber lo thlen champha phak,  vawi 125-na “Missionary Day (Mizoram Gospel Quasquicentennial)” a ni a.  He Ni hi Mizoram Baptist Kohhran chuan awmni khamin Tualchhung Kohhran tinah Programme siamin an hmang dawn a, Kohhran tam zawk chuan he Ni-ah hian Pathian hnena lawmthusawina leh Missionary Day lawmna ruai  an buatsaih dawn a ni. Kumin Missionary Day thupui chu “Isua Krista Khawvel Chhandamtu ”  tih a ni ang. 

Sap Upa


Zanin, January 10, 2019 atangin Mizoram Gospel Quaquicentennial lawmna hi hman tan a ni dawn a. Tualchhung Kohhran tinin zanin hian Mizorama Chanchintha lo mthlen champha phak vawi 125-na lawm nan Jubilee mei det a ni ang a, chumi zawhah Tualchhung Kohhran ruahman angin Inkhawm emaw, Zaikhawm Programme  neih a ni ang.


January 11, 2019 (Zirtawp) zing dar 7:00 ah Headquarters ruahman angin Tualchhung Kohhran tinah Jubilee lungphun hawn leh Jubilee dar vawi 125 vuak a ni ang a. Heng bakah hian Distrct Heeadquarters tin-ah Mizoram Gospel Quasquicentennial hriatrengna (Monument) BCM Assembly-in a buatsaih chu hawn a ni ang. Heng monument hawng tur hian Headquarters hotute hetiang hian ruat an ni:-

1. Rev. Lalbiaksanga Chinzah, President: Lunglei Dist (Lunglei, Serkawn-ah)
2. Rev. Pc. Liandula President Elect, Aizawl Dist.(Aizawl-ah)
3. Rev. F. Ramdinmawia, Gen. Secretary: Kolasib Dist (Kolasib-ah)
4. Rev. Dr. C. Vanlaldika AGS, Mission Mamit Dist. (Mamit-ah )
5. Rev. R. Zohmingliana, AGS Service: Champhai Dist. (Champhaiah)
6. Rev. Dr. K. Lalrinthanga, ES Aizawl: Lawngtlai Dist. (Lawngtlaiah)
7. Rev. R. Lalbiakliana ES Lawngtlai: Serchhip Dist.(Serchhip-ah)
8. Rev. V. Vanlalchhunga, Padtoral Coordinator: Siaha Dist.(Siahaah)

Chawhma dar 10:30-ah Inkhawm awmin, chawhnu lamah Inpawlhona/Zaikhawm leh Tlai lamah Missionary Day ruai kilho a ni ang a, zan lam Inkhawma awm leh ang.

Tawngtai rualna atana Thupui: Missionary day inkhawm-aha hnuaia tarlan thupui hmang hian Tawngtairualna neih a ni ang.

Pathianin Chanchin Tha min pek avang leh Chanchin Tha rawn thlentu Missionary-te avanga lawmthu sawina
Mizoram atanga Missionary kal chhuak zawng zawngte tan.
 Mizoram hi Lal Isua Krista lalna ram a lo nih zel theih nan.


Rev. FW Savidge (Sap Upa) leh Rev. JH Lorrain (Pu Buanga)te chuan January 11, 1894 khan Sairang lo thlengin “Missionary Day” tiin Mizo Kristian zawng zawngin pawmin January 11, 1994 khan Chanchin Tha thlen champhaphak vawi 100-na (Gospel Centenery) chu kohhran pawl hrang hrangin hlim leh lawm taka lawm ho a ni. Mizoram sawrkar pawhin sawrkar chawlh (Government Holy Day)-ah a puang ta nghe nghe a ni.




MISSIONARY DAY  2019 THUCHAH

Sap Sipai Officer, Thomas Herbert Lewin (Thangliana) chuan 25th. December 1871 khan a nupui Dari leh a hote nen Belkhai atanga mel 6 Tuikawi khuaah Krismas hman puiin ngaihnawm takin Lal Isua pian thu hi a lo sawi tawh a. Kum sawmhnih a vei hnu 1891 khan, The Welsh Calvinistic Methodist Foreign Mission hnuaia Khasi Hills Missionary  thawk lai Rev. William Williams pawh a thawhna hmun atangin Mizoramah rawn zinin Bible milemte pawh a sem ni awm a sawi a ni. Mizote chanchin a lo hriat thawi tawh avangin missionary intirh nan a tha dawn awm em? tih enthlithlai tura lo kal a ni. Thla khat chauh Mizorama awm phalna pek a ni a, a thawhna hmun panin a haw leh ta a ni.

Missionary Day

January 11, 1894 khan kan rama Missionary hmasa ber Sap Upa leh Pu Buanga-te chuan Sairang an lo thleng a. Heta tanga chhiar tana a kum za-na, Mizoram Gospel Centenery chu Mizoram kohhran lian pahnih Baptist Kohhran, Presbyterian Church of India, Mizoram Synod leh kohhran dangte chuan lungrual takin Mizoram pum pui huapin 1994 khan an lawm a ni. Kan pioneer missionary-te lo thlen champha vawi 122-na January 11, 2016  Pathianin min lo hruai thleng leh ta a ni. He hun pawimawh takah hian Sap Upa leh Pu Buanga ten Mizo hnam tana an thawh nasat zia leh Mizo hnam tana an hnathawh hlut zia hi hun reilo te chhunga sawi sen pawh a ni lovang.


Isua Krista Chanchin Tha min hrilh a, Chhandamna kawng min kawhhmuh a, Kohhran min dinsak a. A AW B leh lehkha chhiar tur min siamsak bakah  zirna sikul min dinsakin, lehkha min zirtir bawk a. Kan taksa, rilru leh thlarau tihdamna rawngbawl hna thawkin nun dan mawi leh tha min zirtir a. Kan hnam hmasawnna lungphum phumtute an ni. Ramhuai biakna leh hlauhna lak ata Lal Isua Krista Chanchin Tha-in min chhan chhuak a, chatuana nunna min pe a. Silh leh fen mumal tak pawh la inbel nachang hre lo, saruak deuh thaw a awm thin kha an rawngbawlna avangin khawvel pum pui huapa inchei dan pangngaiin kan lo inchei ve ta a.

A, AW, B  nei lo kha India ram hmar chhak state pariat zingah ziak leh chhiar thiam tamna ber kan lo ni ta reng mai. India ram zau takah pawh a berte zinga mi kan ni ta.  Maurap in chhe te te-a khawsa thin zofate kha tunah chuan in tha tak tak mawi leh nuam tak takah kan lo khawsa  ve ta. Ei leh in tur tuihnai engmah nei ngai lo khan Sap Upa leh Pu Buangate rawngbawlna avangin ei tur tuihnai leh tha tak tak kan lo eiin kan lo in phak ve ta. Mizo mipuite chhim leh hmar, chhak leh thlanga miten tun dinhmun kan lo thleng ta hi kan zosapte vang liau liau a ni. Lalpan kan pioneer missionary Sap Upa leh Pu Buanga-te hmangin thil ropui tak min tihsak avangin Pathian hnenah  lawm thu i sawi ang u.

