By: Isaac Zote


RECAP: Keivawmhranga’n nui ri a hriatna zawn kawng chhak lam a han hawi chhoh nak chuan iptepui nen a ding patling, tlem a upa lam deuh tawh; mahse putar tak ti a sawi tur la ni chiah si lo; dung tawi lam deuh; cher leh sa pan lam lek lek; hnar leh khabe zum tha tak; hmuihmul chhah lutuk lo leh khabe hmul sei lutuk lem lo nei hi nui hawk hawk chungin a rawn chhuak a… “ I mitah hlauhna chhe te mah hmuh tur a awm lo mai a!! Khualkai pasaltha ka ni ti a inchhal tam tak hlau leh khur chungin bak lengin an lo tlanchhe thin asin…Hlauhna an tih hi I pian pui ve lo nge ni a I thisen zamah te khan a luang ve lo zawk? Sapui Chaih Pasaltha Keivawmhranga ni awm reng i ni ngai e..” an tih takah chuan Keivawmhranga hmelah chuan mak tihna a rawn lang a..
Mak ti tak chung chuan,” Engtinnge ka hming I hriat a?” an tih deuh phawng a… A hma a ding pa chu nui leh hawk hawk chung chuan,” Vala, keini ang chin hi chuan khawvel ah hian thil tam tak hi kan hre tawh asin..Chubakah Sapui hamna ser i bianga hmun thum a inrin thla te kha ka hmuhhmaih i ring em ni?” …….”Kei chuan tunge i nih ka hria che a, anih nang khan tunge ka nih I hre ve em?” tlem a el sen lek lek tawngkam hian la nui sang tho chung chuan a han ti ve a..
“ Nang pawn min hriat chuan kei pawn ka hre ve tho tur che ani dawn lawm ni?” Keivawmhranga chuan an ti let ve sak a…
Keivawmhranga chhan dan chuan a nuih a ti za vak tawh lo ani tih hriat tak chuan ,” I hriat chuan peh hel kual vel lo khan han sawi vat la ti nia..” thinrim awki lek lek hian a ti tawi deuh ta hmak mai a..
A hma a ding pa chu mihring anih ngai chuan eng ang mihring fakau nge maw anih ang le? Nge hringfa nilovin Huai leh Phung, Khuavang emaw Rammi fate ani hial zawk? Keivawmhranga tan mi hlauhawm emaw thil tha lo thlen tu ani thei mai ang em?? Kan la hre chho zel aniang chu...
Bung -41
Chutia a hma a ding pa chuan tunge a nih sawi vat tur a Keivawmhranga an tih let ve tak siah ah chuan Keivawmhranga pawh chu muangchang a rawn tawngchhuak leh in:
“ Eee… Hmar dawithiam hmingthang a sakhming an sawi bang loh Lalruanga ngei I nih ka ringhlel mawlh love…” Keivawmhranga’n a han tih tak ah chuan a hma a ding pa chuan Keivawmhranga chu mak ti lutuk a en ve tawh thungin “ Vala, eng ti ti a hre thei nge maw I nih ngai le? Vawikhat mah kan la intawn awm leh a hma a kan khua a I la rawn zin awm ka la hre bawk si lova..I kum lah chu a la naupan hmel phian bawk si..” a han ti a..
Chuveleh nui var var chung a chhangin,” Dawithiam ropui chu ni ve hauh lo mah ila keini ang chin hi chuan thil tam tak kan hre ve tawh tho asin..” fiamthu a a han tih chuan dawithiam Lalruanga chu a hma aia nasa zawk mah chuan a nui leh ta hawk hawk mai a…
“Vala, I huaisen hle mai !! Ka dawi an hlauh avang hian min fiam ngam tu chu sawi loh min be ngam tu takngial pawh kan khua ah ngei pawh hian an tam lo asin !! A then te phei chuan ka chenna in takngial pawh an kal pel ngam lo thin ania..Tunge ka nih a hma atanga I hre reng chung pawhin I mizia leh min biak danah lah danglamna engmah hmuh tur a awm hauh si lo..Nang zet hi an sawi pasaltha ngei chu I lo nih dawn hi !! ” a ti ve ta hlawl mai a..
Lalruanga bawk chuan rawn chhunzawm leh in,” A thu hrim ah nichin khan saw lai deuh ah khan engnge maw I zawn vak mai ni?..” a han tih chuan Keivawmhranga chuan thil awm dan engkim chu a hrilh ta a..Lalruanga chuan muk tak a ngaihtuah tih hriat tak a a khabe meuh han dawm vang vang hnu chuan thil eng nge maw tha tak mai ngaihtuah chhuak thut ni awm hrim a a hmel a phurna rawn lang in ,” Vawiin ni kan intawng hi khuanu remruat pawh ani ta ve ang ka ti !! Ti teh Keivawmhrang, inremsiamna I nei ang hmiang… I thi hna tih bo chu ka zawn hmuh sak che anih chuan ka mamawhna ah che min tanpui I intiam a ngem?” a rawn ti ta hluai mai a..
Keivawmhranga ve thung chuan, “ Eng thil ah nge keini ang tehlul hian nangni ang dawithiam chungchuang te chu kan tanpui ve theih ang che u?” hawihhawm tak a a han tih chuan Lalruanga chuan rawn chhang thuai in,” Ni lo, vawiin ni kan intawn dan atang hian nang chauh hian min tanpui thei ani tih hi ka ring nghet tlat ani..” a han ti te te a.
A iptepui atang chuan bur te ni awm tak rawn la chhuakin a chil lem khawlh pah chuan an chhunzawm leh a ,” Thil awmdan chu hetiang hi ani e…Hei hi ka dawibur te leh chhe zawk ani a. Ka dawibur tha zawk hi mihring te mai pawh nilovin Huai leh Lasi te pawh hian an hlauh ruk theih em avang hian engtin emaw tak a min lak sak a min neih sak dan tur kawng ringawt hi an dap chamchi thin a. Zan khat chu ka muthilh hlanin ka mumang lam a min bumin ka dawibur te ka venna dawi chu Khawpuitan Lasi ho hian min sut sakin ka dawibur tha mi chu min ruk bo sak daih mai a..
...A chhuh let tum a kal ka tum lah chuan an Lasi Lalnu Tantinchhingi chuan Khawpuitan tlang lawn chho thei lo turin dawi chak tak hmangin min dang tlat mai bawk si a. Ka aiawh a min kal sak a ka dawibur min han chhuh let tur chuan kan khaw Lalpa leh a khawnbawl te pawh vawi tam ka ngen tawh a; chutiang bawkin kan khaw pasaltha te leh khaw dang atanga rawn zin khualkai pasaltha huaisen inti tam tak te pawh ka ngenin min han lak sak thei anih ngat chuan thilpek tha tak tak te pawh ka tiam hlawm thin a, mahse Lasi ho dawi chu an hlauh em avangin tun thleng hian tumah Khawpuitan a ka aiawh a han chho ngam an lo awm lo chu anih hi maw...Ka dawibur tha mi min han lak let sak leh tur chuan nang ngei hi kal thei la ka lawm hle ang...” beidawng aw ti hriat tak mai hian a ti chuai raih a...
[ Khawpuitan tlang hi tuna Chawngtlai khaw chhak lawkah khian awm in tlang sang tak mai ani a. A san zawng hi official takin tehna a la awm lo ani mai thei a; amaherawhchu, record thenkhatah chuan 7003 feet tih te in a inziak thin a. Hei hi a dik tak tak anih ngai chuan Phawngpui tlang leh Lengteng tlang dawtah chuan Mizoram a tlang sang ber ani hial awm e. Tun hma chuan Lasi Lalnu Tantinchhingi rorelna hmun ni a ngaih ani thin a..Chawngtinleri tuallenna Tan tlang nen erawh hriat pawlh chi anni lo thung. Tlang hran daih ve ve anni..]
Keivawmhranga pawn uluk tak a dawn in ,” Miin ringzo takin an ro thil hlu ber te zinga mi ka kutah an thawn ve a, a bo hlen chuan a va han zahthlak dawn teh lul em!! Tin, ka thil tih bo chu han chawi dawn tehreng pawh ni ila, kei tehlul hian khawi ami mah thi hna emaw a hlutna tlukpui tur awm thil dang han pek let ve tur ka nei awzawng dawn si lo...” tiin a rilru te te a inngaihtuah hnu chuan thuthlukna siam fel tawh tih hriat tak a rawn thaw chhuak halhin
“I sawi ang chuan ni rawh se...” a ti ta a..
A thu hriat chu a awih chiah lo ani chek ang chu, Lalruanga bawk chuan.” I thusawi ah chuan i ding ngam tak tak meuh ang maw? Khualkai pasaltha tam tak te ang bawk khan hlau leh khur chungin i rawn tlanchhe ve mai ang e..” fiamthu ti tak deuhin a rawn ti leh kher a..Mahse, a hma a ding hi khualkai pasaltha dang pakhat ve mai ani lo tih hi a la hrechiang tawk lo tlat atin ni, a dem awm hran lem loh e..
Keivawmhranga pawn Lalruanga thil sawi chu a ning ve ta deuh aniang e, fiah tak leh hlauhna leh zamna chhete mah awm eih lo mitmeng tih hriat tak mai chuan Lalruanga chu melh kalh pah chuan:
“Keivawmhranga ka ni ngai e....Vawikhat ka rilru ka siam fel tawh chuan ka thlak thleng ngai lova; vawikhat thil ti tur a tawngka ka chhuah tawh chuan ka sawh sawn tawh ngai hek lo..” muang ban chap hian a han ti a...

Bung- 42
Chutah zet chuan Lalruanga pawh chuan a hma a pasaltha ding chu pasaltha dang ang mai mai ani lo tih chu a hrethiam ve tak tak ta chiah a, a fiamthu lo ani tih a mitmeng atanga a han hmuh chuan a mitmeng chu a hlauhawm lek lek zawkin a hre nghe nghe a.. Hmelma atana a duh loh tawp tur mihring niin a hre ta a..
Lalruanga pawh chuan engmah sawi tawh lo chuan a dawibur chu a han hawng a, a chhung ata chu meikhu var ni awm tak hi a rawn chhuak a, a hmui a chhem darh in dawi hla a han chham khum ta a...Dawibur atanga meikhu ni awm tak chu thlawk darh chum chumin tiauchhum ang mai ah hian an chang ta a...zawi zawiin an awmna mual leh a chheh vel ruam leh mual dangte pawh chu an fan chhuak ta hlawm a..
Hetih chhung zawng hian Lalruanga hi a maimitchhing reng a..Rei tawk fang a han maimitchhin hnu chuan rawn meng chhuak hlawl in ,” Vawiin chhun lama i chhun chaw fakna ah khan thi hna chu i thlauh anih saw...lo nghak rawh, amah in a rawn thlawk let e..” a ti ta hlawl mai a.. Keivawmhranga pawh chuan Lalruanga thusawi awmzia chu hre chiah lem lo mahse a lo nghak ve tawp mai a...
[ Zo hnahthlak hnam te, abikin tuna Mizoram a cheng hnam hrang hrangte zingah hian Dawi hla leh Thiam hla ah te hian Hmar tawng a tam ber ti ila kan sawi sual awm love...Lusei ho rawn thlang thlak hnu ah pawh hmanlai Bawlpu leh Sadawt te pawh kha eng hnam pawh ni se , an thiam hla te kha Hmar tawng a phuah anni tlangpui thin ani (Bawlpu leh sadawt te hi Hmar hnam an tam thin a; puithiam hnam deuh anga Hmar ho hi ngai leh sawi pawl pawh an awm ..Mahse an vai erawh chuan Hmar anni vek kher kan tihna lam erawh ani lo thung)]
Nakin lawkah chuan mihring ban phak tur awm vel a sangah chuan tiauchhum zingah chuan a thi hna tih bo ngei chu amah in boruak ah a rawn thlawk dalh dalh mai a..Keivawmhranga chuan mak ti lutuk in a damchhunga vawi khat mah a la hmuh ngai loh thil a hmu ani tih hriat tak mai hian a thlir dauh dauh mai a...Zawi zawi a rawn thlawk delh delhin Lalruanga leh Keivawmhranga dinna a rawn thlen meuh chuan boruakah chuan a ding ta chawt mai a. Chu chu Keivawmhranga chuan la in a ak tha leh ta a...
Tichuan, Lalruanga’n a sawmna ang chuan Khawzawl lam panin a inah Keivawmhranga chu a thleng nghal bawk a. A tuk zingah chuan an khaw Khawnbawl upa nupuiin thi hna a ken tir chu Khawzawl a a unaunu pasal nei a awm ta hnenah chuan hlan felin Khawzawl ah pawh chuan cham hman ta meuh lo chuan Khawpuitan tlang lam panin dawithiam Lalruanga nen chuan tukthuan ei khamah an thawkchhuak leh ta zawk a...Lalruanga chuan a thal hman thiam a keng a, Keivawmhranga erawh a chempui leh Fei ki bar nen ani thung...
Dawithiam Lalruanga hming hi Hmar hnam thenkhat chuan Ralngama ti pawhin an sawi thin bawk a...Hetih hunlai hian Khawzawl a a chen lai vel ani a..Mizoram hmar lam ram khua te leh a hnu zel a Manipur a hmar hnam ho chenna khaw thenkhat te a a pem thlak hma ani a. Manipur Hmar bial, Lungthulian khua leh a chheh vel ram a pem hnu pawh hian a kut hnu tam tak hmingthang deuh deuh a hnutchhiah nual a –Lalruanga chhum halna , Lalruanga lungkah, Lalruanga Leihlawn dawh leh a dang dang te hi a Manipur ram a a sulhnu te a ngaih leh sawi anni thin. Tin, Manipur a lui lian ber, Vai tawng a Barak lui an tih mai pawh hi ama hming chawiin tun thleng hian Zofate zingah chuan Tuiruang ti a hriat a la ni reng anih hi... ( a sawi uar deuh te phei chuan tun thlengin mak tak maiin Lalruanga chhum halna an tih zawnah hian vanah chhum a awm mang ngai lo, a bul vel a a awm teuh pawhin an tih tlat pek chu !! )
Khawpuitan tlang thlangah hian, tun a Chawngtlai khua a Lal Nikuala Zahau leh Pasaltha hmingthang Hranghleia Hmar te hova an chen hma daih in tun hma chuan a bul lawkah sawn Zote hnam peng pakhat Parte ho (a then chuan Parate an ti thin bawk) an lo cheng thin a...Champhai bul Zote khua atanga rawn thlangtla anni nghe nghe a...An khaw hming pawh an hnam hming chawiin Partlang an sa a...A mihring cheng te hi Lung Milem ker leh ziah thiam tak anni nghe nghe a..Tun thleng pawn Chawngtlai ramah an kut hnu heng Lung milem hi hmuh tur a la awm reng a...A hnu fe ah Hmar hnam nawlpui ho an thlang tlak hnu in Partlang atang hian pem darhin an khua hi an rauh san ve ta ani...
Partlang khua chu Khawpuitan tlang thlang lawk a awm anih avangin Keivawmhranga leh dawithiam Lalruanga te chuan pan hmasak tha in an hria a...Partlang hi Khawzawl chhim lam deuh a awm ani a, Khawzawl atanga a hlat lutuk lem loh avangin rei vak lo ah an thleng thuai nghe nghe a...Partlang an va thlen meuh chuan a khua chu a mawiin thingkung par mawi tak nei Chawngtlai chu hmun tin maiah a vul chuk mai a..