Kan ram sorkar, kohhran leh mipui zawng zawngte hian January 11, Missionary Day hi hlut nachang hria ila, kohhran tin ten Pathian hnena lawmthu sawia inkhawmna hun atan i hmang theuh ang u. He hun ropui leh awmze nei takah hian lam thei lam ila, a lawm nan ruai hial pawh theh thei chuan theh ila, kan missionary-te rawngbawlna avanga Lalpa fak leh chawimawi nan i hmang theuh ang u. Kan ram sorkar-in chhuti ni atan a lo puang hi a lawmawm hle a, zofate khawvela kan awm ve chhung chu tidanglam lovin hmang chhunzawm zel thei ila a va lawmawm dawn em

Solomona Temple hawn a ni ta

Mizorama biakin lian ber leh South-East Asia a Solomon’s Temple awmchhun,  Kohhran Thianghlim ten an sak, Solomona Temple chu Dt. 25.12.2017 khan Dr. L.B. Sailo, Chairman, Executive Committee, Kohhran Thianghlim  chuan plaque pawt pharhin a hawng.

Solomon's Temple in Aizawl Plague pawh pharh hmain Dr. L.B. Sailo chuan, “Lalpa he i Temple hi kumkhuaa i inlarna turin ka hlan a che. Thlarau Thianghlim, he Temple a i mite an rawn inkhawm apiangin nang chu i mite thinlungah rawn inlar thin ang che. Nazareth Isua Krista ngei chu he Temple-ah hian tun atanga chatuan thlengin chawimawiin lo awm zel rawh se. Aw Lalpa, he i Temple hming lam ria i thlante an tawngtai apiangin i chenna van hmun atangin lo chhang thin ang che. Lal Isua Krista Kraws ropui nan he Temple Thianghlim hi ka hawng e,” ti a sawiin mipuiin chunglama ban pharin ‘Halleluiah Amen’ vawi thum an lo pe a Temple chu hawn a ni ta.  

Solomon's Temple in Aizawl Dt. 23.12.1996-ah Temple  lungphumna neih a ni a. A sak dan ruahmantu hi Dr. L.B. Sailo a ni. Kum 1991-ah khan Pathianin a mumangah biakin hmelhmang leh ruangam a hriattir a, chumi zulzui chuan sak a ni. Biakin hmai pali hian chhim, hmar, chhak leh thlang a hawi chiah chiah a, kawngkapui 12 a nei a, pillar pali leh tower pali a nei bawk. A chhungah hian ban pakhat mah a ding lo.  A pawn lamah hian Busleara marble bel vek niin, a chhuatah hian red sandstone phah vek a ni bawk. A dung leh vang awm chuang lovin, Ft. 180 bial a ni a, a chhûng tlak hi Ft. 120 bial a ni thung. A chhûngah hian mi 3000 thutna a leng a, compound zau tak a nei bawk. Kum 1999 leh 2000-ah khan Solomon’s Temple hian Mizoram sawrkar atangin ‘Green Mizoram Outstanding Performance’ a lo dawng tawh a ni.
Solomon's Temple in Aizawl
A sakna atân hian cheng vaibelchhe 18 sen ral a ni a, hmanraw manah vaibelchhe 10, mistiri rawih man atan vaibelchhe 3.50 leh hnatlang tha ah cheng vaibelchhe 4.50 hman ral a ni. Hnatlang thâ hi 3,00,000 zet sen a ni.

Kohhran Thianghlim (The Holy Church) hi kum 1984-ah Dr. L.B Sailo kaltlangin din a ni a, kohhran mipui inchhiarna leh hming ziahna neih a ni ngai lo a, fatir vana hmingchuang kohhran apiangte an ni. Mizoram hi Division pasarihah then a ni a, division hian tualchhung kohhran tam tak a khaikhawm a ni. Kohhran Thianghlima rorelna sang ber chu Executive Committee tih a ni.


 Source : http://kohhranthianghlim.org



solomon temple aizawl
solomon temple aizawl solomon temple aizawl

 solomon temple aizawl

solomon temple aizawl
 solomon temple aizawl

solomon temple aizawlsolomon temple aizawl




solomon temple aizawlsolomon temple aizawl

solomon temple aizawl
 solomon temple aizawl

solomon temple aizawl
 largest temple in asia india


Images from Instagram

Mizoram UPC History - MIZORAMA UPC A LO PIAN DANThlarau Thianghlim hnathawh a thlengA.D 30 vela Pentecost ni a Lal Isua zirtirte chunga Thlarau Thianghlim, tawnghriatlohte nena nasa taka a lo thleng ang mai khan, kum 1930 vela Mizorama Thlarau Thianghlim hnathawh lo thleng changtute chuan, taksa chetna, khurh hlawk hlawkna te leh tawnghriatlohva tawngna te an dawng ta zel a. Chu harhna hnathawh lothleng chu Mizoram a kohhran hmasa, hmar lam kohhran Presbyterian Church leh chhim lam kohhran Baptist Church te chuan Thlarau Thianghlim hnathawhah an pawm tel thei lo va, Aizawl Bawrhsap hovin tihrem an tum ta a. Pu R.K Vanrambeiseia, kum 92, Kawnpui khua chuan ti hian a sawi, “Kum 1935-ah khan Kawnpui khaw hlui Presbyterian Church biak ina ka lam lai chu Upa Malsawma’n min pawt chhuak a, Bawrhsap thupek angin Salam Rs 5/- min chawitir a.
Tin, Kawnpui khuaah Tlangau chu hetiang hian tlang an autir a – ‘Lal Mangkhaia khua Vandawt (tuna Khamrang khua ni ta hi) a thlarau lam pur chaw a kal chu Salam Rs.5/- chawitir an ni ang,” tiin .
Heng lai hian Rs 5/- in vawkpui a lei theih thu a sawi bawk. Hetih hun lai hian Mizoram hmun hrang hrangah Thlarau Thianghlim changtuten harsatna chi hrang hrang antawk nasa hle.Thlarau Thianghlim chungchanga inhnialnaKum 1935-ah Presbyterian Church Standing Committee chuan Mizorama Thlarau Thianghlim hnathawh chi hranghrang – taksa chetna te, vanzai (tawnghriatloh) te, hlimna rawngkai chi reng reng tihrem tumna thuchhuah a siam a. Kum 1937 a Presbyterian Church Assembly, Durtlanga an neih tumin Standing Committee thuchhuah hian chai nawn leh a. He mi tum hian 1935 a Sialsuk Presbyterian khawmpui a Upa atana an nemngheh Upa Zakamlova chuan, hlimna changtute thlavang nasa taka a hauh tak avangin hlimna duhtute leh kohhran hruaitute inkarah inhnialna nasa tak a chhuak a.
Heta tang hian Upa Zakamlova thinlungah hian Mihlim Pawl din duhna a lo awm ta niin a lang.Mihlimho an lengkhawmKum 1937 September ni 24 zanah chuan Upa Zakamlova hovin ama in Aijal (Aizawl) ah mihlimho chu an lengkhawm ta a. Dipdaltu awm lo va anmahni chauhva an han lengkhawm chu nuam an tiin, an thawmte pawh a nasa hle ni tur a ni, Welsh Presbyterian Missionary-te chuan Aijal Bawrhsap A.G.Mc Call (Pawnpuite sap) hnenah Upa Zakamlova hova lengkhawmho chutitawp turin an thlen a. Aijal Bawrhsap chuan Upa Zakamlova chu kovin, an lenkhawm zui zel chuan a in chu thiahsak a nih tur thu leh, amah pawh Aijal atanga mel 50 a hla a hnawhchhuah hial turin a vau ta a. Mihlimho chu an lengkhawm zui ngam ta lo a ni. Rev.E.L.Scisma‘n, a lehkhabu ziah ‘India’s Calling,’ P.86-a a tarlan dan chuan, Aijal Bawrhsap hian Upa Zakamlova in hi a thiahsak ta lo va, Rs 100/- chawi tur a tih a ni a. Hei pawh hi Upa Zakamlovan Aijal Bawrhsap hnenah, mihlim an nih avanga Rs 100/- an chawina Receipt fel tak pe tura a ngen ve tlat avangin, Rs 100/- pawh hi achawi leh lo a ni. Upa Zakamlova hi kum1937-1938-ah hian Thlarau Thianghlimhnathawh avangin Aijal Bawrhsap hmaa ding turin vawi sawm lai koh a ni.
Mihlim chhantu tur Missionary zawn thuKum 1937 September thla tir lamah chuan, Upa Zakamlova leh Pu Vanchhunga leh Pu Siamliana te chu Bihar State-ah hlimna pawmtu missionary zawng turin an kal a. Hmuh an zuk tum tak Missionary chu chawlh lain an ram lamah a hawn lai a lo ni si a,an tum angin an hlawhtling ta lo. Calcutta-ah Assemblies of God Kohhranhruaitu Rev J.H.Boyce-a hmu turin an kal leh a, remchang takin an zu hmu theita hlauh mai a. Assemblies of God (A.G) leh Mizoram a mihlimhote chu thawkho turin an inbe thlu thei ta a. Aijal-ah an lohawng a, chanchinbuah heti hian an chhuah ta a, “Ni 7 Sept. 1937 ah America kohhran Assemblies of God leh Mizoram Mihlim Pawl te chu thawkho turin an inbe tlu ta e,” tiin. Chanchinbua an thuchhuah hi Aijal Bawrhsap A.G.Mc Call (Pawnpuite Sap) chuan a lo hriat veleh, 1937 October thlaah Lushai Hills (Mizoram) ah missionary dang lo luh phal lohna dan a tichhuak leh ta a. Upa Zakamlova leh a thianten missionary anzawnna chu a kawng a lo tawp ta a.Upa Zakamlova Sipai-ah a tangWelsh missionary leh Bawrhsap tangrualin Mihlim Kohhran din an phal tak tlat si lo vah chuan, Upa Zakamlova pawh chu 1942-ah Indopui 2-naah sipaia tang turin a kal ve ta a.
Sipaia a kal dawn hian hetiang hian a tawngtai a – “Lalpa, indonaah hian hnehna changa Mizoram min hruai thlen leh chuan, van indona ka bei leh ang,” tiin. Sipaiah hian Warrant Officer, IMD hna a chelh a ni. Upa Zakamlova hian sipaia a tan lai pawh hian Mihlim Pawl din hi a thinlungah a thi thei tak tak lo va. sipaia a tan lai hian Calcutta-ah Assemblies of God Field Superintendent Rev M.L.Ketchem-a a hmu fuh hlauh mai a.
Ani nen hian indo zawh hunah Mizorama kohhran din turin an inbe thluleh ta a. 1945-ah Indopui a lo tawp a, dam takin a lo hawng leh ta a, Mizoramah van indona chu a tan tha lehta a ni.Upa Zakamlova Pastor-ah a tangKum 1947-ah chuan Assemblies of God Kohhran chuan Upa Zakamlova chu Pastor-ah thla khat a Rs.60t- hlawh turin an la ta a. Assemblies of God hruaitute – Rev M.L.Ketchem, Rev. Cumming leh Rev. Shoemaker-a te chu Aijalah an lo chhuak a. Assemblies of God Kohhran hi National Christian Council of India-ah an lo tel bawk si nen, Welsh missionary te chuan, “Lushaihills (Mizoram) chu kan field a ni a, chuvangin kohhran dinin Mizoramah rawng in bawl thei lo vang,” an lo ti a. Assemblies of God Kohhran pawh chuan Pastor Zakamlova an rawihna chu titawpin an hawnsan leh ta a. A.G Kohhranah hian Pu Zakamlova hian Pastor hna hi a thawk rei ta lo a ni.Mizoramah hlimna pawm kohhran a ding taWelsh missionary ten Western culture mila kohhran an din huang chhungah chuan Thlarau Thianghlim hnathawh, Mizo culture mila khuang nena zaia lamna leh, tawnghriatlohva tawngnate chuan hmun a chan ve phak loh avang chuan, Zoram hmun hrang hrangah missionary te kohhran dina leng lo nia inhria, lengkhawm pawl an awm hrang ta thluah mai a.
Hetih hun lai hian Chhura Chengkek lawh tum an sawi angmaiin, Sap missionary tel lo va kohhran hi din theih loh tura ngaih tlatna a awm bawk si nen, Pu Zakamlova te lah chuanSap missionary zawm tur mumal tak anhmu thei si lo nen, a buaithlak hle ni tur a ni. Mahse Lalpa hian Mizoramah hian a Thlarau Thianghlim chauh hmachhuantu hlimna pawm kohhran hi din a lo tum a ni ang e, ti te pawhin a ngaihtuah theih a ni.Kum 1948 August ni 11-ah Aizawl Dawrpui M.E.School-ah Pu Zakamlova -Aizawl, Pu Lalhema- Aizawl, Upa Thanglula -Dawrpui, Upa Zakaithanga -Aiduzawl, Pu Thanthuama -Khuangthing, Pu Thinlaihnema -Hualtukhua, Pu Lianpuichhinga -Khawrihnim khua te kalkhawm chuan Pathian Thlarau Thianghlim thiltihtheihna chauhhmachhuanin, ‘Hlimna pawm kohhran’ hi an din ta a ni. Pu Zakamlova chu Chairman (hotupa ber) ah an hmang a, ‘Sap missionary, sum leh paia tanpui theitu tur lo zawng se,’ an ti bawk a. Mizoram a Mihlim Pawl, ina lo inkhawmhrang, hmun hrang hranga mite chu zawng chhuakin an inzawm khawm zel a.
Hei hi missionary te din ni lo, kohhran pawl mumal taka Mizorama a lo din tanna chu niin a lang. He hlimna pawm kohhran hi pawn lam mite koh dan chuan Pa Pawl an ti a, an tawngtai bul tannaah ‘Aw Lalpa’ ti lo va ‘Ka pa’ ti maithinte an awm vang niin a lang. Tin, Pa Pawl tih hi a hun laia mihlimte an hmuhsitna tawngkam a ni ve hrim hrim bawk a ni.Apostolic Kohhran an ni taKum 1948 August ni 11-a hlimna pawm kohhran ding tharten thuneihna an pek angin, Pu Zakamlova chuan America (USA) a Apostolic Church ho General Bishop, Blankenship-a chu lehkhain a zudawr pawp ta a.
General Bishop Blankenship-a pawhin sum leh paiin tanpui thei lo mah se, Mizoram a hlimnapawm kohhran chu thawhpui an duh thua rawn hrilh a. Sum leh paiin rawn tanpui thei dawn lo pawh ni se, Apostolic Church Bishop Blankenship-an thawhho a duh thu Pu Zakamlova lehkhaa a rawn hrilh hi an lawm hle a, “Tunah chuan Sap missionary thawhpuitur kan hmu ta, kan kohhran hming pawh Apostolic Church (Apostolic Kohhran ti a ziah a ni bawk) a ni ta,” an ti a, an hlim ta hle a. Pu Zakamlova chuan amah bakah a thiante pathum – Pu Zakaithanga, Pu Thanthuama, Pu Thinlaihnema te tana rawngbawl theihna Licence dilna chu, Apostolic Church General Bishop Blankenship-a hnenah a zu thawn ta a ni.