Keivawmhranga phei chu Partlangah chuan a vawikhat kalna anih bawk avangin hmuhnawm ti takin a a thlir leh vawng vawng thin a, a khaw hming chu Zote hnam peng hmingchawi a phuah mah ni se, chawngtlai par mawi tak vang ringawt pawh chuan inhmeh hliah hliah in a hre riau lehnghal a..Partlang khua ah hian Lalruanga’n chhungte a neih ve avangin chu mi te chu pan hmasak an rilruk ani...
Partlang khua an va luh chuan dawithiam hmingthang Lalruanga leh hmelhriat loh tlangval pakhat an khua a rawn inzui lut chu hmuhnawm ti takin mipuite chuan an lo thlir hlawm a...A then te phei chuan Lalruanga hi an hlauh leh tih ruk em avangin a mit ah pawh chiang takin an en tha ngam mang lova...A kalpui tlangval pawh chu vawikhat mah an la hmuh ngai loh mah ni se a hmai a ser mak danglam tak mai an han hmuh chuan an hmuh tawh hnu emaw a chanchin vawi tam an lo hriat tawh hnu ang tlat in an hria a; mahse tunge anih chiang tak a sawi fak thei erawh an awm lem lo thung..
Keivawmhranga chuan Partlang mipuite hmel ah chuan engemaw tak a beidawnna leh ngui riauna annei ni tlat a hriatna a nei a..Thil chinchang an han zawh fiah chuan an khua chu Sairal (Keipui lian tak, sai hial pawh seh thin a ngaih) in a lo tihbuai thin vang a lo ni a...Chu Sapui chu sapui naran ai pawh a lian fe zawkin an khaw bul a Sai Bualpui dil (tuna Chawngtlai khaw bul a awm) an tih mai, Sai ho inbualna thin a an sawi bulah chu sapui chuan tun hma in sai note lian ve tawh tak a seh tawh avanga Sairal tih hial a sakhming phuah ani a....
Chu Sairal chuan Partlang ranvulh te a la nasa tawhin a umzui tu mihring te hial pawh zah lova a lo khawih tawh avangin an tih zual a. Tin, sum riat zet a lian ang te pawhin thenkhatin an sawi a; a sawi uar deuh te phei chuan “Hringfate kah mi rual ani love, lungpui chunga a bawk lai kan hmuh tum pawhin a hnungzangah patling pali vel lai chu nuamsa takin kan thu hawl hawl thei ta ve ang”...an ti hial ani.
Bung- 43
Lalruanga leh Keivawmhranga te chu khawi ah mah peh hel khaw muang lem lovin Lalruanga chhungte neih ve In ah chuan an lut nghal ta chat a..Lalruanga’n thil awm dan a han sawi zung zung hnu chuan an thlen in tur te fapa tlangval tuaitir pahnih, Pualzapa leh Rianglenga te chu Keivawmhranga kaihza veng tur a kal ve turin a ti tlat a..Keivawmhranga chuan mahni a kal a duh zawk thu leh kaihza veng tu tur a mamawh loh thu sawi eng ang mahse Partlang ho chu kal kawng leh chulai ram vel hre chiang tu zawk annih bakah kawng lakah riahbuk sual a ngaih pawn chaw leh chaw hmeh vel lo siam tu tur atan pawn an that tur thu a sawi tak tlat avang chuan Keivawmhranga pawh chuan Lalruanga chu a hnial hneh ta bik lova...
Partlang khaw tlangval tuaitir pahnih pawh chuan an kalna tur leh an thil tih tur chu huphurh viau mahse Lalruanga thupek an hnial ngam bawk si lova; hreh tak leh peih lo tak chung chuan kal zai chu an rel ve ta tho a..Kawng lehlamah erawh an Pasaltha ngaihsan em em, a tak a nidang a an la hmuh ngai loh mah ni se a sakhming leh amah fakna thu an lo hriat chamchi, “Rengpa Chawilung Chawi Pasaltha” ngei mai an han kal pui tur chu a ruk tak chuan an phur in an inchhuang ru em em mai a...
Partlang an thlen hian khua a la tlai chhiat vak loh avangin a zan a khua a riak buai lova Khawpuitan tlang lam pan mai chu an rilruk zawk a, Khawpuitan lasi te tual lenna hmun ni awm a miin an sawi chu khaw en lai a an thlen phak a rinawm tawh loh avangin kawng lak a hmun remchang deuh ah riahbuk te sual mai thei turin an inpuahchah lawk bawk a...
Lalruanga chuan,” Fimkhur takin han kal ta la, kei erawh Khawpuitan lasi hovin an ram chin a lut thei lo tur a dawi hmang a min dan beh tlat avangin ka rawn kal ve thei dawn si lova...Ka dawibur tha mi nei tawh lo mah ila ka dawibur te zawk hmang hian Lasi ho i beihna tur hmanrua tha tak tak ka pe dawn che em ni?” a han ti a...
Keivawmhranga chuan rang tak a chhang letin ,” A ngai love, ka mamawh love..” a ti tlat a
Lalruanga bawk chuan,” Anih leh Lasi ho chuan an dawi hmangin an rawn bei dawn che ani si a...I lak a an dawi tal thawk thei lo turin ka siam dawn che em ni? Ka dawibur tha zawk nei tawh lo mah ila, he ka dawibur te zawk hmang hian Khawpuitan tlanga i cham chhung hun tur awm ang vel chu ka veng thei dawn tho che a...” a han ti leh a..
Keivawmhranga ve thung erawh chuan.” Ka chempui leh ka Fei ki bar hi ka ring tawk e...” tiin a chhang tawi fel tap thung mai si a...
Lalruanga chuan a hma a ding Keivawmhranga chu ngaisang tak a en pah chuan ,” Pasaltha dik tak zawng i ni ngei e..Ka chunga that i chhuah hi engtik ah mah ka theihnghilh leh tawh ngai lovang tih hi kei Lalruanga hian ka intiam e...Aw le, han kal ta la, hlawhtlinna chu han chang ngei ang che..” a ti ta a....Amaherawhchu, duh lo eng ang mahse, Lasi ho dawi laka a him theih nan Keivawmhranga chu Lalruanga chuan a dawi hmangin a rukin a hualhim ta tho a...
Kawpuitan tlang pan a khua an chhuahsan hnu chuan Keivawmhranga chuan thil engemaw hrechhuak thut ni awm tak hian a ding deuh thut mai a..A kalpui te hnenah chuan ,”Ngawi teh u, ka chempui leh ka fei te hi khua kan chhuahsan hma khan ka tat hriam theihnghilh tlat mai..” a rawn ti chhuak phawng mai a...An dinna bul a lung pakhat chu a chempui leh fei ki bar tah hriam nan chuan a hmang ta a....Heta tang hian Hmar ho zinga tawngkauchheh lar tak “ Tlangte ho chem a bil ngai lova,engtiklai pawn a hriam reng thin..” tih hi a lo chhuah phah ta a...
Tin, a tah hriamna lung pawh chu nakin zelah midang pawn rawn hmang ve zel thin in “Hmar Lungtat” tih hming a rawn put phah ta nghe nghe a..Tun thleng hian Chawngtlai khaw bulah hmuh tur a la awm reng ani..
Khawpuitan lam pan a tlangval pathum rawn kal leh anmahni zinga khaw dang mi ni awm tak, tlangval hmeltha leh huaisen hmel tak, mitmeng fiah kak mai leh a mitmeng a hlauhna emaw zamna engmah hmuh tur awm miah lovin kawr te leh thingtuluang te intha zo tak mai a a rawn zuan kan zak zak lai chu ralkhat atangin Lasi ho chuan an lo thlir ve reng a...Lasi lalnu Tantinchhingi chuan hmeltha leh huaisen hmel a tiin a lo ngaizawng nghal em em mai a..A hmai a tin hriam takin a hamna tih hriat tak mai a ser a neih te lah chu mipa dik tak anihna nemnghet tu niin a hria a, a thlir ning thei hlawl lo hi ani deuh ber mai ...
A ho te chu tlang dang leh mual dang a huaite chu anmahni lam pan a rawn kal Pasaltha ni awm tak hmel pu chungchang chu zawt fiah turin thupek a han pe thuai a..Rei vak lo hnu chuan Lasi pakhat chu rawn let lehin Vankal khaw Pasaltha hmingthang “Rengpa Chawilung chawi Pasaltha” emaw “Sapui Chaih Pasaltha” tih te a an hriat lar, Keivawmhranga anih thu a rawn hrilh a...Tantinchhingi chuan Keivawmhranga che tla vel chu hmuhnawm ti tak a lo thlir dauh dauh chuan “Pasaltha ni awm reng zawng ani e.. A pianzia leh chezia reng lung a dum zo em mai!!” a ti sap a...A rukin a hote pawh chu an Lalnu thusawi vang chuan an lo nui ve kar kar a..
Khua a thim ti tih tawh avang chuan kal zelin awmzia a nei tawh lova an hriat avangin riahbuk sual mai chu tha in an hre ta zawk a..Lalruanga’n chaw leh chawhmeh vel chhumsak tur a Partlang tlangval pahnih te chu a tirh ni mahse Keivawmhranga chuan Pualzâpa leh Rianglênga te chu che ve hman lek lovin a awl hlauh thung a.. Pualzâpa leh Rianglénga chuan chutianga Pasaltha hmingthang tak ni si a, induhna leh chapona awm miah lova an che bawrh bawrh mai leh che ve hman lek lova a awl hlauh mai te chu zahthlak an tiin entawn tlak an ti hle a..An rilru te te in “Hei zet hi a lo nih dawn hi Pasaltha dik tak chu..” tiin a hma aiin an ngaisang zual sauh a...
Bung-44
Zanriah te an han ei fel hnu chuan ramhnuaiah chuan tih tur vak awm hek lo le, mut zai an rel ti tih nghal mai a...Keivawmhranga chuan a tuk lam a a kalna tur ram chungchang ngaihtuah neuh neuh pah chuan reilote hnu chuan a lo muhil ve ta a...A zing lam mumangah chuan nula hmeltha em em mai hian a mal nalh tak chunga a lu lo nghatin a sam hi duat takin a lo chul sak hliau hliau mai a....Chutia a mumang a sam a chul sak mek lai chuan le vawilehkhatah Keivawmhranga chu a harh hlawl mai a, a mumang ah mai pawh nilovin nula hmeltha em em mai tu tih nge a hriat ngai si loh hian a tak takah chuan a lu chu a malpui chungah lo nghat in a mumang ang chiah khan riahbuk chhungah chuan a lo chul sak reng chu lo ni in....
Rang mangkheng hian a mutna ata Keivawmhranga chu a per tho nawlh mai a, a chempui leh a fei ki bar chu a chuh vat bawk a...A sam chul sak tu nula pawh chu riahbuk pawn lamah a nui hak hak chungin a tlanchhuak a, Keivawmhranga’n rang takin a um zui bawk a...An ri avang chuan Keivawmhranga thiante pahnih pawh chu tho phang tak chunga rawn tho chhuak ve in an hriamhrei te an chuh ve thuai a, riahbuk pawn a an han chhuah ve meuh chuan khua a lo var der tawh hi a lo ni...Keivawmhranga leh Lasi nula inhmachhawn reng lai chu khur ru der der chungin an thlir ve reng a...
Keivawmhranga chuan a hma a ding nula hmeltha lutuk, a hmelthat dan mihring ka ten an sawi fiah zo lo hial ang tih tur khawp a tha chungchuang, sam sei mawi tak leh biang no em em mai; ngo mai pawh nilova a sen a sen tat mai chu engemaw chen chu a thlir ngawih ngawih ringawt mai a...A rilru chuan hetiang em em hmeltha hi an lo awm ngai ani maw a ti ve hial a.. Mahse, a hma a ding nula hmelthat dan chu a tak tak ai mahin engemaw tak a lemna riau neiin a hre ta tlat mai a...
Hringfa te hi chu han hmeltha ve viau thin mah ila a hmutu a zir hi ani thin a, khaw khat nula hmeltha tak an sawi pawh thenkhat tan chuan eng teh ruai mah an lo ni leh thin lova..Amaherawhchu, Lasi ho zawng a hmu tu apiang te hian hmeltha an tih em em zel mai avang hian an hmel tak tak nilovin a hmutu duh zawng leh hmeltha tih zawng ang takin an hma ah an rawn inlar thin zawk ni te hial in Keivawmhranga chuan a ngai a..
Chutah a suangtuahna ram ata Keivawmhranga chu harh chhuak zawkin,” Tunge i nih?” an ti thawr mai a...Nula pawh chuan peh hel lova tha tak a chhangin,”Helai ram vel enkawltu Lalnu Tantinchhingi ka ni e...” nui sang chung leh hmel duhawm lutuk hian a han ti a...
Keivawmhranga bawk chuan ,”Eng vanga ka phalna la hmasa lova ka mut hlan a ka sam lo tuai ringawt nge maw i nih le?” a ti hmiah mai a..
Tantinchhingi chuan nui hawr hawr pahin,” Ti teh Keivawmhrang, Nang nen hian hlim takin hun leh ni te hmang dun thin ang hmiang...Tichuan ka duhsak che in sa tam tak ka pe thin dawn che ania...” a han ti a..
Keivawmhranga chuan chhangin,” Sa pek ka mamawh love..Ka duh chuan ka chempui leh ka Fei ki bar hmang hian ka tihlum ve thei bawk e..A thu hrim in, Hringfa te hi nangni te nen chuan kan awm dan leh nih phung a inang lo tlat a; leng dun chi kan ni lo...” a ti ta tlat mai a..
Chutia a han tih chuan Tantinchhingi chu thinrim in,” Kei leh ka Lasi te hian nang ang pasaltha hi tam tak kan lo zawl tawh thin a, sa te kan kah tir nasa thin asin...Zawl theih loh pasaltha kan nei ngai love...Nang ngei pawh hi a tir ah chuan han tang der ve nasa teh mah la khuarei ah chuan min hnar tak tak thei chuang lovang...Tin, helai a i rawn kal nachhan pawh hi kan hria in Lalruanga rawn tirh che ani tih pawh kan hre bawk a; i thil tumah i hlawhtling chuang hlei lawng e..” a ti deuh kher a..
Keivawmhranga hi tlangval zaidam leh hawihhawm tak mai ani a..Amaherawhchu a duh loh dan zawng a nawr luih tum vaih chuan luhlul leh ngeng tak mai, ring ti chhah lui tlat thin mihring ani tlat ani..Chapona awki lek lek a amah dawr tu lakah phei chuan chu ti hlauh chu ani..
Keivawmhranga chuan a hma a nula ding mitah tak chuan chiang leh fiah tak a en in,”Chutia nih chuan kei zawng Lasi zawl theih loh Pasaltha ka ni mai aniang chu !! Pasaltha dang ka ni lova, Keivawmhranga ka ni ngai e...” a ti ta hmiah mai a..
Keivawmhranga mit ah chuan tumruhna nasa tak a han hmuh chuan a rilru a sawh sawn sak theih tawh chuang loh tih hrethiam in thinrim tak chungin Tantinchhingi pawh chuan,” In awmna chin bak kha rawn pel tawh suh u..Chuti lo zawng in nunna hial tan pawh a pawi thei ania..” ti chung chuan Khawpuitan tlang chhip lamah a thlawh chhoh san ta a..