Pu Zakamlova chu 1948 October thlaah Lungleng Vawkzawnah a kal a, Apostolic Kohhran chu a din a. N. Lunglengah phei lehin, Apostolic Kohhran chu a din leh a. N.Lunglengah hian biak in an sa nghal a, he biak in hi Mizorama Apostolic Kohhran biak in ding hmasa ber a ni awm e. Kum 1948 November thla hian Pu Zakamlova hi mihlimho hruaiin Khawrihnimah a kal a, Apostolic Kohhran chu a din leh a. Heng khaw thumte hi Apostolic Kohhran hming pua Mizoram a kohhran dinna hmasa berte chu an ni.Mizoramah Roxie AR Telie DoverPu Zakamlova chuan Sap missionary zawm tur dang a la zawng reng tho va. Pentecostal Assemblies of the World Missionary, Mother Dorothy Mc Carty, Bhagalpur, India a mi chu a thi tawh tih hre lovin lehkha a zu thawn ta a. Pu Zakamlova‘n Mc Carty lehkha a zuk thawn chu a hmun ruak lo luahtu Roxie A.R.Telie Doveri chuan a lo hmu a.
Pu Zakamlova chu hetiang hian lehkha a thawn let ve leh ta a. “Mother Mc Carty chu kum kal ta khan a thi tawh a, tunah hian Pi Aretha Schryer-i a awm a, ani pawh pension tura haw mai tur a ni a, kei hi Pentecostal Assemblies of the World tirha lo kal ka ni a, nangmahni puitur chuan ka lo kal ngei ang,” tiin8 . Roxie A.R.Telie Dover-i (Doveri tiin kan sawi tawh ang) hi America (USA) a Pentecostal Assemblies of the World Kohhran tirha India hmar lam Bhagalpur hmuna a awm lai hian, amahruaitu P.A.W Kohhran te hian harsatna an tawh tak avangin an ruai chhunzawm thei ta lo va. Doveri pawh chu P.A.W Kohhranah chuan a awm zui zel ta bik lo va, USA a Pathian pakhat chauh ringtu tho, Apostolic Church General Bishop Blankenship-a, Texas a mi leh, Rev. Caro Davis-a, Canada a mite chuan sum leh pai pein an chhawr zui ta a . India hmar Bhagalpur-ah chuan missionary hna chu a thawk chhunzawm ta tho va.
Pu Zakamlova leh Apostolic Church General Bishop Blankenship te chuan, sawi tawh angin, hetih hun lai hian lehkhate inthawn tawnin a thuin an lo inzawm tawh a.Pu Zakamlova sawmna angin Apostolic Church General Bishop Blankenship-a tirhin Doveri chu India hmar Bhagalpur atangin Mizoramah a lo kal ta a. 1949 January ni 16 ah Aizawl a lo thleng a. Pu Zakamlova kaihhruai Apostolic Kohhran ti a lo invuahho chuan an lo lawm a, “Kan missionary a lo thleng ta,” an ti a. Pu Zakamlova’n Rev Blankenship-a hnena a lo zu dil tawh angin, Doveri hian Pu Zakamlova – Aizawl, Pu Zakaithanga – Aiduzawl, Pu Thanthuama – Khuangthing, Pu Thinlaihnema – Hualtu te chu Apostolic Kohhrana rawngbawl theihna Licence chu Rev Blankenshipa hmingin a pe ta a.Missionary Doveri Mizoram mihlim pawl chhantuMissionary Doveri’n Aizawl a lo thleng chu Mihlim Kohhranho chuan an lawm hle ni tur a ni, Mizoram hmun hrang hrang atangin amah hmu turin an lo kal khawm a. Apostolic Kohhran khawmpui an hmang a ni ta ber awm e. Ni sawm chhung zawng hun an hmang a ni8 . Missionary Doveri chuan Pu Zakamlovakaihhruai mihlimho hnenah chuan, “Engnge tihsak che u ila in duh?” tiin a zawt a, anni chuan, “District Superintendent (Assistant Governor) hnenah Mihlim Kohhran din phalna min dilsak la, kan hotuah tang bawk rawh,” tiin an ngen chiam a. An ngenna ang chuan Doveri chuan Aizawl District Superintendent hnenah dilna lo ziak turin Pu Zakamlova chu a ruat a.
Pu Zakamlova chuan dilna a ziah zawh vek hnuah Doveri chuan a hming a sign thlap a. Tin, a lehkha pawimawh Oklahoma City University atanga B.A degree te, BTh degree te, Oklahoma State School Teacher’s Certificate te, Tulsa Oklahoma a Apostolic College atanga Diploma Certificate te, Southern Bible and Vocation College, Rising State,Taxas Tenesse (Methodist University) atanga Master degree a lo neih te leh, a Ordination Rev W.T. Witherspoon leh Rev C.P.Williams ten an lo pekte chu thil telin, Aizawl District Superintendent hnenah chuan an thehlut ta a.Hetianga Mizorama tawnghriatlohva tawng thin mihlim kohhran din hran tuma Sap missionary lo kal tharin dilna an thehlut ta mai hi, Mizoram a Welsh missionary lo awm hmasa 12 ten an lo hriatin, dal an chak hle mai a. Nimahsela, Apostolic Church kha National Christian Council-ah an tel ve loh avang leh, thurin hran daih nei an nih avangin khap theihna an nei ta si lo va.
Doveri chu chaw eipuina neiin Mizoramah Pentecost Kohhran din lo va, mihlim hote pawh chu Prebyterian Kohhrana hruai kir leh turin an ngen chiam a. Nimahsela Doveri chuan WelshMissionary 12 te ngenna chu, “Ka ti thei lo vang,” a ti ta tlat a.Aizawl District Superintendent pawhin Doveri chu kovin, a hnenah, “Mizorama mihlimho tawnghriatlohva tawng thin hote hian missionary 12 te pawh zui duhlovin, biak in pawh nei lovin an vak mai mai a ni a, nang pawh hi an zui rei duh lo vang che, mihlim kohhran chu din tum lo mai rawh,” tiin a thlem chiam a. Doveri chuan, “Welsh missionary 12 te hi tawnghriatlohvin an tawng ngai lo va, Thlarau Thianghlim hnathawh, Isua hming tihdamna te an pawm lo va, hengmihlimho hian an zui duh lo a ni.
Kei chutawnghriatlohvin ka tawng a, Isua hminga tihdamna ka pawm a, chuvangin kei chu min zui zel ang,” tiin atan ve tlat avangin, Aizawl District Superintendent (Bawrhsap) chuan Apostolic Kohhran din phalna chu a pe ta a ni.Thurin chungchanga inbiakremnaDoveri lo kal hma hi chuan, Pu Zakamlova kaihhruai hoten ‘Apostolic Kohhran’ lo invuah ve mah se, Trinity ringtute vek an ni a. USA a Apostolic Church chu an thawhpui dawn chuan Apostolic Church thurin chu an pawm a tul thu chu Doveri chuan a hrilh ta a. Tichuan, a sawi ang chuan USA lama Apostolic Kohhran te thurin ‘Pathian Pakhat chauh a awm a, A hming chu Isua Krista a ni tih leh, sual ngaihdam nana tuia Isua Krista hminga inhnimphum baptisma te leh, Thlarauvina tawngtir ang zela tawnghriatlova tawng theihna tela Thlarau Thianghlim baptisma te’ chu an lo pawm ve ta a.
Doveri hi Mizorama Isua Krista Pathianna famkim leh Isua hming baptisma chan thu hril hmasa bertu a loni ta a ni. Isua Krista hminga Baptisma inchantirna hmasa berAizawl District Superintendent-in kohhran din phalna a pek hnuah, kohhran thurin turte siam fel a lo nih takzelah chuan, kohhran chu mumal deuhva siam a lo tul ta zel a. Doveri chuan Pu Zakamlova hnenah, “Hmeichhia ina baptisma chantir i hreh em?” tiin a zawt a. Pu Zakamlova chuan, “Hreh lo ve,” tiin a chhang a. Tichuan, ni 26 January 1949 zing dar 6 ah chuan Aizawl Varak dil (tuna Aizawl Tennis Court-a an hman takah hian) missionary Doveri chuan Pu Zakamlovachu Isua Krista hmingin tuia hnimphum baptisma chu a chantir ta a. Hei hi Mizoram a Isua Krista hminga baptisma inchan tirna hmasa ber a ni.Heta tang hi chuan Pu Zakamlova leh a thawhpui – Zakaithanga, Thanthuama leh Thinlaihnema te pali chuan Pastor nihna Licence an neih avangin Isua hminga baptisma chantir theihna hi an nei ve ta a.
Varak dilah hian Pastor Zakamlova chuan mi dangte chu Isua hmingin baptisma a chantir ve ta a, Mizo pa, Isua hminga baptisma chantirtu hmasa ber a ni. Kum1951-ah Varak dilah bawk hian, “Aw khawngaihtu Pathianin” tih hla phuahtu,Pu Chawngkhupa pawhin Isua hminga baptisma hi chang vein, a uithak pân pawh a dam vek nghe nghe a ni. Missionary Doveri‘n UPC zawm turin thurawn a peMissionary Doveri hova kohhran mumaldeuhva an han siam fel takah chuan, Mizoramah Thlarau Thianghlim changtu, tawnghriatlova tawngna dawng mihlimho tam tak an awm a ni tih chu Doveri pawh chuan a hre ta a. USA lamah Apostolic Church chu kohhran tereuhte an nih avangin sum leh pai lamah an tanpui zui thei dawn lo va a hriat avangin Doveri chuan Pu Zakamlova hnenah, “India ramah hian UPC missionary Rev. E.L.Scism-a a lo kal dawn a, chu chu zawm ta mai ula, thurinah pawh Apostolic Kohhran nen an inang thlap tho va, sum leh pai lamah pawh Apostolic Kohhran ai chuan an tanpui thei zawk ang che u. Kei pawh UPC ah chuan awm ve mai pawh ka hnial lo ve,” tiin thurawn a pe ta a.
Pu Zakamlova ho chu an phur hle a.UPC zawm turin thu an ti tlu taMissionary Dover-i’n Aizawl a lo thlen a,Aizawl Bawrsap (Superintendent) in kohhran din phalna a pek tak chinah khan, Missionary Doveri kaihhruaina hnuaiah Apostolic Kohhran chu din ngheh tak tak a lo ni ta a. Pu Zakamlovachu District Pastor-ah hmangin, Zakaithanga, Thanthuama leh Thinlaihnema te chu Apostolic Kohhran Pastor nihna Licence pek fel an ni nghal bawk a.16 Kum 1949 March thlaah khan Apostolic Kohhran chuan Lungleng Vawkzawn khuaah khawmpui an nei ta a.He khawmpuiah hian Thanthuama – Khuangthing, Pastor nihna Licence lo nei tawh chu a kal lo va. Ni 12 March 1949 ni khan Pu Thangsavunga inah rorelna an nei a. Hemi tum hian Misionary Doveri thurawn pek anga UPC zawm an duh leh duh loh chu ngaihtuahna an nei ta a.
Doveri thurawnpek anga UPC zawm chu tha an ti tlang a, United Pentecostal Church chu zawm turin thu chu an titlu ta a.15 Lunglenga 1948 kuma biak in an lo sak pawh chu ‘UPC biak in a ni ta’ an ti a. Lungleng biak ina “UPC biak in hmasa ber Dt. 3.3.49” tih intar thin pawh kha, Vawkzawn khawmpuia UPC zawm an tih tluk tak avanga tar mai an nih a rinawm e. Mahse hemi tum hi chuan UPC zawmna tak tak an la nei lo va, UPC zawm turin thu tlukna an siam mai chauh a la ni, Apostolic Kohhran an la nizel rih a ni.United Pentecostal Church an ni taMissionary Doveri pawh chu Mizoram chhuahsanin, India hmar Bhagalpur UP ah chuan a rawngbawlna chhunzawm turin a haw thla ve leh ta a. USA a UPC te pawh chuan, India rama Missionary hnathawk turin Rev. Ellis Scism-a te chhungkua pawh chu an lo thlang fel tawh bawk a. 1949 February ni 3-ah chuan an chhungkuain America hmar tawp, Washington State lawngchawlhnahmunpui ‘Seatle’ ah India rama kal turinan lo vai liam ve mek bawk a. Rev. E.L.Scism-a te chhungkua hi kawng laka ni 55 an rawn thang hnuin, dam takin ni 26 March 1949-ah chuan India ram Madras lawngchawlhna chu an lo thleng a. India chhim lam Kodaikanal-ah awmhmun bengbelin rawngbawlna atan ve ta a.
Rev E.L.Scism-a hi Superintendent, UPC of India & Ceylon hna pek a ni. Missionary Doveri leh Rev E.L. Scism-a te hi India chhim leh hmar a awm mel sangkhat vel kar dana awm an nih avangin an inhmu lawk lo va. Doveri chuan Rev E.L.Scism-a chu lehkha thawnin, Mizorama kal tur leh, chuta Apostolic Kohhran chu UPC zawm zawktura thurawn a pek thute a hrilh a. Rev E.L. Scism-a chu Doveri sawmna angin a awmna India chhim Kodaikanal atang chuan Mizorama kal turin ni 23 January1950-ah a chhuak tan a, Mizorama kal tura sawmtu Missionary Doveri awmna, India hmar Bhagalpur, UP chu a pan ta a. Bhagalpur U.P atang hian Doveri leh Nathanael Parmer-a te nen Mizoram hi an panho ta a ni.
Hemi hma hian Rev E.L.Scism-a leh Dover-i hi an la inhmu ngai lo a ni.Missionary Dover-i sawmna anga Rev.E.L.Scism-a leh Missionary Doveri ten Mizoram an lo thlen ni chiah hi chiang taka hriat ni lo mah se, 1950 February ni 18 (Inrinni) ni a pawm a ni. Tichuan ruahmanna lo awm tawh sa angin Rev Zakamlova kohhran din, Apostolic Church, Missionary Dover-in Pathian pakhat chauh pawmtute thurin a lo pawm tir tawhte chu, Doveri thurawn angin 1950 February ni 19 Sunday niin Rev E.L.Scisma chuan United Pentecostal Church-ah chuan a lawm lut ta a ni. Kum 1950 February ni 19 (Sunday) hi Mizorama UPC lo pian tanna ni a pawm a ni ta a ni.Mizorama UPC a lo din chhuah dan dik tak chu Pu Zakamlova’n tha leh zung tam tak leh tawrhna nasa tak nen mihlim kohhran a din a, an kohhran hmingah
Apostolic Kohhran an inti a, ankohhran thurin hi Missionary Dover-in aduan sak bakah, a thurawn angin UPC-ah Rev E.L. Scism-an a lawm lut a ni. A nihna takah chuan Pu Zakamlova’nkohhran a din a, a kohhran Quarters luah laiah an inkhawm ta a. Rev R.Thangliana lam, Headquarters-a lawi mi tlemte te chu Thakthing Venga Pi Lalrinawmi inah an inkhawm ta a, a hnudeuh vah Rev R.Thangliana Quarter-ah an inkhawm ve leh ta a. 1984 kuma N.Mizoram District UPC Headquarter biak in an hawn, a hun laia Aizawla biak in mawi leh thaa sawi tling ve chu Dt. 8 September, 1995 atang chuan Puithiam Rev R.Thangliana remtihna leh duhthusam ang ngeia kalha awmin, luahtu awm lovin lainatawm takin a thing ta thup mai a ni.
Pathianin engtin tak ngai ang maw!N. Mizoram District Rev Chhunglawma kaihhruai District Board Committee chuDt. 12 September, 1995 ni a Rev Chhunglawma kaihhruaiten NEI UPC an thawhpuina titawpa N.Mizoram Unit a hrana ding tura thu an tihtluk lai khan, sawi tawh angin Mizoram UPC chu Aizawl Chaltlangah Office hawngin Pastor bial 14 lai neiin mumal takin a lo kal hman tawh a. Chutih lai chuan Rev Chhunglawma kaihhruai N.Mizoram Unit-a inlahrang ho zingah khan Mizoram UPC nena thawhho thuai duh an lo awm bawk nen, Rev Chhunglawmachuan District Board kohva, an kal zel dan tur chu rel fel thuai thain a hre ta a, Dt. 14 September, 1995 ah chuan District Board a ko ta a. Chuta an thurelte chu a ngai ngaiin lo tarlang ila:
A hmun: Upa Lalnunmawi In, BungkawnA hun: Dt. 14.09.1995 (Thursday)Member kalte :1) Rev Chhunglawma, District Superintendent2) Rev Ngurthanpara Sailo, District Secretary3) Rev Zaikunga, Dinthar bialtu4) Rev Vankhuma, Durtlang bialtu5) Rev Sairuma, Kawrthah bialtu6) Rev Vanlalfela Sailo, Kawnpui bialtu7) Pastor Lalthanmawia, Bukpui bialtu8) Pastor C.Zathanga, Sairang bialtu9) Pastor H.T.Lalengmawia, Mamit bialtu10) Pastor Laldawngliana, Bilkhawthliar bialtu11) Pastor Lalhmangaiha (Hmatea), Bairabi bialtu12) Pastor F.Lalnimawia, Lengpui bialtu13) Pastor Lalchhawnthanga, W.Phaileng bialtu (ani hi a hmanhmawh fal deuh avanga Mizoram UPC zawm tawh Rev Chhunglawma lama tel ve leh a ni)Rorel tan hmain Chairman-in Pastor Lalchhawnthanga tawngtaia hun min hawnsak turin a sawm a, rorel tan nghala ni.
RORELTE 
1. STAFF TE LEH EVANGELIST TEACHER TE THU.Kohhran ten harsatna kan tawh tak avangin kan Staff te leh ramthim field-athawktuten harsatna an tawk nasa hle a; engtin nge kan en kan enkawl zui ang? tih sawihona kan nei a. Engpawhnisela Mizoram UPC ten nena inbiakna kan neihnaah an chungchang thu te chu sawi ila a tha kan ti. 
2. MIZORAM UPC TE NENA INBIAKNA THUMizoram UPC te nena kan inbiak turah hian condition fel tak siama inbiak ni se, chuta inbiaknaah chuan inzawmkhawm thuai a that leh that loh thute sawi ni se.
 Tin, hengte hi sawihona neih ni se:
1) Inzawmkhawm dan tur.
2) Administration thu
3) Office Staff te leh Evangilist Teacher thu.4) Sum leh pai thu5) Khawmpui thu
6) Rawngbawlna thuah.3. DISTRICT SUB-COMMITTEE DIN THUEmergency a awm thulhah District Board inkoh a harsa thin si a, chuvangintun hun atan chuan District Sub-Committee din ni se kan ti. 
Chungtechu: 1. Chairman -Rev Chhunglawma DistrictSuperintendent
2. Secretary -Rev Ngurthanpara Sailo District Secretary
3. Member te-Upa LalnunmawiaUpa H. ZirlianaBro P.C.Rotuama LcH, HeadqurterUpa Lalrothanga, Goverment ComplexUpa Lalrinmawia, TuikualBro. C.Lalringliana LcH, ChawlhhmunBro. Saihranga Sailo LcH, DintharRev Zaikunga, DintharRev Vanlalfela, KawnpuiTin, he District Sub-Committee te hian a lo tul ta thut a nih leh Office te lo hawng se, tin, rawngbawltute pawh a tul chuan lo la mai se a tha kan ti.
4. REV HARRY E.SCISM HNENA LEHKHATHAWN THUTun kan buaina thute hi chiang takin Rev Harry E.Scism hnenah hriattirin lehkha thawn ve ila, thil awm dante chiang takin hrilh ila. Chung vel lo buaipui tur chuan Rev Zaikunga leh Rev Vanlalfela Sailo te ruat an ni.
5. CIRCULAR THU: Kan District harsatna thute hi khaw tina Kohhranhote hriat turin Circular siam ni se, chu Circular buaipui tur chuan Pastor R. Laldawngliana ruat a ni.
6. NGENNA THU: Hetianga North East India atanga kan loinlakhranna thua kan rawngbawlpuite tuna min la zui ve thei rih lote hnenah hian min rawn zui ve theih leh theih lohte ziak ngeiin zawh ni se. Dt. 15.10.1995 ral hma ngeiin ziak ngeiin District SecretarytDistrict Superintendent hnenah rawn hawn se, chu lehkha tur chu District Secretary-in lo buaipui se.
7. PUBLICITY CELL DIN THU: Kohhran ten harsatna kan tawh chungchangah thu leh hla tam zawk chhuah tha kan ti a, a tul anga lo buaipui turin heng mite hi ruat an ni:- 1. Bro. Lalthantluanga – Chairman  2. Bro. R.Lallawmzuala- Secretary  3. Bro. C.Liansanga  4. Bro. Lalnienga  5. Bro. H.Lalrinmawia  6. Bro.P.C Lalramzauva
Kan rorelte tluang taka kan zawh hnuin Rev Zaikungan tawngtainain kan hun a titawp ta a ni.
Sd/-REV CHHUNGLAWMAChairmanUnited Pentecostal Church N.Mizoram District
Sd/-REV NGURTHANPARASecretaryUnited Pentecostal Church N.Mizoram District