Tantinchhingi a thlawh liam hnu chuan Keivawmhranga chu hawi letin a thian pahnih te lam chu a va hawi phei a, engmah sawi lovin an dinna ngaiah chuan an lo ding khawng ringawt mai a..Keivawmhranga bawk chu rawn tawng chhuak leh in,” Thiante u, min kalpui avang hian in chungah ka lawm takzet ania..Amaherawhchu, in nunna hial tan pawh a pawi theih avangin he mi chin bak hi chu min kal pui tawh lovin let leh zawk mai rawh u..In Pa Lalruanga pawh nakinah ka rawn haw hunah keimah ngeiin ka hrilhfiah ang a, a hriatthiam ngei ka ring bawk e..Keimah ngei hian kan Lasi ho tuallenna te chu ka han luhchhuah ang e..” a ti ta a..
Chutia Keivawmhranga’n a sawi tak si ah chuan a thu chu awih a an khaw lam a haw mai chu an rel thlu ta a..Tukthuan hma tak a an ei zawh hnu chuan an khaw lam a kir in hahip in an thil hmuh leh tawn te chu an chhungte leh thian hnaivai thenkhat te an hrilh ta a...
Pasaltha dang te chu Lasi te an zawl thin ani ngai a; Keivawmhranga erawh Lasi te’n duh em em mahse an zawl theih tlat loh ani ve thung a..He mi ni atang hian Keivawmhranga chu ”Lasi Zawl Loh Pasaltha” emaw “Lasi Zawl Theih Loh Pasaltha” ti a hriat lar a lo ni ve leh ta a..Amah an koh thinna hming tam tak te zinga pakhat a lo ni ve ta ani..
Bung- 45
A thiante an khaw lam pan a an haw liam hnu chuan Keivawmhranga pawh chuan a ngai te bawkin Khawpuitan tlangchhip lam pan chuan chawl hlek lovin a kal char char ta mai a...Thui fe a kal hnu chuan Lasi ho pawh inbe rawn ve in an chenna hmun te a rawn thleng chho tak tak mai dawn in an hre ta a...A rawn thlen chhoh tak tak hma a kawng lak a lo dan chu an rel thlu ta ani..
Keivawmhranga hmun zawl deuh hlek pakhat a thleng tih ah chuan a hma ang bawkin Lasi lalnuTantinchhingi chu a rawn inlar leh a..Mahse tun tum chu amah chauh ni tawh lovin lasi nula dang hmeltha tak tak mai sawm rual zet anni tawh thung a...
Lasi lalnu Tantinchhingi bawk chu rawn tawng chhuak leh in,” Rengpa Chawilung Chawi Pasaltha, nangmah tih nat che hi kan thil duh ber ani hauh lo ania..Mahse i rawn kalna lama i let leh anih loh chuan i nunna hial in a tuar ngei ang tih ka tiam a che..” a rawn ti nawn leh a..
Keivawmhranga ve thung chuan,”A neitupa hriat loh leh phal loh a thil in ruk sak kha min pe let leh ula, in pawi ka khawih lovang..” a ti ve hmiah mai bawk si a..
A tu mah mah tawngka chuan an inhmin dawn lo ani tih a han chian takah chuan Tantinchhingi chuan a hote chu a rual a Keivawmhranga chu dawi turin thu a han pe ta a...Mahse an dawi te chuan Keivawmhranga chungah chuan mak tak maiin engmah awmzia a nei thei ta tlat lo mai a..A vun pawh a pilh eih bawk si lo....Mak ti tak chunga Lasi hovin an thlir dauh dauh lai chuan Tantinchhingi erawh chuan tuemaw dawithiam thiltithei takin dawi lakah a venghim tih a hre ta a...Thil awm dan chu tu hrilhfiah ngai lovin a hrethiam ta a..
Dawi hman in Keivawmhranga lakah awmzia a nei dawn lo tih a hriat chiah chuan Tantinchhingi chu “Tunah le...” tiin a te thawt a...A aw a chhuah rual chiah chuan Keivawmhranga ding lam hnim buk atang chuan Nghalchang lian tak mai, ngho var tha em em mai chuan Keivawmhranga lamah chuan amah phin hlum ngei tum ran chuan chak tak maiin a rawn tlan ta thut mai a le!!
Mahse engtiklai pawh a inreng reng a awm Pasaltha chuan Tantinchhingi nen a an inbiak lai daih atang tawh khan chu sanghal thing ro rah rik ri chu a lo hre daih tawh a, a mit sir in hnimbuk che vel pawh a lo thli thlai daih tawh a lo ni a...Chutia sanghal chak tak mai a rawn tlan chhuak thut chu a Fei ki bar hriam tak mai chuan thapui zawng zawng chhuah in a dinna a rawn thlen hma hauh chuan an khawh thut mai a le... Sanghal nghawng zawn takah thil tlang zawkin a piah a thingkung ah chuan a fei ki bar chu a bur zawk mai a...A sahuat tak mai ah a khawh fuh ani chek aniang chu, che leh tur reng a lo awm tawh lo..!!
Chutia an nghalchang duat lai leh an chhuan em em vawilehkhat a Keivawmhranga kutthlak tuar lova an thi ta mai chu ui em em in Lasi ho chu an zavai mai chuan a rualin an tap ta hawm hawm mai a...
Keivawmhranga chu rawn tawngchhuak leh in,” Lalruanga dawibur kha a neitu dik tak hnen a thlen leh hma chu in ram leh a chheh vel in hlim tak a in tualchaina thin hi ka dai dar vek ang a, in ramsa enkawl te hi ka that hlawm bawk ang a; in puk hmingthang “Tantinchhingi Khawpuitan puk” te leh “Lasi rorelna puk” in tih te pawh khi ka luhchhuak vek bawk dawn ani..” a ti ta siah siah mai a le..
[Heng puk hmingthang te hi Chawngtlai khaw chhak Khawpuitan ram ah hian an awm..]
Lasi ho chu ngun takin an inngaihtuah ta a...Keivawmhranga mitmeng ngaihno bei tawh lo zet leh tihbaiawm tak mai an han hmuh meuh chuan a thil sawi te chu a ti ngei dawn ani tih an hrechiang ta a..He pasaltha hi dan rual niin an ngai ta lova; a thil rawn kalchhan pawh thil pawi a thlen thui hma a pek let mai tha zawk a hria in Lasi Lalnu Tantinchhingi chuan Lalruanga dawibur tha mi chu Keivawmhranga kutah a hlan ta ani..
A la hma ang reng viau tho avang chuan khawi ah mah peh hel kawi lova a haw vang vang anih chuan thim hma in Partlang a thlen hman mai a in beisei avangin Lalruanga dawibur hawn chung chuan Keivawmhranga pawh chu a let leh ta vang vang a...Khawpuitan tlang a pel fel chiah tih ah chuan Lalruanga chuan mak tak maiin Keivawmhranga a rawn hlawhtling ani tih leh a dawibur tha mi chu a rawn hawn ngei ani tih chu a awm hmun atang chuan a hre thei ta tlat mai a...Lawm takin Keivawmhranga hmuak tur chuan a kal ta a...
Engemaw chen a kal hnu chuan Keivawmhranga lam pan a kal zel ai chuan hmun remchang khawi maw lai a lo thut thlan daih pah a lo nghah mai chu tha in a hre leh hnuhnawh ta zawk a..Rei vak lo a thut hahchawlh hnu chuan ral atang chuan a dawibur tha mi ngei keng a Keivawmhranga rawn kal chu a va hmu ta a..Chuveleh phur tak leh hlim taka Keivawmhranga awmna lama tlan phei thuaiin lawm takin a chibai ta lawp lawp mai a...
A dawibur tha mi chu a kut a han lek kangin duat takin a chul hiau hiau reng bawk a..Keivawmhranga thil a tih sak avanga a chunga a lawmzia leh engtik ah mah a theihnghilh tawh ngai loh tur thu chu a sawi bang mawlh hek lo...A dawibur chu hawngin a hma ang bawkin a chhung atang chuan meikhu ang tak hi a rawn zam chhuak a, chu chuan a thalngul chu a han zut te te a...Rei tak Lasi hovin an lo ruk bo sak tawh a dawibur tha mi a hmuh let leh lawm nan tiin an dinna bul a mi lung pakhat chu a thal mu chuan an kap pawp mai a..Lung chang tak ni awm a lang si chu vawilehkhatah a keh phawk mai a...
Chu thil chu Keivawmhranga’n an hmuh chuan mak a ti viau nghe nghe a..A rilru te te chuan mite sawi ang ngeiin a bul a ding Lalruanga chu dawithiam ropui leh thiltithei tak zawng a lo ni ngei dawn anih hi a ti ta a...Partlang lam pan chuan an pahnih chuan an inzui dun ta chhak chhak a...
He lung hi tun thleng hian Chawngtlai ramah hmuh theih in a la awm a..Hun lo kal zelah pawh ”Lalruanga Lung Kah Keh” tiin a sakhming an vuah hlen ta ani...
Bung- 46
Chutia Partlang lam an pan mek lai chuan Lalruanga chuan thil engemaw tak hrechhuak ni awm takin a ding chawt a, Keivawmhranga lam hawi chuan,” Ee tak ana...Ka dawibur tha mi ka hmuh let leh tak avanga ka lawm lutuk in eng dang mah ka lo ngaihtuah lo tawh lo pek a...He thil ropui tak min tih sak avang hian lawmman tha tak ka pe ang che ka ti asin maw le...Engnge i duh ang le? Tunah chuan ka dawibur tha mi ka nei leh ta bawk a, i duh duh min dil la, ka pe mawlh ang che...” a ti ta mai a..
Keivawmhranga erawh chuan,” Engmah ka duh hran love...Ka tanpui thei che hi ka lawm hle zawk ani..” a ti duh chauh a..
Lalruanga bawk chuan,” Ni lo, chuti mai tur chu ani lo..I phu hliah hliah zawk ani..Pasaltha te in niin hmelma te in ngah in inbeihna ah te i tel hnem awm si a..I hmelma te i duh duh mi dawi hlum theihna tur i duh em?” “Nge i duh duh hmeichhia ngaihzawn theih emaw zawl puan phah pui theihna tur i duh zawk? Nge ni a dar emaw ro hlu thil dang te?” a han ti leh ngat a..
Keivawmhranga bawk chuan,” Engmah ka mamawh love...Ka chempui leh ka Fei hi ka duh tawk e..’ a ti tlat mai si a..
Lalruanga chuan engmah sawi lem lo chuan ngaihsan hmel leh ropui ti takin a kal pui pa chu a thlir vawng vawng ringawt mai a...A dawibur tha mi chu la chhuak leh in,”Anih leh hei tal hi ka tih sak ang che..” tih leh Keivawmhranga in rin loh lai chu a dawibur chhung atanga meikhu ang deuh rawn chhuak chuan a theh ta thut mai a...Zawi te hian engemaw chhampual a chham nuah nuah bawk a...
“Ka dawibur tha mi min lak let sak avangin tunah chuan a hma aiin hmelma i ngah sawt ta si a...Keimah avanga i nunna i chan hi ka phal mawlh love..Ti kha chuan i damchhung atan dawi thil emaw huai,phung leh Khuavang thiltihtheihna leh hnathawh te reng rengin i lakah awmzia nei tawh ngai lo turin ka hualhim tawh che.. Heng ho hian mal leh mal inbeih in tuman an rawn hmachhawn dawn lo che a; nangmah an hlauh che avangin dawi hmangin tenawm vervek tak in an rawn beih tum thin dawn che avangin an dawi te lak a lo inven ve theihna i neih hi tlawm ah lak tur a awm lovin a zahthlak mawlh lo ania.. ” Lalruanga’n a han tih takah chuan a tih tur ang a tih zawh vek tawh bawk si avang chuan se bo hnu a se kawngkharin awmzia a nei tawh lo tih hria in Keivawmhranga pawh chuan a pawm ta ringawt mai a...
Tantinchhingi leh a lasi ho te chu Keivawmhranga’n chutia Lalruanga dawibur rei tak an lo kawl sak tawh a rawn chhuh sak mai chu an thinrim em em a..Huai leh phung te pawh nilova chutia hringfa pakhat ve maiin an thil neih a rawn chhuh sak mai chu tlawm pa ek sen ah la in engtin emaw zawng tak a Keivawmhranga chu thung rulh an chak em em mai a...
Partlang khua an luh meuh chuan unau hmel hai hun awm vel ani tawh a..An thlenna in a an han inzui lut chu nung dam a Keivawmhranga rawn let leh an han hmuh chuan Pualzapa leh Rianglenga te chuan lawm em em in an lo chibai dun a..An pa Lalruanga dawibur Keivawmhranga’n a rawn hawn te chu hmuh tir tur a ngen in hmuhnawm ti takin naupang chhia ang maiin an thlir dauh dauh a..Kut a khawih erawh Lalruanga chuan a phal hauh lo thung..
Zanriah an bar lai te pawh chuan Pualzapa leh Rianglenga te chu tlangval tuaitir tih takah an tawng duh in an haw hnu a thil thlen dan Keivawmhranga chu zawt in phur takin an rak chul tawh mai a...Chaw bar laklawh lai pawh ni mahse hemi zan meuh hi chuan an insum thei ngang lova...An titi tui vang leh tlangval tuaitir pahnihte aw ki a rin em avang chuan Partlang khaw hmawr lam atanga “Sa a tla e...” ti a au ri pawh chu an hre fuh ta lova...
Zanriah ei kham hnu chuan Keivawmhranga pawh Partlang khaw buanzawl lam pan tum in a in singsa ta a..He mi zan hian thla a eng em em mai lehnghal a...Lalruanga erawh in lamah a awm thung a...An thlenna in atanga a han chhuak chu Partlang khua chu a reh riau hian a hria a; mahse ngaihthat lohna em em nei hran chuang lem lo chuan Buanzawl chu a pan ta zel tho a..
Buanzawl a han thleng chho chu tlangval tumah an lo awm miah lo mai a, a rilru te te chuan,”Zan zan ah khaw nge maw an tlangval ho chu an zavai mai chuan an chhuah vek mai le?” a ti nauh nauh a..Buanzawl ah chuan lut in a thim lai deuh ah chuan amah chauh chuan a thu a, Partlang tlangval hochu buanzawl chhunga lo nghah mai chu a tum ta ringawt mai a...
A hnu deuh ah chuan tlangval te chu buanzawl lam pan in meichher nen an rawn let dul dul mai a..A hma berah chuan an khaw Val Upa Bengfianga leh tlangval pakhat chu buanzawl lam pan chuan an titi dun malh malh a..
Val Upa Bengfianga chuan tlangval pakhat hnenah chuan,”Kan thil hmuh kha chu a mak ngawt mai..Ni dangah khatiang thil reng reng kan khaw mi tuman an la hmuh ngai ka hre bawk si lova...Kha Sairal chunga nula chuang thusawi kha i hrechiang chiah maw?” a han ti phawng a..
Tlangval pakhat zawk chuan chhangin ,” Aw ka hrechiang ngei alawm pa Fiang, kha nula hmeltha tak mai khan ‘Rengpa Chawilung Chawi Pasaltha ngei lo chu...’ a ti tlat ani...Khatiang sapui chunga mihring ni awm tak chuang reng reng kan la hmuh ngai loh avangin thil tha lo zawk te a thleng palh ang e tiin kan kap ngam ta lo anih kha..” a ti ta a...
Val Upa Bengfianga bawk chuan,” Mahse Rengpa Chawilung Chawi pasaltha te chu Vankal khua a awm daih ani bawk si a...Tih ngaihna vak pawh a awm hmel ta meuh lo...Kan khawnbawl upa chuan a se pa tuai chu a chan ngei dawn a ang ta riau mai ka ti..” pawi tih hmel tak chuan a ti leh ringawt a..Tlangval dangte pawh chu buanzawl kawt rawn thleng phei in reilote an thu thlan dai ve ta a...