LIKBK Ṭhalai Pawl khawmpui
Lairam Isua Krista Baptist Kohhran (LIKBK) Ṭhalai Pawl rorel inkhawm, kum khat dana an neih ṭhin chu Lawngtlai Vengpui Bethel biak-inah neih mek a ni.

Rorel inkhawm hi General Conference an neih loh kuma neih ṭhin a ni a, Pathianni-ah a ṭiak ang. LIKBK Ṭhalai Pawlah hian pastor bial 21-ah unit 92 leh member 6,862 an awm a ni.

Image result for mizoram synodSynod Revival Commitee buatsaihin December 2, Inrinni khan Mizoram hmun hrang hrangah ram pum huap á¹­awngá¹­ai beihpui thlak a ni a; mi á¹­hahnem tak telin, ram tan an á¹­awngá¹­ai.

Ṭawngṭai beihpui thlak hi Aizawlah chuan chawhma dar 11-ah Mizo High School Field-ah neih a ni a, Synod executive secretary (senior) Rev. Lalramliana Pachuau-in kaihruaiin, Synod moderator Rev. Lalzuithanga'n thuchah a sawi.

Rev. Lalzuithanga chuan, Mizoram chu sualin a kâng mek tih sawiin, tuna Mizoramin a mamawh ber chu Pathian a nih thu a sawi a; kohhran mipuite chu Mizoram a dam leh theih nan an rinna tichak a, intihuai deuh deuh turin a chah.