Bung- 47
An inbiakna a han hriat chiah chuan thim tham zinga tlangval pakhat ngawi reng a rawn thu chu a rawn ding chhuak hluai mai a..Buanzawl a mei an chhemin a en phak chin a rawn thlen phei chuan chu tlangval hmel pawh chu an hmu chiang ve thei ta a...A hmai a sapuiin a hamna ser mit tha pangngai tan a hmuh hmaih rual loh a han hmuh chiah chuan Val Upa Bengfianga chuan,”Keivawmhranga..” a rawn ti chhuak phawng mai a...Val Upa Bengfianga rual deuh thaw chuan tlangval dang pahnih pawh chuan,” Keivawmhranga ani ka ti..” an rawn ti rual thawt deuh thaw bawk a..Tlangval dangte erawh chuan a hmel hmu mahse a tir chuan tunge anih an hre hauh chuang lo thung...
Keivawmhranga chu zawi muang a rawn pen chhuakin,” Chu Sairal chu min seh hlum tur a Tantinchhingi’n a rawn tirh anih ngei dawn chu...Thiante u, khawngaihin in meichher ken lai zinga mi pakhat kha min lo hawh tir dawn em ni ang? Sa tlakna lam chu min kawhhmuh ula ka va kal ve ang e...” tih leh tlangval pakhat in a meichher a rawn pek lak sak a kal chu a rual ta mai a.. Partlang tlangval rual beidawng a rawn let te pawh chuan an Val Upa ho chuan Keivawmhranga hnungah chuan an zui dul dul bawk a..Chu zan zet chu thil mak leh ropui, zan danga an la hmuh ngai hauh lo an hmu dawn ni tlat in an inhre bawk a...
Keivawmhranga chu chak tak a kal in Partlang khaw dai atanga hla vak lova Sapui rum hum hum chu a va hre phak ta mai a..A sa seh chu hla pawh kal pui lovin amah a lo chang ani tih chu a hrethiam nghal a... Thawm awmna a va thleng phei chu a hma ah chuan nidanga khawi ah mah a tiat pui a la hmuh ngai loh, Sapui a zawng a lian em em mai, a sakhming Sairal tih hial an lo sak chu ka ang sen huam in a lo inhrosa kuk kuk mai a, a vir vut vut mai bawk a..A sa seh chu a piah deuh hnimbuk karah a dah tha thung a..Amaherawhchu, a hma a tlangvalten an sawi ang erawh chuan a chungah chuan tumah an thu tawh lo thung...
Sairal a va hmu chiah chu kutthlak hmasa tu zawk ngei nih tum chuan a chempui leh Fei ki bar nen chuan chak tak maiin sairal lam pan chuan Keivawmhranga chu a tlan phei nghal char char mai a...Amah zuitu Partlang tlangvalte pawh chu hmanhmawh takin an rawn thleng phei ve mek bawk a...Sapui pawh chu lo awp hniam suai suai in a hma a chak tak a rawn pan tu pasaltha chu lo zuan thluk tawp a tum a...Amaherawhchu, a hmachhawn chu Pasaltha naran mai anih loh avangin rang tak a lo insaseng hman in a chempui chuan chiang em em mai hian sapui nghawng ah tak mai chuan a sat ri ta chawk mai a..Mahse Keivawmhranga chuan a chempui chu a thlauh ve ta tlat mai le...Sapui na ti lutuk chu a huk dur dur mai a...
A vawi hnihna atan a rawn zuan leh a, Keivawmhranga pawh chu a inring hman lo thelh a; a fei a lo chhun chu a rem loh avang chuan a ken lai chu paih thla thuaiin Keivawmhranga chu lo zuang sawn zauh in a chempui a thlauh tawh si avang chuan sapui hliam hrawk ah tak mai chuan a ban dinglam chuan thaw hlei thei lovin a chakna zawng zawng sawm khawmin theih pa tawp chuan a kuah bet ve ta tlat mai a...Chu sairal lian lutuk nen chuan an inbuan ti tih chu ani ta der mai le!! Partlang tlangval dangte tan lah silai a han kahna chi zia zang ani tawh si lova, tih theih nei lo chuan Keivawmhranga te inchai lai chu an en thap ringawt mai a..
Keivawmhranga hian tharum zawng zawng sengin a hrawk ah tak mai a kuah bet bawk a, sapui pawh chuan a kuah bet tu pa chu a seh fu hlei thei bik lova..
Sairal talchhuah tum tang nasa lutuk chuan Keivawmhranga chu a tin hriam tak mai chuan a theihna lai lai ah chuan a ham thler ve neng nung mai a, thi pawh a chhuak nasa ve hle..Chutia nghet lutuk tak mai a a kuah beh reng hnu chuan a bul lawk a thingkung pakhat ding chu vawm nan chu sairal chu an hmang ta tehreng a le !! Chulai mual vel a awm zawng zawng hriat tur khawp chuan a huk ri hum hum mai a...Sairal insiamrem leh tur chiah chu keivawmhranga chuan rang tak a a Fei ki bar chu chhar vatin a hrawk ah tak mai a thil tlang pawk mai a..La thi chiang chiah lo mahse awmze nei a han che chang thei chi zia zang ani tawh lo!! Keivawmhranga chuan a chempui thlauh chu chhar in a hnuk a chhat fel ta a..Hreh tak chung siin a nunna a thlah a ngai ta ani...
Chutia sairal an thi ta mai chu a chhak thim tham zing atang chuan tute nge annih hmuh theih si lovin hmeichhe aw rawl tih hriat tak hi lungchhe takin an tap hawm hawm a.. Keivawmhranga pawh an inbeihna avang chuan a chau thawkhat ani tih hriat takin muangchangin tap ri rawn chhuahna lam ah a han inher a,” In Sairal enkawl lai hi ka thah duh reng vanga ti hlum ka ni lova..Mahse mihring ranvulh a seh nual chung pawh a in khuahkhirh duh loh vang leh nidangah mihring hial pawh a seh hlum tawh avangin a nunna hreh tak chungin ka la ta anih hi..” a ti ta a..
An inbei lai hmuhnawm ti tak a lo thlir chawt tu Partlang tlangvalte chuan Keivawmhranga chu ngaisang tih hriat tak mai hian an en tlawk tlawk ringawt mai a..A chak zia leh sairal keipui lian meuh pawh a buan dan chiang tak a mit ngei a hmu tu te chuan ," Rengpa Chawilung namen lova rit pawh kha lo chawi zo awm reng pawh ani e..." an ti hial a...
Hlang te siam thuai thuai in Sairal leh an khawlbawl upa se pa tuai zawnna tur te chu hmanhmawh takin an siam sawk sawk a...Keivawmhranga pawh chuan hliam a tawrh ve nual avangin zawn ve an han tum viau na a, mahse “ Ka tha e, ka na lutuk hran love..” a tih tak tlat avangin an zawn lui thei ta lova..An thlenna in chu ama ke ngeiin tlangval dangte rual chuan a thleng phei ve ta zawk ani..
He mi zan atang hian Keivawmhranga chuan hming thar a neih leh phah a..”Sairal Buan Pasaltha” mi thenkhat te chuan an tih phah leh ta ani...
A Sairal duat tak a enkawltu Khawpuitan Lasi lalnu Tantinchhingi erawh chuan a duatlai chu tihhlum sak mahse Keivawmhranga chu a ruk takin a hma ai mah in a ngaisang zawk a, a hma ai mahin a ngaizawng nasa zual sauh emaw tih mai tur ani hlauh thung si.......

Next Chapter: Bung 48-55

By: Isaac Zote

Bung- 38
Faihriam khua a ropui tak a hming a chher atang khan Keivawmhranga chu kha mi tum a chhiah chawi tur a kal ve khua te ah mai pawh nilovin chung hunlai a Hmar khaw tam zawk ah te chuan mi tam takin amah a takin la hmu kher lo mahse a hming erawh an hre bel ve hle tawh a.

Tin, Faihriam khua atanga an haw hnu a Vankal khua a Nghovara leh Kangbur ho a beih dan te chu mi tam tak titi ti tam tu leh sawi nuam tih zawng a lo ni ve bawk mai bakah an khua leh a chheh vel a mikhual zin vei vak rawn lawi lut te pawh chuan a chanchin chu khaw dang dang ah an pu darh ve ta zel a..
Tin, min tam tak a hming dik tak hre lo pawhin “ Rengpa Chawilung Chawi Pasaltha” emaw “Sapui Chaih Pasaltha” ti te in an lo hre ve bawk a. A then chuan heng an kohna te hi mi pakhat nilovin Pasaltha hran hran an kohna emaw an lo ti ve mek bawk..
Faihriam khua a sapui sum sarih nen a an inbeih a, sapuiin a hmai a tin hriam tak a a ham sakna pawh a dam felna a lo rei leh tawh a. Amaherawhchu, a ham thuk ve thawkhat viau avangin ser erawh kha sapui khan Keivawmhranga biang dinglam ah a hnutchhiah ve tho mai a. A biang dinglamah hian a chhuk zawngin sapui tin hriam tak pathum hamna chu hmun thum ah a in rin thla a.
Chu ser a bianga a neih tak avang chuan thenkhatin Keivawmhranga hi a hmelthat tur angin a hmeltha zo lo lek lek ani an tih laiin thenkhat erawh ve thung chuan engemaw zawng tak a mawi danglam tiin amah Keivawmhranga pasaltha hrat khawkheng anih na nen pawh a inhmeh riau in an lo hre ve mek bawk a. Midang ngaihdan chu eng pawh lo ni se, he a hmai a sapui hamna ser hmun thum a in rin thla hi hun lo la kal zel turah hai rual lova Keivawmhranga hmel chhinchhiahna pawimawh tak a rawn ni chho a..
A tak ngei a a hmel hmu tawh leh la hmu ngai miah lo khual khua te pawn “Keivawmhranga chuan a hmai a sapui hamna ser a nei” tih thu hi an sawi tlangpui thin a, khaw thenkhat hla deuh leh Vankal khaw bul lawk a awm khua a chengte zingah pawh chu thu hre ve kher kher lem lo te pawh an awm nual tho bawk. Keivawmhranga chanchin leh pianhmang te hi Chhura thawnthu sawi ang deuhin khaw hrang hrangah sawi dan inang lo deuh te a lo piang ta a.
Kan pi leh pute kha ziak a thil dah tha thin an nih lem loh bawk avang leh tawngka a thawnthu leh chanchin te inhlanchhawng an lo nih mai thin avangin a awm lo hran lem love. Upa in unau thawnthu sawi mah a inang lovin a dang thei an lo tih thin ang deuhin thenkhatin Keivawmhranga chanchin leh a chet tlat dan dik thawkhat tak a an sawi laiin thenkhat erawh dik tawk chiah lova sawi uar leh belh deuh hlak ching te pawh an lo awm ta zel a.
Khual thuthang a tam in khaw thenkhat ah lah Keivawmhranga hi pasaltha tihbaiawm leh hlauhawm tak anga lo chhuah ta mai lah bo lo; zan a naute tlei hlei thei lo tih thaih nan tak te lo hmang tawk an awm ve mek bawk a…
Keivawmhranga’n khaw chhak lam khua te a hrut hma chuan a thiante pahnih Hnamlena leh Chhunhreuva te chu sa pel a ramchhuak turin a sawm a. Hnamlena hi Pasaltha Sialkhama fapa ani bawk nen, a pa hian a fapa hman tur midang ta silai a hawh sak a. Hetih hunlai hi chuan ram a la tha in hawina lam apiang chu ngaw dur khup vek emaw tih mai tur hi a la ni a, sa pawh an la tam hle a..
An thian za ho pawh chu khua atanga thui tak kal ngai lem lova hlawhtling nghal in Hnamlena chuan sakhi lian tawk tak a kap thlu a; Keivawmhranga erawhin sazuk pa tuai a feiin a khawh hlum thung a.. Chhunhreuva erawh kut bengin a haw a ngai hlauh thung..
Khua atanga a hlat lutuk loh bawk avang chuan a nam chhiat lutuk hman loh ringin an sa te chu ramhnuai a rep buai lovin rang tak a khaw lam pan pui an tum ta zawk a.. Hnamlena leh Keivawmhranga te chuan an sa kah leh khawh hlum ve ve te chu khua ah an pu lut ta zawk a.. Khua an han thlen chuan Keivawmhranga te inah chuan an sa kah te chu an thian pathum chuan an chan sawk sawk nghal a.
Hnamlena’n sakhi a kah dar dinglam chu silai a hawhna pa hnena pek turin an dah hrang a; chutiang bawkin Lal leh Thirdeng sachhiah tur te pawh an siam fel zung zung a. A dang zawng erawh sa kutthlak hmasa tu chan bik tih pawh awm hranpa chuang lo chuan an thian za ho pathum chuan zat inang theuhin hlim takin insem hnu ah thenawm khawveng te sem tur an dah hrang leh a.
Sa an chan lai chuan Keivawmhranga chuan khaw chhak khua te hrut chhuak a, a thlahtu te lo chenna khua te han tlawh a han zawnchhuah a tum thu chu a thiante pahnih pawh chu a hrilh ve ta a…
Hnamlena leh Chhunhreuva chuan zui tum ve nasa viau mahse Keivawmhranga chuan eng chen nge a thang dawn tih pawh a hriat loh thu leh a awm loh chhungin Vankal khua in thil duhawm lo eng pawh tawk thei ani a, chu mi hunah chuan an khaw chhan tur a an pahnih chuan an awm a ngai ani tiin a hnial luih ve tlat thung a. Tin, eng tia rei nge a thang dawn tih a hriat loh avangin a thiante pahnih chu an hman remchan ang ang a a nu Lawikungi lo lama lo lawm zawk turin a ngen bawk a.
Bung -39
A thian pahnih te pawh chuan Keivawmhranga thusawi chuan dikna chin a neih tih an hriat bakah anni tan pawh lo lam a hna tul kalsan vek a engtia rei tur nge tih pawh hriat loh khaw dang daih a han thangbo chu rem chiahin an hre lo ve bawk a. Lungawi takin a zinna tur ah chuan zui ve loh mai zai chu rel in a awm loh chhungin a nu Lawikungi pawh an theih ang tawk a an lo tanpui thin tur thu leh engmah in lam rawn ngaihtuah miah lo turin an hrilh ta zawk a.
Chu thu a han hriat chuan Keivawmhranga pawh a lawm em em mai a, hetiang in nghahna ngam thian tha a nei hi vannei a intih zia te hrilhin thian tha te mah ni se lawmthu te sawi luam in an inthlah fel ta a…
Keivawmhranga pawn ram hla tak a a zinna tur atan chuan funpui er tlut tlut pahin a suangtuahna te chu khaw chhak ram hla takah te chuan a len vel a..Rei tak chhung eng ang sakhming te nge a thlahtu ten an put ve ang ti a a tetlai atanga a lo ngaihtuah ve chamchi thin te an hre ta mai te chu ngaihtuah nawn leh in mak an ti thar leh hnuhnawh vel a..
”Ka pa hming chu Saithlunga maw lo ni reng a? Ka pu hming lah Ngulkauva lo ni rengin…” te a rilru in a han ti leh rih thin a, a khat tawkin amah chauh chuan lawm avangin a nui leh vei suk thin a. Khawchhak lam ram te chu hrut chhuah a chak in a phur tak zet tawh ani…
Zan lam a buanzawlah chinchang hre tur zawk a a ngaih Hnamlena pa Pasaltha Sialkhama a zinna kawng a a zawh tur te a zawh fel hnu chuan Keivawmhranga chu a tuk zing hma taka in lam a lawiin hma takin tukthuan a bar a..Khawchhak lam ah a zin dawn ani tih lo hre ve tu an khaw Khawnbawl upa pakhat nupui chu a chhuah hma chuan hma tak a an in a rawn leng lut in Keivawmhranga’n khawchhak lam a a tlawh tur khua te zinga mi a khiang awi ta a unaunu ta tur thi hna chu Keivawmhranga hi a mi rin zawh zawng anih avangin a hnenah a rawn hnutchhiah ta a…
A nu Lawikungi chu a hma a a lo hrilh lawk tawh ang a khaw chhak lam zin tur a a chhuah tur thu chu hrilh nawn leh in a hriamhrei te leh kawng lak a a mamawh tur dangte nen chuan Vankal khua chu a chhuahsan ta a..
Vankal khaw thuthmun tlang a chhuahsan a chhak lama a piah tlang chu a chuang kai ta a..Chu tlang atang chuan reilote chawlh hahdam hlek pahin a kalsan tak an khua chu a han thlir let a.. Vankal khua hi khaw hmun rem leh nuam tak mai, a chhip atanga zawl thla riai riai ani a; kham mawi tak tak ten hual velin a kal khan hre lo khualkhaw mi tan phei chuan luh harsa tak ani a..
Keivawmhranga an khua ral atangin a han thlir chuan an khaw chhip lam chu chhum in a lo bawh chiai mai a..An khaw thleng leh a thuthmun tlang chu mawi a tiin khuanu in duh ang thal a duan ni awm a mawi ni mai hian a hria a, engtik ah emaw chuan haw leh ngei tur a intiam in khawchhak lam chu a pan ta zel a..
Keivawmhranga chuan nakin lawkah chuan lui a zu thleng thla a. Keivawmhranga zin tan hun hi Thlahmur (Hmar thla chhiar dan a July thla hi) niin ruahtui tam lai ani bawk a, chu lui pawh chu a lian ve thawkhat viau mai a. Tlem a a tet deuhna lai leh hleuh kai a awlsam deuhna tur te chu thlang fel thuaiin ral lehlam chu a kai ta ani.
Keivawmhranga’n a pan hmasak ber tum khua hi Vankal atanga khawchhak lam a awm, Vankal ang tho a Thiak hnam peng pakhat tho in a an sah chhuah leh an hnam hming chawi a khaw hming an phuah tak Khawzawl khua ani.
Tlangval chak tha leh vanglai hun hmang chho mek ani bawk a, kawng lakah rei taka chawl te a nih lem loh chuan khaw thim hma chuan a tum ram chu thleng chho ve mai turin a in beisei ani..Chhun chaw fak hun a lo thlen chuan hmun rem laiah chuan reilo te chawlin Khawzawl khua chu a pan ding leh ta vang vang a.. Lo sul haw hun awm velah chuan khua pawh a hnai thawkhat viau tawh ang chu maw ti a a ngaihtuah rauh rauh lai chuan thil pakhat hriatchhuah thut a nei ta..
Han indap vel eng ang mahse, an khaw Khawnbawl upa nupui in a unaunu ta tur thi hna a ken tir kha a hmu zo ta tlat lo mai a, a kalna hnu te chu han chhui kir leh in engemaw chen a han zawn tak ngial pawh chuan thil awm ngai lo zawn ang hauhin a khuangcher bo ta hmak mai si a..
“Khawnge ka thlauh ang aw..? A bo chuan a va han pawi dawn tehreng em!!” ti a inngaihtuah chung a nasa tak a zawn pawh chuan a hmuh zawh reng reng tak lovah chuan ..”Aaa…a nih nih ni tawh mai rawh se, reilote ah khua a thim dawn tawh tho tho si a, vawiin ah chuan ka zawng hmu tawh chuang awm love..Khaw thlen hnu ah tha thar in naktuk zing khaw eng ah ka zawng leh zawk mai n’ang e…” ti a thuthlukna siam fel in khaw lam pan zai chu a rel leh ta zawk a..Chutia khaw lam pan a thui pawh a pen hman lo tih ah chuan thil mak tak a rawn thleng ta thut mai le…!!
A hma a khaw thiang vuk ni si kha , a awmna mual chauh chu thawklehkhat ah chhum chhah tak mai hian ruahpui van awn a sur dawn emaw tih mai tur hian a rawn tuam mup mup mai a,kawl a phe zawr zawr in khawpui ring mangkheng in a ri dur dur mai a..Mahse, thli a thaw eih lovin ruah mal khat mah a far bawk si lo…Keivawmhranga erawh in engah mah ngai hran lovin a kal ngaiin a kal zel tho a…
Bung - 40
Nakin lawkah chuan a chung a chhum chhah tak chu vawilehkhat a la bo tu awm ang mai hian an rem leh ta duak mai a. Chutah le… khawi atanga rawn kal nge tih pawh hriat loh thlipui na lutuk chu a rawn tleh leh ta hum hum mai a..Kawng sir a thing leh mau dingte chu a chhem tlu fai vek dawn emaw tih mai tur hian an awn ang lawp lawp a; mahse Keivawmhranga chu hlauhna eih pawh nei lo ni awm tak hian a kal pangngaiin a kal ngat ngat tho mai le…
Thawklehkhatah thlipui chu reh leh duakin a hma lawk a a rik nasat tehreng nen tunah chuan mak tak maiin thereng leh rannung dang te hram ri tak ngial pawh hriat tur a lawi a awm tawh si lo… Chutah chiah mai chuan kawng chhak lam atang hian aw ri ni ngei a ngaih theih, an sawi awmzia erawh hriat theih si loh aw chi hrang hrang leh a then te chu rapthlak leh tihbaiawm tak tak a rawn in pawlh ta nuaih mai le…
A then te chu eng nge an sawi hriat theih si loh chuan aw thum takin an tawng bul bul a, a then erawh pitar nui thler uar uar ri leh naute tap ri te anni..Chung aw ri rapthlak tak tak te chu hre ve ni ngat se chuan, pasaltha inti tam tak te chu an thau ah man in thlan tui fim in bual huh vek khawpin an khur ru zawih zawih tawh ngei ang! Mahse pasaltha dang ani tlat si lo!! Keivawmhranga ani miau hek si le!!
A thil hriat te chu a theng thawngah engmah a thawk lo tih hriat tak hian Khaw lam pan a kal chu a thulh duh chuang der mai si loh takah chuan aw ri rapthlak tak tak te chu an beidawng ve ta ani chek ang chu, rei vak lo hnu chuan an reh ve leh mai bawk a…Mahse, aw ri rapthlak tak tak te chu chhak lam a sakei rum hum hum ri in a rawn thlak leh ta tlat mai le… Amaherawhchu,tun tum erawh a hma ang ani ta hauh lo tlat mai..
A hma kha chuan aw ri ringawt, a tak hmuh tur awm si lo kha anni a, tunah erawh kawngchhak lam atang chuan a nu Lawikungi’n a hming chawi a fapa hming a sak ngei Keivawm (Sakei dum) lian tha tak, mawi leh tihbaiawm em em mai chu muangchanga rawn chhuk thla in Keivawmhranga kalna tur kawng chu a amah hmachhawn zawngin a rawn dang ta tlat mai le…A mit tle ralh leh ngaihno bei lo zet mai chuan Keivawmhranga mit takah chuan rawn en in a ngur ta chher chher mai a, engti kawng zawng mah in Keivawmhranga chu kawng ken mai a tum hauh lo tih chu a chiang reng mai si..!!
Chutah zet chuan Keivawmhranga pawn a ning ve thawkhat ta aniang, muang ban chap leh hlauhna chhe te mah awm lo tih hriat tak aw ki hian, “ Ramhnuai pasaltha..Nang leh kei hian in hmelmakna chu kan nei hauh lo na a; mahse, chhe te mah in ka tawlh hnung bik hauh dawn lo tih hria ang che.. khatia kawng min kian lova ka kalna tur kawng dang zawng a I ding lui tlat dawn anih chuan kan inbeih mai chu a ngai ngei ang le…I duh thlang fel thuai rawh!! “..tiin a chempui leh fei ki bar hriam tak te chu, chu Keivawm mit ah tak en reng chung chuan a hum nghet sauh sauh a…
Chutia Keivawmhranga’n an sawi zawh chiah chuan kawng chhak lam a thingkung phen atang chu mi pakhat hi za mangkheng hian a rawn nui chhuak awr awr mai a…Nui ri a rawn rik rual chiah chuan Keivawmhranga hma a ding Keivawm pawh chu kawng thlang lamah muang changin a chhuk thla ve ta a…
Keivawmhranga’n nui ri a hriatna zawn kawng chhak lam a han hawi chhoh nak chuan iptepui nen a ding patling, tlem a upa lam deuh tawh; mahse putar tak ti a sawi tur la ni chiah si lo; dung tawi lam deuh; cher leh sa pan lam lek lek; hnar leh khabe zum tha tak; hmuihmul chhah lutuk lo leh khabe hmul sei lutuk lem lo nei hi nui hawk hawk chungin a rawn chhuak a… “ I mitah hlauhna chhe te mah hmuh tur a awm lo mai a!! Khualkai pasaltha ka ni ti a inchhal tam tak hlau leh khur chungin bak lengin an lo tlanchhe thin asin…Hlauhna an tih hi I pian pui ve lo nge ni a I thisen zamah te khan a luang ve lo zawk? Sapui Chaih Pasaltha Keivawmhranga ni awm reng i ni ngai e..” an tih takah chuan Keivawmhranga hmelah chuan mak tihna a rawn lang a..
Mak ti tak chung chuan,” Engtinnge ka hming I hriat a?” an tih deuh phawng a… A hma a ding pa chu nui leh hawk hawk chung chuan,” Vala, keini ang chin hi chuan khawvel ah hian thil tam tak hi kan hre tawh asin..Chubakah Sapui hamna ser i bianga hmun thum a inrin thla te kha ka hmuhhmaih i ring em ni?” …….”Kei chuan tunge i nih ka hria che a, anih nang khan tunge ka nih I hre ve em?” tlem a el sen lek lek tawngkam hian la nui sang tho chung chuan a han ti ve a..
“ Nang pawn min hriat chuan kei pawn ka hre ve tho tur che ani dawn lawm ni?” Keivawmhranga chuan an ti let ve sak a…
Keivawmhranga chhan dan chuan a nuih a ti za vak tawh lo ani tih hriat tak chuan ,” I hriat chuan peh hel kual vel lo khan han sawi vat la ti nia..” thinrim awki lek lek hian a ti tawi deuh ta hmak mai a..
A hma a ding pa chu mihring anih ngai chuan eng ang mihring fakau nge maw anih ang le? Nge hringfa nilovin Huai leh Phung, Khuavang emaw Rammi fate ani hial zawk? Keivawmhranga tan mi hlauhawm emaw thil tha lo thlen tu ani thei mai ang em?? Kan la hre chho zel aniang chu...

Next Chapter: Bung 41-47

By: Isaac Zote

Bung - 30
Keivawmhranga’n Sapui sum sarih zet a thah chu ropui taka Faihriam khua a zawn lutin Lal mual lam an pan ding pui nghal vang vang a. Chutiang bawkin Sapui hnungah chuan Mualkil mitha pa vawkpui sum ruk zet pawh chu hnung lamah chuan an rawn zawn ve mek a. Mipui lah chuan hmuhnawm ti lutuk in an zui dul dul mai bawk a. Keivawmhranga thah sapui len zia leh ngho var leh len that zia, a tin sei leh hriam zia ringawt te chu an lo in sep raw tui siak a..
Lal mual a ri a rawn awm hlut takah chuan Rengpa in chhung atang pawn rawn hre pha in, tlangvalte an rawn haw tawh ngei anih dawn chu ti rilru in Rengpa leh a in a thleng khaw dang Lal zawng zawng leh, Rengpa in a leng lut khawnbawl upa dang dangte pawh chu an rawn chhuak ve hluai hlawm a. An hma a hlang a Sapui sum sarih lo mu zuar mai an han hmuh chuan ropui leh rapthlak an ti lutuk a, an ka hau hlawm mai a..
Rei tak a khua leh tui te lo tibuai tawh tu leh an ranvulhte la a, a umzuitu tlangvalte hial pawh seh hlum tawh tu an han that ta mai chu lawm lutukin Rengpa Tuchhinga chuan, “Tu that nge ni? Tu thah nge ni?” phur leh lawm fahran tih hriat tak hian a ti chul tawh mai a..
“Nangmah em ni Nghovar?” a han tih chuan Nghovara chu a hawi pawh rawn hawi chhuak lovin hnuailam a bih ngar ngar a..
“Bawpthlera leh Hmulbuka te kha, nangni pahnih zinga pakhat zawk zawk kha em ni?” tiin Faihriam khaw pasaltha pahnih te chu an zawt leh a, anni pawh an ngawi reng a..
“Nge ni khualkai pasaltha Sihliaka emaw Siaktaia te kha? Pasaltha Rumvunga leh Ralhleia te kutthlak hnu em ni zawk?” beidawng duh mai lo chuan an ti leh kher a.. Chutah chuan Vankal Val Upa Kaibuaia chuan chhuang tak chung a sawi ani tih hriat tak hian, “ Ni lo ve Rengpa, Pasaltha tuaitir Keivawmhranga’n i fei pek hmanga a chhun hlum ngei ani e..” a ti ta a.
Chu thu a han hriat chuan Rengpa Tuchhinga chu a lawm ta em em mai a. Chulaia pungkhawm mipui zawng zawngte hma ah chuan Keivawmhranga chu chin tawk awm lovin nasa takin a fakin a chawimawi nawn leh a. Amah duhsaktu te an lawm viau rualin a er tu leh itsiktu te erawh an chek tlawk tlawk thung a..
Rengpa Tuchhinga rawn tawng chhuak lehin, “ He sapui lian tak lu hian Keivawmhranga banglai a mawi ngei tur ani..” a han ti a. Chutah erawh Keivawmhranga chu rawn tawngchhuak ve in,” Ni love Rengpa, he sapui hian i khua a cheng te hi rei tawk fang a lo tibuai tawh a, he sapui hian Rengpa run in ropui mawi zawk rawh se; keini ang michhe banglai mawi tur chuan a pam lua e..” a tih ve tlat tak ah chuan Rengpa Tuchhinga pawn lawm takin a pawm ve ta a...
“Naktukah awm ni kham a ropui taka aih tur ani a, Ran lu kimin keimah ngeiin ka ai dawn ani. Tumah mahni lo lamah feh chhuah loh tur ani e..” Rengpa chuan a han ti dap dap a..
Sa a zawngah sapui hi chu zah leh hlauh anih avang hian a aih pawh hi an ulukin an la urhsun viau a. A tlangpuiin Lalin ai ran lukimin a ai tlangpui a. Sapui aih hi “Sapui Vui” an ti thin bawk. Awm ni khamin an ai thin a, Sapui aih ni a lo lama feh lui te chu sapuiin a seh duh an tih thin avangin hmanlai kan pi leh pute khan an serh hle thin a. Tin, a kap hlumtu emaw a that tu tan sapui aih dawn zanin muthilh a thian loh avangin Keivawmhranga pawh he mi zan hian a tlaivar a ngai ta reng a..