Synod Moderator chuan, Mizorama political party hrang hrangin party politics an buaipui dan ngaihtuahin, ramin hmasawnna tak tak a neih theih a beisei loh thu leh mipuiin party politics an ruihchilh nasat avang­in thil dik lo nia lang pawh an á¹­an lam tih a nih chuan dikah an pawm tawh mai á¹­hin niin a sawi a; chutiang ngaihdan chu bànsan a, party á¹­an lam nei lo tur leh party-ah an awm a nih pawhin, thil dik leh dik lo thliar thiam turin a fuih a ni.

Ṭawngṭainaah hian lawmthu sawina te, Mizoram chu Pathian duh zawnga luah leh enkawl zel a nih theih nan te, rethei leh hausa inkar zau zel vanga harsatna awm sutkian a nih theih nan te, kum 2018-a Mizoram inthlanpui awm turah party ruihchilhna bànsana Pathian pawmpui tlak inthlanna thianghlim leh felfai a awm theih nan te, zu leh ruihhlo zalen taka zawrh leh lak luh tihtawp a nih theih nan te, HIV/AIDS vanga natna leh mualphona a kian theih nan te, Mizorama cheng hnam hrang hrangte inlungrual taka an chenho theih nan leh chi inthliarna a reh theih nan te, remna leh muanna dik a awm theih nante leh thupui dangte hmangin an ṭawngṭai a ni.

Lairam Jesus Christ Baptist Church (LJCBC) ChanchinLairam Jesus Christ Baptist Church (LJCBC) is a Protestant denomination of India, located in the southern corner of Mizoram, which is a state in India bordering Myanmar and Bangladesh.  Over a century ago, The Baptist Missionary Society (BMS) sent missionaries Rev. F.W Savidge and Rev. J.H Lorrain to pioneer the evangelization of the southern part of the state of Mizoram.  They founded the Baptist Church of Mizoram.
The work of the Baptist Missionary Society (BMS) of England in the early 20th Century was the beginning of the Christianity among the indigenous people of Lairam (Lai land) who were called Lai. Since the introduction of the Gospel among the Laipeople, the Gospel has spread out into the entire area of the Lai. Since then, the Lai people congregated together and became  members of the Baptist Church of Mizoram.
However, in the year 1970, the calling to serve God in mission work as an indigenous tribe, some of the Lai people detached themselves out from the Baptist Church of Mizoram  and organized its own and independent body which is called “The Church of Jesus Christ” (Isua Krista Kohhran). Later another group of Lai people separated again from the Baptist Church of Mizoram in 1982. This group was called “Lairam Baptist Church” (Lairam Baptist Kohhran).
In 1999, the two groups merged into one Assembly. The united Lai body was called “The Church of Jesus Christ Lairam” ( Isua Krista  Kohhran Lairam ) without bearing any Baptist name. However, since they are of Baptist origin, they are always Baptist in confession and practice. Therefore, at the annual Assembly of 2003 at Electric Local Church in Lawngtlai town, it was unanimously resolved to rename the church as “Lairam Jesus Christ Baptist Church” (Lairam Isua Krista Baptist Kohhran).
The administration set up of Lairam Jesus Christ Baptist Church is highly centralized and has its headquarters at Lawngtlai  the Capital of Lai Autonomous District Council, Mizoram State. This is the highest decision  making body of the Church, and  otherwise known as the Headquarters
The financial operations, the personnel matters, the administration, management and the execution of works of the Church are all directly or indirectly supervised and controlled by the Headquarters.

Statistics 2014
  1. Local Churches - 99
  2. Total Members: - 27,147
  3. Regional Church Council -5
  4. Pastorate - 18
  5. Pastors - 31
  6. Probationary Pastors - 6
  7. Retired  Pastors - 5
  8. Elders - 598
  9. Deacon - 900

March ni 1, 1966 a lo her chhuah chuan Mizoram chu mahni rorêlna ni tûrin Pu Laldênga ho chuan Independent an puang a. Mizoram khawpui lian deuh deuhte MNF chuan lâk tumin an kap ta a. Aizâwl khawpui pawh lâk ngei tumin an inkâp nasa hle a. Police Outpost awmna È›henkhatte chu an la a, Lunglei khawpui sipai awmna pawh an la ta hial a. Chutianga buaina chuan Mizoram chu a tuam ta, India sorkâr pawh a awm mai mai bîk lo va, theih ang anga ami te (sipai) È›anpui chu a hna lian ber a ni ta a ni. Thlawhtheihna hmangin Aizâwl khawpui chu a bei ta chiam a,  Aizâwl khawpui chu a kang ta hluah  hluah mai a. Mipui nunaute chu himna zawngin an tlân darh a, thisen tam tak a luang bawk a. India sipaite lah an lo luh theihna ang angin an lo lût a. Mipui pawi sawi lo tam tak thah an ni a, tam tak an man bawk a, Mizoramah ralmuanna a awm ta lo a ni. Mipui an È›apin an rûm tak meuh meuh a, chhantu an ngai êm êm a ni. Mahni in pawh luah lum thei lovin khaw sawikhawm (Grouping) a ni ta zêl bawk nên, lungngaiin an rûm nasa êm êm a ni.
Chutih lai chuan Pathian Thlarau hriattîr Pi Nupuii hn>nah, Pathian hn>na sual thupha chawia È›awngÈ›ai a È›ul a ni tih thu a lo thleng a, Pu Saizahâwla inah È›hutkhâwmna hmasa ber chu neih a ni ta a. Chumi-ah chuan ‘Isua zirtîr 70 tirh chhuah angin mi 70 in È›hukhâwm t<r a ni,’ tih angin an È›hukhawm ta a. Chu an È›hutkhâwma an thur>lah chuan È›awngÈ›ai inkhâwm neih dân t<r an sawiho ber a. Chutah chuan Zoram mipuiin Pathian hn>na sual thupha chawia kan È›awngÈ›ai chuan Pathianin min ngaidam ang a, kan hrehawmna ata hi Lalpan min hruai chhuak leh ang tih chu an thupui ber a lo ni ta a ni.
Isaia bung 1:2-9 te, bung 1:18-22 te chu an thupui ber a ni a, chutianga an r>l hnu chuan ‘ÈšawngÈ›ai Inkhâwm’ chu an nei ta a. He tah hian Kohhran hrang hranga awm thlarau mite chu an fuankhâwm a, Pathianni tlaiah hun an hmang ta a. Aizâwlah chuan  Sikulpui, ‘Government Boys Middle School,’ an tihah hian a ni a.  Thlarau Thianghlim pawhin a awmpuiin a pâwl hle a, an hlimin an lâm nasa hle a ni. Thingtlâng lamah an feh chhuak ta hlawm a, khawtin tih theihah È›awngÈ›ai inkhawm chu hman a ni ta a. Rambuai kârah, sipai hlauhna kârah Pathian hnathawh chu a lo lang ta z>l a,  Mizoram chu hlimnain a tuam chhuak ta a, thlarau thianghlim hnathawh a lang nasa hle.
Chutianga È›awngÈ›ai inkhâwm neih a nih a, Kohhran pâwl sawi lova thlarau mite an kal muah muah lai chuan Pathianin hun hla tak aÈ›anga Kohhran thar lo piang t<r a lo hmuh tîr chu a takin a lo lang dawn ta a ni. Kohhran lo piang t<r hi Pu Patlaia, Tlangnuam hnênah kum 1936 January ni 14 khân, ‘Kum 1971-ah in ramah Isua Krista Kohhran a lo piang ang,’ tiin  hriattîr a ni a; 1949 September ni 22 khân Pastor Kâwlthawma, Mamit hnênah Isua Krista Kohhran a lo din tur thu, ‘Kohhran lian ber a la ni ang,’ tiin hriattîr a ni bawk a. Tin, kum 1966-ah Pi Nupuii,  Reiek hnênah hriattir a ni a; kum 1967-ah Upa Chhûnga, W. Phaileng hnênah Pathianin, ‘Kohhran thar a piang ang,’ tiin a hriattîr bawk a, hêng bâkah pawh hian a dang tam tak a awm a ni. Kohhran thar lo pian tûr thu Pathianin a hriattîr zawng zawngte sawi vek sên a ni lo.
Chutih lai chuan È›awngÈ›ai inkhâwm hruaitute neiin an awm a, chungte chu:- Pu Lalhnûna, Chaltlâng te; Pu Raltâwna, Durtlâng te; Pu Rokima, Aizâwl te; Pu Lalhluna, Mission Vêng te; Pi Nupui, Reiek te an ni (sawi hmaih an awm thei bawk awm  e).

Isua Krista Kohhran a ding ta:

Hêng hruaitute hian hun eng emaw chen chu an hruai a, 1971 April 4-6 hmangin Thlarau mite Aizâwlah an ko khâwm a. April 4 hi Bethel ni a ni a. Chaltlânga Bethel lungphunna hmunah hun hman a ni a, he hunah hian thlarau mite an kal È›ha hle a. Pu Thangkhûma B.A., S. Vanlaiphaiin a kaihruai a, Pi Nupuii’n hun a hmang thung a. Hemi È›um aÈ›ang hian  mahni awmna hmun apiangah Bethel hi hman tawh tûr a ni tih chu pawm a ni a, tun thlengin mahni khua leh kohhranah hman a lo ni ta a ni (A hmain Chaltlangah Bethel lungphunnaah a huhovin hman È›hin a ni). April ni 5 niin Pachhunga College, tuna Pachhunga University College (PUC) an tih tâkah hian hun hman a ni a, an zai nileng a, an hlim hle a, an lâm nileng a ni ber mai. April 6 niin Zodin Cinema Hall-ah hman a ni leh a, hetah hian rorêlna an nei a, zawlnei È›henkhatin kohhran din a hun tawh an ti a, a È›henin a la hun lo an ti bawk a, an thu a inhmu ta lo va. Kohhran din a hun tawh ti zawngte chu Pu K. Lallûta in, Vênghluiah tlai lam dâr 3:00pm-ah an kalkhâwm ta a, hetiang hian rorêl a ni ta a ni.

THLARAU MITE ÈšHUTKHAWMNA
        A hmun      :       Pu K. Lalluta In, Vênghlui
        A hun         :       6th April 1971, 3:00.pm.

RORELTE :
1.     Zawlnei È›henkhatten Kohhran din a hun lo ti mahse È›henkhatin a hun an ti a, hêng khuaah te hian a ding tawh si a, mahni È›heuh pawha an din ngam si avângin din mai ni se kan ti a, Headquarters atân Aizâwl ni rawh se kan ti.

 KOHHRAN DIN TAWHNATE:
1.     Fârkâwn
2.     Vaphai
3.     Mamit 
4.     Dulte
5.     W. Phaileng
6.     Lêngpui
7.     Reiek
8.     Chhingchhîp
9.     Vênghlui
10.    Luangmual
11.    Durtlâng
12.    Hnahthial
Isuan zirtir sawmpahnih a thlang ang chiahin khaw sawmpahnihah a rualin a ding țhap a ni.

2.     General Secretary atân Pu K. Lallûta, Vênghlui; Asst. Secretary atân Pu Nghakliana,  Vênghlui. Puipa dangte thlang rih lo mai ila kan ti.
3.     Kohhran chanchin inhrilh fo a È›ul avângin tualchhûngin sum kan neih È›heuh aÈ›angin 1/10 (sawma pakhat) Headquarters-ah chhun ni se, 9/10 (sawma pakua) chu tualchhûng unit enkawl nân hman ni se, lehkhathawn vêl nân hman ni se kan ti.
4.     Baptisma leh Lalpa zanriah chu mahni tualchhûngah intodelh È›heuh ni mai se, thu È›ul awm apiang chu Secretary ten lo bawhzui se kan ti a, hlim takin kan È›in ta a ni.
 He Thalarau mite È›hutkhawmnaah hian R. Saptâwna, Chairman leh K.Lallûta, Secretary ten hming an sign a ni.
Chutianga Thlarau mite inhmukhawmin kohhran din an tihtlûk tâkah chuan October ni 5, 1971 khân Kohhran thar Committee chuan meeting an nei ta a, hetiang hian an record a:-

 KOHHRAN THAR COMMITTEE
A hmun          :   Pu K.Lalluta In, Vênghlui
A hun            :   5th October, 1971 dâr 10:30 am.
Chairman       :   Pu Thangkhûma
Hun hmangtu :   Pi Nupuii (ÈšawngÈ›aina a nei)
Lehkhabu (Constitution) din hualin “Lalpa hmangaihtute u, in lawm hla rawn sa r’u” tih kan sa.

 THU REL TE:
 1.     Kohhran thar hming atân hian eng nge kan sak dâwn? Thlarau lama hmutu chuan ‘Isua Krista Pathian Nung Kohhran’ tih hi a ni a; mahse Isua Krista chu Pathian nung a nih tlat avângin a hmu phir mai niin a lang a, chuvângin Kohhran hming atân chuan, ‘ISUA KRISTA KOHHRAN’ tih a ni ta (Isua Krista Kohhran chu Pathian nung Kohhran a ni).
 2.     Unit tinin Pathian biak nân Biakin an sak nghal mai hi a rem lohna kan hre lo.
 3.     Sunday School hi unit È›henkhatin kan mamawh hle a, tun atân chuan inkaihhruaina, zirlai lam buatsaihnate kan la neih bawk loh avângin È›ha an tih ang anga lo inkaihhruai mai ni se kan ti. Nakum lam atân erawh chuan Headquarters lamin zir tûrte rawn buatsaih thei se kan ti.
 4.     Isua Krista Kohhran Khâwmpui (Intawhkhâwm) neih È›ul leh È›ul loh thu kan sawi hova, a È›ulin kan hria a, a hmun atân chuan Chhingchhîpin an rawn dil angin kan remti a, thlenkim ni atân 16th March 1972 ni se kan ti.
 5.     Constitution buatsaih chungchângah sawihona kan nei a, engpawh ni se inkaihhruaina kan siam chin hi thlarau dân daltu a ni thei lova, chuvângin Constitution hian kan rilru la buai lo sela, a È›ulnate a awm chuan hman mai ni sela, a È›ul ang anga la siam È›hat zêl ni se kan ti.
 6.     Headquarters chelh tûr hian mi inpe zo, ram thlir thiam leh hmu, ram chuh tûr kan duh tih thu a lo lût a. Ngun taka kan sawiho hnuin tuna kan hotu dinglaite hian hna an ngah dân ang leh a È›ul dânin a rawn hril zêlin, mi inpete nên lo inbuatsaih chho zel rawh se.
 7.     Hemi Kohhran chhûnga serh leh sang dân khawih kan mamawh hle a, unit tinin thlarau lam aÈ›anga khawih thei t<r nia an hriat ten mumal takin lo inbuatsaih rih mai rawh se.
 8.     Thuhriltu (Evangelist) kan mamawh hle nia hriatna kan nei a, harsatna tam tak kâra thlarau tirh mi chhawmdâwl nân Kohhran tinin È›hahnemngaih kan chhuah È›heuh a pawimawh hle niin kan hria.

He Kohhran thar Committee-ah hian Thangkhuma, Chairman leh K. Lalluta, Secretary ten hming an sign a ni.

Powered by Blogger.