A tuk ah chuan Rengpa Tuchhinga chuan hmasang a ta Mizote ranvulh thin, Sial,vawk,kel,ui leh ar in ran lukim in sapui chu ropui takin a ai a. He mi ni zet hi chuan sa ah an hnianghnar in dal kil kar a michhe fa leh hmeithai fa te pawn dul vun puar vek khawpin chaw an bar ve thei in an tlai hle ani..
Vankal khaw tlangvalte pawh a tuk chiah a an khaw lam pan an lalpa ho a haw tum tawh anni a. An hun hman dan te ah an lawm hle a. Faihriam khua a an cham chhung zawngin engmah harsatna leh buaina lian tham awm lovin an hun te an hmang zo thei dawn a an inhriat mai bakah an khaw tlangval zinga mi pakhat lah intihsiakna engkim mai a hmingchher ber leh hriat hlawh ber an ni ta mai te chu an lawm in an inchhuang rilru hle bawk a.
Ropui tak a Sapui an aih hnu chuan khua a lo thim leh ta a, Tlangval ho pawn lengi run in lam an kai sap sap a. Vankal khaw tlangvalte pawn Faihriam khua a an awm tawp zan tur ber ani tawh bawk a tiin am leh induh thawh tak chuan an hmel duh theuh te chu an rim ve bawk a. An hlim thei dar dar hle in hun hi kal chak an ti thei hle a..
Amaherawhchu, chutianga hlim tak a Faihriam khaw in tin mai a nula leh tlangvalte hlim taka an inkawm mek lai chuan Vengthlang lam a valrual te kaina lengi run pakhatah chuan thil duhawm lem lo tak a thleng ta tlat mai ! Faihriam vengthlang lam deuh a nula tuaitir run in pakhatah chuan Vankal tlangval tuaitir pathum hi an leng lut ve a. A mi ngainat zawng an lo ni te pawh ani ve chek ang chu, an nula rim pawh chuan a bengkhawn tha ang reng ve viau a. Amaherawhchu, chutia hlim tak a an inkawm ho dar dar lai tak chuan Kangbur khaw tlangval pali, zu rim nam deuh thur thur hian an rawn lut ve ta tlat mai le..
Bung - 31
Kangbur tlangvalte chu rei vak lo an han thut hnu chuan an nula rim chuan a bengkhawn lovin an thian za ho chu a be tha peih vak lo ani tih an hrethiam nghal mai a. Dik tak chuan an nula rim hian a biak that vak lohna chhan pawh eng dang vang nilovin Zu an ruih em avang leh kut thawh a fiam an chin vang chu ani..An nula rim in Vankal tlangvalte a be tha zawk tih an han hmuh chuan an thik in a rukin an thinrim em em mai a. Tin, an thik leh an thinrim chhan hi zanin a thil thleng vang chauh pawh nilovin Rengpa Tuchhinga ram awp huam chhunga Khualkai Pasaltha hmingthang ber ni thin, Kangbur hovin an chhuan em em leh nidang a insawitheih nan tak a an lo hman thin an khaw Pasaltha Nghovara thingluang zawh a inbeihna a Vankal khaw pasaltha tuaitir ve mai Keivawmhranga’n a hneh tak mai vang kha ani ve bawk pakhat a .
Nakin deuh ah chuan Kangbur khaw tlangval zinga hotu chan chang deuh ber Sumngêna chu insum zo tawh lo tih hriat tak hian a rawn ding chhuak hluai a, “ Vankal tlangval ho kha in va zak thei lo em em ve maw le..Eng vanga ka nula lo rim ve ngawt nge in nih? Rengpa Tuchhinga awp ram huam chhunga Lalte zinga thiltithei leh ropui ber Lal Kawlhkhama khua leh khualkai Pasaltha hmingthang Nghovara tualchaina Kangbur khaw tlangvalte kan nih hi in hre lo em ni? Kei, Sumngena, Kangbur Mualkil Mitha fapa neihchhun hi ka rawn luh tawh chuan michhe fa te kha chu lo inthiar fihlim nachang hre thin rawh u..” tiin chapo tak mai chuan an ang ta phiarh phiarh mai a..
Chutah zet chuan Vankal tlangvalte pawh ngaihdan ni tawh lovin, “ Tunge i nih kan hre lo che a, Vankal Lal Hmangliana bak lal dang hriat kan nei hek lo bawk a; in khaw pasaltha Nghovara in chhuan em em pawh Rengpa Chawilung chawi pasaltha in hnehsawh tak a a tuk dawl hnu ani ngai e..” a ti ve ta siah siah mai a... Sumngena thinrim lutuk tawng chhuak leh tur chiah chu an inbiakna zawng zawng lo ngaithla ve reng tu, an nula rim Pa chuan lawm lo tih hriat tak hian rawn tawng khalhin,” Ka run in chhung hi khaw pahnih te tualthu tih chhiat nan ka remti love..Chu mai piah lamah, kha Kangbur tlangvalte phei kha chu in hmel leh tawng dan atang ringawt pawhin in rui viau tih a hriat lehnghal a, thil a kal thui hma in, in thlen in theuh lamah min lo va tin san zawk rawh u..” a rawn tih hmiah takah chuan thinrim tak chungin ,”In la hre dawn khawp alawm..” tiin insehruh teuh chungin an chhuak ta a..
Rei mawi tawk an len hnu chuan Vankal tlangvalte pawh chuan tin zai rel a Faihriam buanzawl lama riah luh tum in an pan chho ve leh ta a. Chutia an kal mek lai chuan thin tham atangin nichin lawk a aw an hriat zo chiah aw chapo tak mai khan,” Vankal tlangval ho kha in chempui te nen khan lo inring rawh u, nangni zawng in khaw lama haw tur in awm ve tawh dawn love..” tih leh Sumngena ho chuan Kangbur tlangval pali te chuan rawn sah chu an rual ta mai a..
Faihriam khua a chhiah chawina a an kal hian khaw dang dang tlangvalte pawh an kal ve dawn tih an hriat avangin engtiklai pawhin thil eng pawh thleng thut thei ani tih hria in a theih chin chin ah an hriam hrei te hi khawi hmunah pawh tu te pawn an keng deuh reng mai thin a. Chutia Kangbur khaw tlangval hovin an nula rim haw an lo lambun thut takah chuan Vankal tlangval ho pawh chuan an hma zawn a awm an theih theih chu an sat ve hmiah hmiah bawk a...
An inbeih hun hi leng haw ar khuan hunlai chauh ala nih bakah Khawchhung kawngpui zau lai ani bawk a, an ri hria in a bul hnai a in te atang chuan mi engemaw zah an rawn tlanchhuak thuai a, an insual pawh chu an rawn thelh thei ta hram a..Mahse patling leh patling chempui nen a inbei anni bawk a, an in sat hliam hman tho mai a..Hliam na zual zingah Vankal tlangval pakhat a malpui sah thler ani a; chutiang Sumngena chu a dar sat thler sak ani bawk a...Amaherawhcu, nunna hial chan derthawng khawp a hliam erawh tumah an awm hran lem lo...
Chutianga khaw pahnih tlangvalte insual buai thelh a han nih takah chuan an Val Upa ve ve te koh anni a. Vankal Val Upa Kaibuaia chuan tlangval insual buai satliah mai mai ah a ngaih laiin Kangbur Val Upa Aingûka erawhin a rilru in an khaw lal hnen a thlen hlan mawlh a nghakhlel thung a.
Thil chinchang a hriatin Kangbur pasaltha Nghovara pawh rang takin a rawn thleng thuai a. Sumngêna’n Pasaltha Nghovara an hmu chiah chu thiam takin a lo zualko mawlh mawlh a. Sumngena lah a dar sah thler ani bawk si nen Pasaltha Nghovara thin chu a tirim ta em em mai a...Vankal khua chu engtin emaw tak a thungrulh dan a ngaihtuah ta a...An lal Kawlhkhama hnen thlen hlan ngawt nghakhlel in rang takin Lal mual lam an pan ta vang vang a...
Chhun lam a Faihriam khaw rei tak chhung lo tibuai tawh tu Sapui ropui tak a an aih zawh hnu chuan zan lamah chuan Rengpa Tuchhinga chuan a thla thum zu tui tling thlum tak mai chu a han phawrh tir a, a nopui chuan khat tawk tak a han thalin,” Khawnge, zanin zet chu Sapui chaih pasaltha tuallena Vankal Lalpa Hmangliana hi ka nopui hi ka han tawk teh ang...Ani zar chauh a he sapui ropui hi ai thei kan ni si a..” a han ti a.
A thusawi chu pawmpui tih hriat takin Lal dang dang te leh anmahni zui tu an khawnbawl upa te leh kaihza vengtu te ho pawh chu an lo bu ve nghut nghut a. Amaherawhchu kil khat a lo thu Kangbur Lalpa Kawlhkhama erawh a ngawi reng thung a. Tum dangah chuan Rengpa hian amah Kawlhkhama hi a tawk hmasa ber thin kha ani a; tum tum a amah tawk lova Lal Hmangliana zawk a tawk ta mai hi a ngaithiam lo lek lek a, mahse engmah sawisel ngamna chi ani lo tih hre lo tur khawp a lal a erawh ani bik lo..
Ropui tak a sapui an aih tak that tu Keivawmhranga pawh Rengpa chuan a bik tak a sawm lut ve in, Lal te ho nopui in tawk vel thlir ve reng chuan Lalpa Hmangliana hnungah ngawi rengin a chempui leh fei neih thar nen chuan a lo thu ve bawk a..
Engemaw chen chhung Rengpa thla thum zu thlum tak mai chu an han dawn tak hnu chuan an lu lamah a lo thawk deuh ta nge maw ni dawn ni, Lal Kawlhkhama kam nam chuan,” I pasaltha tuaitir kha i chhuang viau na a, ka khualkai pasaltha hmingthang Nghovara sa kah zat pawh a la kap awm tawp si lova..” an tih kher takah chuan Lalpa Hmangliana pawh insum zo bik lovin,” Chutia ni maw, mahse chuti ni si thingluang chungah khan ka pasaltha tuaitir mai khan i khualkai pasaltha kha a va sat thla chiang em em si ve!” an tih let ve deuh sak takah chuan boruak duhawm lo a thleng palh thei tih hria in Rengpa Tuchhinga chuan a aw an thian kharh a. Rengpa Tuchhinga’n duhtawk a hun e a ti ani tih hrethiamin Lal pahnih te pawh chu insum in ngawih an chuh leh ta zawk a..Khawnbawl upa te leh Lal dang dang zuitu Rengpa Tuchhinga in a awm ve te pawh an ngawi leh ta thiap mai..
Bung - 32
Chutia khuavang kal lai ang mai a an ngawih thiap lai tak chuan pawnlam atang chuan ri a rawn awm hlut a, Rengpa Tuchhinga run in ropui tak chhunga luh pawh dil buai tawh lovin thi hnuangin Sumngena chu a rawn tlan lut rawk rawk a, Kangbur Lalpa bula thu a mualkil mitha, a pa hnenah chuan hmanhmawh tak a tlan pheiin thiam tak maiin a va zualko a...A thil hmuh chuan Lalpa Kawlhkhama pawh a ti thinrim hle a.. Sumngena hnung chiah ah chuan khaw pahnih Val Upa te leh Nghovara pawh chuan rawn in zui lut ve nghalin Lalpa Hmangliana pawh chuan thil chin chang te chu a val upa Kaibuaia chu an zawt ve zung zung a..
Chutia Val Upa Kaibuaia’n a tobul atanga thil awmzia a sawi lai mek chuan Lal Kawlhkhama chu rawn au chhuak tuarhin,”Hmanglian... Ka mualkil mitha Teknghawra fapa kut in tlangvalten an thlak hi engtinnge thupha i chawi dawn? Sawi vat rawh..” vin tak mai hian a han ti a...Hmangliana lah pek chuan,” Ka Val Upa min hrilh dan chuan ka tlangvalte’n tha tak a nula an rim lai, zu rui chungin buaina an zu siam a, a in neitupa pawn a in atangin a hnawtchhuak nghe nghe anih kha...A thu hrimah, ka tlangval pakhat pawh a malpui a thler ve duai tho thu min hrilh ve bawk a; kan in ngaidam tawn thei mai lawm ni?” a han ti a..
Lal Kawlhkhama chuan,” Ani michhe fa phiangsen nen khan ka Mualkil mitha fapa hi tehkhin suh! An inthlau lutuk.” a han tih takah chuan Lalpa Hmangliana pawh a ter ve ta at mai a,” Hetiang ang mi tumah pawisawi lova tha tak a mi in a leng lai tihbuai ching leh engemaw buaina chhe te tawh vanga mahni Pa te hnen a zualko a pun du du hi mualkil mitha fapa pawh ni tlak ani nek love..” a ti ve ta hmiah mai a..
Chu thu Sumngena’n an hre chiah chu namen lovin a thinrim ta a, a hliam tuar na a tih em em lai a chutianga hnehsawh tak a tawngkhum an ni leh kher kher te chuan a thinrimna a ti sosang zual a; a lo kam nam ve tho bawk si nen insum zo lovin, Lal leh lal lo pawh thlu lovin vawilehkhat ah a thinbutut chu a chhuak ta thut mai a. A thil tih chuan nakin zelah eng nge sawhkhawk a neih dawn tih leh a pawi thui theih zia lam reng hre chang tawh lo chuan a chempui chu vawi leh khatah an chelek thut a, a nihna leh mizia dik tak chiang tak a phawrh lan sak tu Lalpa Hmangliana chu sah a tum ta thut mai a.
Chutia Sumngena thinbutut chhuakin khaw khat Lal ve meuh sah an tum thut mai chu Lal dangte mai bakah Lalpa Kawlhkhama leh Sumngena pa ngei pawh chu te chhuak thawt in dan hman tum in an thuthmun a ta an rawn tho chhuak hluai a; mahse tih na hman reng a awm tawh tlat lo, a thil tum hlen chhuak ngei tumin a chempui a chelek hman tlat tawh si..
Sumngena’n Lalpa Hmangliana nghawng fik hmawk tum a an sah dawn lai tak chuan inring ran a Lalpa Hmangliana hnung a ngawi reng a a fei ki bar hriam tak nen a lo thu Keivawmhranga chu rang taka rawn per chhuak zawkin Sumngena’n Lalpa Hmangliana a sah hma chiah chuan a fei hriam tak chuan a nghawngah tak mai a thil tlang ta zawk mai le!! Ka pawh chhawn lovin Kangbur Mualkil mitha fapa chu mitthi khua pan tur in chawp leh chilh a tirh liam ani ta a..
Chutah zet chuan Kangbur lam pawh thinrim taka rawn ding chhuakin Silai nei Nghovara leh Lalpa Kawlhkhama khawnbawl upa pathum te pawn Keivawmhranga chu an tin nghal a; chutiang bawkin Vankal lam pawn lehlam pang chu an tin ve nghal bawk a...Rengpa Tuchhinga run ropui chhung a boruak sosang lutuk in mung chu a alh chhuak lo chauh tawh a!
An silai an hmetpuak leh hman tep tih ah chuan Rengpa Tuchhinga chu thinrim tak a rawn dingchhuakin,” Kan zavai a kan hmuh theuh angin Kha tlangval khan khaw khat Lal meuh chem a sah a tum a, a lalpa ven nan Sapui chaih pasaltha hian a fei chuan loh theih loh in a chhun ta ani a..Buai zawmna zel tur a awm lova; Vankal leh Kangbur khaw lam te ve ve pawh in tual thu ti chhe lovin a hma ang chiah khan in awm leh tur ani a. Buanzawl lamah pawh in tlangvalte ve ve thinrim chu in Val upa ten an khap dai tur ani. Chu chu kei, in Rengpa Tuchhinga duh dan ani e..” a han tih tak ah chuan thinrim teuh ve ve chungin Lalte pahnih chuan ngawih an chuh ta a.
Rengpa chu rawn tawng chhuak leh in, “ Lal Hmangliana leh Kawlhkhama te kha, tumah vawiin ni a thil thleng hi ti punlun zawngin emaw a hnu zelah he thil thleng vang hian hmalakna emaw phuba lakna ang chi engmah in nei lovang tih min tiam ve ve rawh u..” a han tih takah chuan Lalpa Hmangliana chu inbeng daiin rilru leh tih takzet in Rengpa remruatna chu a pawm mai a, Lalpa Kawlhkhama erawh a lu bu ve nghut tho mahse a rilru erawh a dam thei mawlh lo thung..
Rengpa Tuchhinga chuan a in a tlangvalte leh Pasaltha awm te chu Buanzawl lam a chhuak turin a tih bakah Vankal tlangval Kangbur hovin an sah hliam tak kha an khaw Bawlpu enkawl zui tur a pan pui turin Faihriam Val Upa chu thu a han pe bawk a. Chutia an chhuah tak sang sang tih ah chuan Lalpa Kawlhkhama chuan kei pawh pawn lamah kan inthiar ve lawk ang e tih leh chhuah chu a rual ve ta nghal mai a.. Buanzawl lam pan a thinrim tak a kal phei nghauh nghauh a pasaltha Nghovara chu Rengpa in chhunga awm midang te hriat phak loh tur chuan an ko kir zauh a, a bekbawr ta sur sur mai a..
Faihriam khaw buanzawl an thlen hnu chuan Val Upa Kaibuaia chuan thil awm dan zawng zawng chu a rukin an khaw tlangvalte a han hrilh ru a, Keivawmhranga erawh thil eng mah thleng awm lo ni awm takin ngawi rengin kil khatah chuan a thu ve mai a. Kangbur Val Upa Ainguka pawn an Rengpa In a thil thleng duhawm lo tak leh Sumngena thih thu chu an khaw tlangvalte a ruk a hrilh ve in buanzawl boruak chu a rit khup mai a. Dik chiah chuan Rengpa Tuchhinga’n engmah tih zawm tawh lo turin thu pe lo se chu hemi zan la la hian khaw pahnih tlangvalte chu an in phek sah mai pawh a rinawm hial a.
A hnu lawk ah chuan naupang te pakhat hi buanzawl lamah a rawn kal nak nak a..Buanzawl a awm Pasaltha Rumvunga leh Ralhleia te chu rawn koh in,” Ka pu, in pahnih khan kan khaw kawtchhuah a dawhlung ah khuan mi pakhatin thil pawimawh deuh hrilh tur che u a neih avangin a nghak reng tawh che u ania; rawn ko tur che u in keimah hi min rawn tir ani e” a han tih chuan a ngaihna hre lo leh mak ti em em mai hian Pasaltha Rumvunga leh Ralhleia chu an in en ringawt mai a. An rilru in tu tak ni ang a, eng thu pawimawh tak sawi ang maw ti nauh nauh pah chuan ngawi rengin Faihriam khaw dawhlung lam pan chuan an in zui thla ta a..
Bung - 33
Faihriam khaw dawhlung an zu thlen nak chuan lo awm tur a an rin loh ber mai chu a lo ding ta tlat mai a. Chu chu tu dang nilovin thingluang zawh a inbeihna a an hneh loh Pasaltha Nghovara ani. Nghovara chuan Rumvunga leh Ralhleia te chu lo zui ru tu emaw an inbiakna lo hre pha awm an awm em tih an thlek tawn zawk zawk hnu chuan tumah a hmuh tak lovah chuan a lungawi ve ta in,” Hmanni a thingluang zawh a kan inbeih lai kha chu hriat reng lovah kan ti a niang chu ti raw thian te u..Kei pawhin ka theihnghilh daih tawh ania” nui sang chungin an ti hmasa te te a..
”Engmah zep bual kuai hran lem lovin a nih dan ang ang in kan sawi tlang rawt mai ang a..Zanin a thil thleng chungchang kha in lo hre ve ngei ang a. In hriat angin Keivawmhranga’n kan mualkil mitha Teknghawra fapa a thah sak avang khan kan mualkil mitha leh kan Lalpa an thinrim tak zet a.. Keivawmhranga lakah hian phuba lak ngei an duh a..Amaherawhchu, Rengpa Tuchhinga’n a khaw chhungah tumah kut inthlak a phal si loh avangin in khua rawn luh chilh hi kan tum ani...
….Nizan a sapui kan beih lai khan in mitmeng a huatna leh Keivawmhranga lak a in rilru puthmang kha ka lo hmu thiam in ka lo hrethiam vek a..Keini ai mahin nangni pahnih hian Keivawmhranga hi in haw zawk tih pawh ka hmuh hmaih hek lova.. Chuvang chuan a ruk a lam tang turin ka rawn sawm ta che u ani..” a han tih phawng takah chuan an rin loh lam daih thu in Rumvunga leh Ralhleia te chu a deng ani tih hriat tak mai hian an hrilh hai dunin sawi tur an hamhaih dun ang reng hle a..
Eng an sawi hma chuan Nghovara bawk chuan chhunzawm leh in,” Lang tak a mi hmuh a in khaw tan lo zawng a chet lak in khaw mipui leh in Lalpa lakah nangni tan a rem lo tih ka hriat avangin engmah ti turin kan phut hran lo che u a..Faihriam khua atang hian in khua hi patling tan zan thum riak vel ani tih ka hria a, a tuk a ni lina vel ah in thleng emaw ani ang a; in hnungah zel kan lo zui ve ang cheu a..in thlen zanah chiah in inbuatsaih hman hma hauh in kan rawn bei dawn che u ani..Keini erawh in kawng lakah kan hmanrua tur te kan lo inbuatsaih hman vek tawh ang a..
...Nangni pahnih erawh chuan chhuanlam siam in sa pel a ramchhuak tur angin insawi ula, in khua in chhuahsan fel hnu ah a bak zawng chu keini in kan ti tawh mai dawn ani. Tumah in kan inremsiamna hi an hre dawn lova..Tin, hlauhthawn tur engmah a awm hran lo bawk a, in khaw mipui chu sawi loh in Lalpa ngei pawh kut kan thlak dawn lova, Keivawmhranga lu erawh kan hawn thung ang..” thiam tak mai leh awih awm tak mai a a han tih tak ah chuan Rumvunga leh Ralhleia chu thuthlukna siam tumin an inbekbawr dun ta a..
Mihring hi thikna leh itsikna sual hian mak tak maiin mi a ti â hneh thei khawp a..Nghovara hi hmanni lawk a thingluang zawh a an inbeihpui a an hneh tak loh, an hneh loh hnu a diriam tak leh hnehsawh tak a tawngkhum tu anih reng an hre chang tawh lova; a ni Nghovara aia a let tam tak a Keivawmhranga an huat zawkna leh thikna chuan a ti chawmawlh zo tak zet tawh a; chu tak chu Nghovara hian hrechiangin vervek takin remchangah lak a tum ani reng lah tak a. Nghovara ve thung chu Vankal khua in an khualkai pasaltha pahnih, silai nei pha ngat Rumvunga leh Ralhleia an hloh chuan an tan beih an awlsam phah sawt dawn ani tih hrechiang em em in a rukin a nui leh ver ver thin thung a..
Rumvunga leh Ralhleia pawn thuthlukna siam harsa chu an ti ve viau a, mahse Keivawmhranga’n Faihriam khua a a hming a chher tawh zia te leh a hming than tawh zia te; anni pahnih aia a lar tawh zia leh an khaw tlangvalte ngei pawn an dah san zawk tawh zia te; Keivawmhranga a awm ve chhung chuan an Lalpa Hmangliana’n anni pahnih aia a rin tawh zawk leh a duhsak tawh zawk an hlauh avang te chuan anni pahnih in an dinhmun hlui an luah leh theihna tur awm chhun chu Keivawmhranga thih chauh hi ani tih ring nghet bur tawh in Nghovara chu inthurualpui an tum ta a..
Tin, Keivawmhranga hi anni pahnih hian that thei pawh lo ni tehreng se la, khaw khat a cheng ho anni ve si a; anni pahnih kut a a tual thih ai chuan ral in an thah kha a tha in nakin zelah an pahnih tan ngei pawh a hmingchhiat thlak loh zawk dawn ani tih thlengin an ngaihtuah pha a..
An ngaihtuahna hrethiam emaw tih mai turin Nghovara chu nui vur vur in,” Hlauthawng suh u thiante u, keimah ngei hian Keivawmhranga lu chu ka la dawn ani. Chu chu in pahnih tan pawh a tha zawk e..” a han tih takah chuan Vankal pasaltha pahnihte pawn an lu an lo bu ve nghut a..
Itsikna leh inhuatna sualin a bual â tlat tawh a, tih ngaihna reng a awm tawh lo!! Anmahni tang hma an hai lutuk luatah an khua chu dinhmun hlauhawm tak ah an hnuk lut ani tih reng heng Vankal Pasaltha pahnihte hian an hrethiam mawlh tawh bawk si lo!! Dik chiah chuan Kangbur Lalpa Kawlhkhama leh Pasaltha Nghovara te hian Keivawmhranga lu chauh lak an tum reng reng lova; Vankal khaw mipuite an duh duh that a, an theih theih sal ah man in an Lalpa Hmangliana ngei pawh sal a man a diriam tak a hnuaichhiah chu an chak ber ani a, an khua pawh hal darh vek chu an rilruk zawk ani reng si a. Mahse chutiang lam reng heng Vankal pasaltha pahnih lungmawl,itsikna leh huatna a khat te hian an hrethiam phak tawh bawk si lo..!!
Chutiang a inremna sa ui an tan hnu a hranpa ve ve in Rumvunga te pahnih leh Nghovara te chuan Buanzawl lam an pan leh ta a.. A tuk zingkarah chuan buanzawl a tlangval riak te an han thawh sang sang chuan an thlenna in theuh a an lawi luh leh hma chuan Nghovara chuan an Val Upa Aingûka chu an khaw tlangvalte a ruk a ko khawm tir in an thil tum chu a hrilh ruk tir ta vek a..
Ruahmanna siam fuh inti fahran in Nghovara chu a nui leh ang vur vur thin a, Keivawmhranga lu lak hlan mawlh mai chu mitthla in Pialral a a chhiahhlawh ni tur a siam mawlh chu a nghakhlel tak zet tawh ani...
A tuk tukthuan ei kham ah chuan a hma anga an lo tum lawk tawh ang ngeiin Vankal khaw valrual sawmhnih thuar tham leh an Lalpa Hmangliana chu an khaw lam pan a let leh turin an han insingsa a. Keivawmhranga chuan Faihriam khua an luh hnu a hmingthatna tam tak a lo chan tawh avangin amah ngaisang tu leh vai liam tu pawh a ngah hle nghe nghe a, Rengpa Tuchhinga ngei pawhin rawn thlahin a khua ah chuan engtiklai pawhin a duh duh hun a zalen tak a rawn lawi lut thin turin leh Faihriam khua tan khual tha anih reng tawh tur thu nen a thlah liam a..
Chutiang bawkin tlangval dangte pawh chu an thlen in theuh te nen chuan inthlah fel in Vankal khua ah te an rawn la zin ve ngai anih chuan inthlahrung miah lova rawn zawng chhuak a an in a rawn thleng ve ngei tur te in an inchah ve bawkin hreh tak leh inthlahlel tak chung chuan an in vai liam ta a...
Vankal khaw haw ni hian khaw dang engemaw zat pawhin an khaw lam a haw zai an rel ve ta tho a. Chung zingah chuan Kangbur khua pawh an tel ve a. Khaw thenkhat erawh ni hnih khat la cham bang a, a hnu a haw tum pawh an awm ve tho bawk..
Bung – 34
Kangbur khua chu Vankal khaw valrual ho chhuah fel hnu deuh chiah chuan an chhuak ve ta a.. A tir chuan an khaw lam hawi zawngin an kal phawt a, Faihriam khaw mi tumahin an hmu tawh lovang chu maw tih awm velah an kalkawng thlakin Vankal khaw kawng lam pawh tur chuan ramhnuai ah thawm dim thei ang ber chuan an lut ta a..An kal zel hnu chuan nakin deuh ah chuan Vankal khaw kal kawng chu an va pawh ta a; an hma a kal Vankal khaw valrualten an hnung an rawn zui ve ani tih an hriat loh nan fimkhur takin ri bengchheng siam lo thei ang ber in an kal zel a, zan a riahbuk an sual pawhin a fimkhur thei ang ber a che in mei pawh an chhi eng tha ngam meuh lo a..
Zan thum kawng lak a an riah hnu chuan Vankal khaw valrualte chuan rei tak an lo kalsan tawh leh an ngaih em em mai an khua an han lut leh thei ta mai chu an lawm em em mai a.. An khaw dawhlung an rawn thleng tih mipuiin an han hmuh chuan lawm takin an lo dawng sawng ve a..Lawikungi pawn amah chauh chuan a fapa chu a lo hmuak ve bawk a..A u Chawnghliri nen nilova amah chauh a a lo hmuak ta mai chu mak a ti ang reng viau a, a ngaih lam lam te chu a tha lo lek lek zawk hial a..
“Khawnge ka u Chawnghliri? Lo lamah a feh em ni? a han tih chuan a nu hmel atang chuan a feh lo ani tih chu a hrethiam thei mai a,,
“ Ih..eng lo ania..I awm loh lai khan kan vangkhua ah hian Ngur khua atangin tlem a phanchang lam tawh, Ngur pasaltha Nghalngira a rawn zin a..Ngur khua hi Ngurte hnam ho sah chhuah leh an hnam hming chawi a a khaw hming pawh hi phuah ani a. I thianpa Chhunghreuva te hi Ngurte hnam ve tho annih avangin an in ah sawn a thleng a...I u Chawnghliri a han hmuh khan a hmel duh zawng tak ani chek aniang chu zantin mai hi a rawn leng lut ta tlut tlut mai a..
…An khua a hlat tham avangin palai rawn intirh that leh a hau tak mai piah lamah amah a hmanhmawh bawk si avangin Chhunhreuva pa leh kan khua a Ngurte dang awm te palai a rawn hmangin chawpchilh takin inneih an rawt ta chuk chuk mai a..I u Chawnghliri lah in a lo hnial lutuk hran lem bawk lo bakah hmeichhe tan chuan tlai lua a awm thei tih hria in keini ang dai kil kar a hmeithai fanu te a lo duh ve te anih chuan chu aia vanneihna dang chu a awm leh tawh chuang lo’ng e tiin ka lo tir liam ta mai anih kha”..a han tih chuan Keivawmhranga chu a hmel ah lungawi hmel a pu nge pu lo tih pawh hriat theih lem loh chuan ngawi rengin a kal pangngaiin engmah sawi hran lem lo chuan a kal hnak hnak a..
Vankal khua an han thleng chu khua a nuam lovin ruah a tla deuh reng mai bawk a. Lalpa Hmangliana chuan a hma a lo intiam lawk tawh ang ngei chuan Keivawmhranga chu a vawk pa lian zet mai chu pek a tum ta a..Amaherawhchu Keivawmhranga chuan Lalpa vawkpa lian zawng ka phu mawlh love a tih tlat avang leh vawkpui zawk a dil tlat tak ah chuan hma a sial loh zia hmu a lawm em em in vawkpui pakhat leh a dil ni miah lo vawk pa tuai pakhat a pek belh bawk a. Tin, Vankal khua a an chhiah chawina atanga dam tak a an han haw leh thei lawm nan Lalpa chuan khaw chhe tak karah chuan a vawk pa lian chu a talh ta zawk a. Pasaltha Rumvunga leh Ralhleia te erawh sa pel tur in a ni la la chuan khua an chhuahsan ta thung a..
Keivawmhranga’n Rengpa Tuchhinga run in chhung a a nunna hial a chhan kha Lalpa Hmangliana hian theihnghilh lovin a hre reng a; chuvang chuan thil tihna engkim ah Lal duhsak a lo kai ve pha ta hial a..Tin, Lalpa Hmangliana’n vawkpui a pek atang hian Keivawmhranga te nufa pawh in he mi ni atang hian vawk vulh tur an lo neih ve phah ta ani...
Vankal valrual ten Faihriam khua an chhuahsan atanga a ni li na a Lalpa Hmangliana’n a vawkpa a talh tlai ah chuan unau hmelhai hun awm velah hian tlangval pahnih hi hmanhmawh tak a thaw hlawp hlawp chungin an khua ah an rawn tlan lut hlawl mai a. An hah leh an chauh hle danah chuan an rawn kalna a hla in hmanhmawh taka rawn kal anni tih chu sawi ngai lovin a chiang reng mai a..Vankal valrual Faihriam khua atanga rawn haw hlim hlawl te chuan chu mi te pahnih an han hmuh chuan an hmel chu an hmuh tawh hnu ang riau in an hre nghe nghe a..
Chung tlangval pahnih te chu khawi ah mah peh hel lovin Lalpa Hmangliana in lam chu hmanhmawh takin an pan ding ta char char mai a. Lalpa Hmangliana in an thlen hnu chuan hah lutuk avanga tawng pawh tawng tha thei mumal lo chuan,” Lalpa, Faihriam khaw tlangvalte kan ni a, in khaw lam pan a in haw tuk khan Kangbur tlangval tuaitir pakhat hian a hmui veng tha zo lovin a khabe a sep sual palh zauh mai a..A thlen in pa hnenah Kangbur lam pan lovin an khaw tlangvalte zawng zawng chu Vankal khaw run tur a an thawh chhuah tur thu leh khua in thlen zan ah la la in inbuatsaih fumfe theih hma ngei a rawn beih an tum che u thu a sawi zauh mai a..
…..An chhuah fel hnu chuan a thlen in pa chuan chu thu chu Rengpa hnen thlen tur nge thlen loh tur in ngaihtuah leh te te in behliang mun hun awm vel tih ah chuan kan Rengpa hriattir zai a rel ve ta chauh si a. Chu thu a hriat chiah chuan Rengpa chuan nangmahni hriattir tur che u in keini pahnih hi hmanhmawh tak a kal turin min rawn tir ta a, chuvang chuan thil pawi a thlen hma ngei a rawn thlen hman tum in hmanhmawh bak lengin kan rawn tlan ta ani. Tunah pawh hian Kangbur tlangvalte chu in khaw dai an rawn thlen tep tawh kan ringhlel mawlh love..” a han tih chuan Lalpa leh a khawnbawl upa te chu phawk tak in an in en hra hlawm ringawt mai a..
Lalpa Hmangliana chu rawn ding chhuakin," In ti lawmawm hle mai, kan chunga in zahngaihna leh in duhsakna te in lantir avangin khuanu in malsawmin hualhim zel che u rawh se. Tin, keimah ngei pawh hian in phu tawk lawmawm ka la pe ngei ang che u..Tunah chuan hahdam takin ti khan lo thu thlan dai tawh hrih ulangin, ka tlangaupa khan Val Upa Kaibuaia, Pasaltha Sialkhama leh Pasaltha tuaitir Keivawmhranga kha hmanhmawh takin han ko teh se..” a ti ta a...
Bung - 35
Val Upa leh Keivawmhranga ten Faihriam tlangval pahnih thu rawn ken an han hriat chuan hmanhmawh takin inbuatsaih dan leh Kangbur tlangval ho lo dawngsawn dan tur chu an ngaihtuah ta chuk chuk a. Vankal khaw pasaltha pahnih Rumvunga leh Ralhleia te an lo ramchhuah daih vang leh keivawmhranga chuan a huaisen zia leh a rothap zia Faihriam khua a a lan tir tawh bawk avang chuan a aia upa zawk midang pawh awm mahse Lalpa Hmangliana pawn amah ah rinna nghat ngam in Kangbur khaw tlangvalte lo beih let dan tur pawh amah a rel tir ta a..
Silai nei Rumvunga leh Ralhleia an lo ramchhuah daih takah chuan an khua ah chuan silai nei dang pali chiah an awm tawh a. Chungte chu Mualkil mitha pa leh khawlbawl upa dang pahnih te bakah Lalpa Hmangliana chauh anni. Lalpa Hmangliana chuan ral beihna a hmatawng a tang tur Keivawmhranga chu a silai ken tir a han tum a Keivawmhranga lah in a lo duh lo nasa mai si a,.Chubakah a chhe ber tawh thut palh pawh a inven nan Lalpa chuan a silai chu a ken ngei kha a that bawk si avangin Lalpa Hmangliana pawh chuan a hnial lui duh hran ta bik lova..
Vankal tlangvalte men lai chuan Kangbur tlangvalte hian rawn luh an tum dawn lo tih chu hria in tlangvalte mut reh thep thawp tawh hnu Zanlai ar khuan pelh ah bak an rawn beih duh an ring bik lova..Chu mi hma hun chhung reilote chu an hman thiam hle a ngai dawn ani tih hrethiam in Keivawmhranga chuan an khaw kawtchhuah pangngai lam lo zawk khan dang atanga chhuah puiin tlangval sawm vel bawr chauh chu a ruk thei ang berin mau sah puiin mau fei an siam ta teuh mai a..Ruah a sur deuh reng avang chuan kalkawng te chu a nal hle nghe nghe a. Tin, Kangbur tlangvalte hian a rukin an khaw chhungah enthla tu an rawn tirh ngei Keivawmhranga hian a rin bawk avangin engmah hre lawk lo ni awm takin Vankal khaw mipuite chu an nitin nun dan pangngai a nung theuh turin a han chah tir bawk a..
Keivawmhranga rin lawk ang ngei chuan Kangbur Pasaltha Nghovara chuan enthla tu a tir lut a; mipuite nunphungah engmah danglamna a awm lo tih leh tlangval tam zawk te pawh buanzawl ah kaiin lengi run sang te pawh zan dang ang bawkin an lawi ani tih an han hmuh chuan an thil hmuh te chu an pasaltha hnenah chuan hlim takin an thlen thuai a..
Kangbur tlangvalte hi sawmthum rual bawr vel anni a..Nghovara tih loh khawnbawl upa pathum dangin silai neiin an silai te chu an zinga Nghovara’n a rin zawh ber ber tlangval pathum te chu ken tir anni a. Lalpa Kawlhkhama erawh in inven nan ama silai a keng thung a..
Zanlai ar a khuan hun a pelh meuh chuan Vankal tlangvalte chu nghet tak a muhil tawh ah ngaiin Kangbur tlangvalte chu an lut ta tham tham mai a.. Pawl pathum ah an inthen a- Pakhat chu Lalpa Kawlhkhama pawl niin Vankal khaw kawtchhuah ah tlangval pahnih nen an lo awm a..Hetia Lalpa Kawlhkhama a kal ve kher nachhan hi chu Vankal Lalpa Hmangliana hi a hmuh lai ngei a phuar beh tir a sal atan a man a duh vang ani a...
Tin, Pasaltha Nghovara leh a pawl tlangval paruk vel chu Lalpa Hmangliana in lamah kal in a dang zawng chuan Vankal buanzawl lam an pan thung a.. Pawl thumna, tlangval sawmhnih bawr vel chuan ” Vankal tlangvalten thawh in hai ee..” ti a Vankal buanzawl ata rawn tho hmasa sa lo kah a an mau fei te a lo chhun thluk pawp pawp an tum lai tak chuan..an chhak kotlang lam atanga aw rawn chhuah in..”Vankal val rualten thawh kan hai ngai love.. “ tih ri an hre ta tlat mai le...
Chu ri an han hriat chiah chuan Pasaltha Nghovara au chhuak nghalin,” Che tawh suh u, chu ti lo zawng in Lalpa Hmangliana hi kan that dawn ania..” a han ti a..Mahse, hlauthawng awm a an khingpui te tumah in aw an rawn chhuah tak si lovah chuan Lalpa Hmangliana in chu an han luhchilh ta tehreng a.. a chhungah chuan tumah an awm lo tih an han hmuh takah chuan Vankal khua hian beih an tawh tur chu an lo in hre lawk ani tih Kangbur ho hian an hrethiam ta a!!
Ko chhak lam atang chuan,” In zavai khan hual beh in ni tawh e..” tiin Keivawmhranga chu a han au tuar mai a..Chutah zet chuan Nghovara pawhin an dinhmun a chhe zawk ani tih chu hrethiam in,” Aw rawn chhuahna lam khi kap rawh u..” an ti thawr mai a..Silai pathum nei an awm bawk a, Vankal tlangvalte aw rawn chhuahna lam chu an han rin kah pawp mai a, vanneih a siam in pakhat chu an kap let tawp mai a..
Dinhmun chhe zawkin thalfang an han thlah hmasak takah chuan Keivawmhranga pawh thinrim tawhin,” In thalfangte kha thlah ve ru le..” a han ti tuarh ruarh mai a.. Silai nei te chuan an silai te chu kap puakin tlangval dang mau fei hum te chuan thim tham zingah chuan an mau feite chu an han khawh fur fur mai a..A chung lam a tang anni bawk a, Kangbur tlangvalte pathum te chu an awm hmunah chuan an thi chiang kher mai...

Silai awm zawng a puah kim takah chuan a mu an thun leh hma in Vankal ho thinrim lutuk tawh chuan Lal mual a awm Kangbur tlangvalte chu an zu nang ching ta a. An hma berah chuan Keivawmhranga chak tak a tlan in a hma ni a ruahsur in chirhdiak a siam ah chuan a khup a tleng phei zar zar in a hma a kangbur tlangval pakhat awm chu a dul nemah tak mai chuan theihpatawpin a kut dinglama a chempui hum chuan an sat chawrh mai a; a sat zo chiah tih ah chuan a vei lama a ken a fei chuan amah rawn hnaih ber tu tlangval dang pakhat chu a awm zawn ah tak an chhun tlang zawk mai a...
Pasaltha Nghovara pawn amah rawn hnaih ber tu Vankal tlangval pakhat chu a ban uai thla hnawk khawpin duh tawkin a lo sat ve bawk a..
Chutah tak mai chuan Keivawmhranga chu a rawn au chhuak ta a..” Nghovar, ka chunga phuba lak tumin kan khua thleng thleng min rawn umzui ani lawm ni? Midangin nunna an chan a hliam an tawrh ve zel hi a ngai tawh lo e..Nang leh kei hi mal leh mal a inbeiin he kan khaw pahnih inhmuhthiam lohna hi a hmawr i bawk teh ang hmiang..” a ti ta charh charh mai a..
Bung - 36
Chutiang thu a han hriat takah chuan Nghovara pawh a tlawmngai hle tih hriat theihin,” E khai! Nauva! Khawmhma chem mai nen a inbeih leh a tak tak a chempui hriam tak nen a inbeih chu a in ang meuh lo ania..I ngam anih chuan Kei khualkai Pasaltha Nghovara, Lungchuang hnam, sa leh ral hma a zam ngai lo hi min han hmachhawn ta che!! ” tih pahin a chempui nen chuan Keivawmhranga malpui sah thler duai tum chuan a lamah chak takin a tlan phei ta a..Amaherawhchu, Keivawmhranga chu rang tak a insiamrem in chung lam a in tha zo tak a lo zuang thauh pahin chiang em em mai hian a dar a lo sah thler sak duai mai a...
Nghovara thinrim lutuk chuan a nghawng zawnah na takin an sat phei fua mai a; mahse tuan rang lutuk Keivawmhranga chuan chiang tak a lo bumin a ngal ah tak mai chuan duhthalin an sat chawrh mai a... Chempui hriam in ruh a tawng ri no chawk chu ngaihno a bei lem lo kher mai!! Nghovara na ti lutuk chu a per vawn vawn mai a...Che chang thei lovin a awm tawh ani tih a hriat chuan Keivawmhranga chu zawi muangin a hma a thingthi nuaih tawh Nghovara chu a pan phei ta chhak chhak a..
Nghovara chu thei leh thei lova rawn tawngchhuakin,” Keivawmhrang, I chempui kha a bil dah ang e, kha ka chempui hriam tha hian ka lu hi han la ta che..” a han ti hram a..Keivawmhranga chuan chhang ve nghal in,” Ka chempui in hriam loh lai a nei ngai love..” tih pah chuan Nghovara lu chu a la ta a…
keivawmhranga chuan,” Pasaltha huaisen leh rothap tak zawng i ni ngei e..Tunah chuan hahdam takin pianral pan tawh rawh khai” an ti deuh sap a... Chutia Nghovara ruang, lubung a let fel der tawh chu Vankal khaw tlangval pakhat thinrim lutuk chuan rawn pan hnai in deusawh tak a han chhir hrep a tum a. Chutah tak chuan Keivawmhranga chuan lo dang bet in,” Kan hmelma mah ni se Pasaltha huaisen tak anih hi.. Zahna lantir hi a phu tak meuh e..” a han tih tak ah chuan a thil tih tum chu a thulh leh ta a..
Chutia an pasaltha chhuan tawlawl ber Keivawmhranga kut a an thih takah chuan Kangbur tlangvalte chu an buai phi li ta mur mur mai a..An hnung lawk a an khaw Lalpa Kawlhkhama lah a kaihza vengtu tlangval pahnih te nen chuan an zam chhe kher mai!! Vankal Val Upa Kaibuaia chu au tuarh in,”Kangbur ho khan in hmanrua te leh in silai ken te kha dam khaw chhuah in duh chuan tunah la la hian rang takin paih thla vek rawh u..” vin takin a han ti a..
An dinhmun a chhe ta zawk ani tih a hriat chian hnu leh an khualkai pasaltha ber a thih tak si ah chuan nunna chan vek ai chuan tlawm mai loh chu tih theih nei tawh lova in hria in an ralthuam ken te chu an paih thla ta sap sap hlawm a…Kangbur Val Upa Ainguka’n,” Tlangvalte u..tumah tlawm suh u..thih thlengin bei zel rawh u..” a han tih ngial pawh chuan awmzia a nei hlei thei tawh meuh lova.. Kangbur tlangvalten Sapui Chaih Pasaltha che tla vel leh an khualkai pasaltha hmingthanga Nghovara lu a lak dan an han hmuh chuan an tiril a fan in an thau ah man tlat mai a; an khur chhe hman tlat tawh in a hma ang in an che chang tha ngam tlat tawh lo ani…
Val Upa Kaibuaia chuan an ralthuam paih thlak tak te chu Vankal tlangvalte chu a chhar khawm tir thuai a…Lalpa Kawlhkhama kaihza vengtu pahnih in an silai an paih thlak ve takah chuan an Lalpa pawh chuan a dinhmun chu hre thiam ve in,” Hmanglian, ka lu hi han la ta che..Duh thlang thei dinhmun ah ka ding tawh lo tih chu inhre mah ila Lal ngeiin ka lu hi an lak ka duh e..” a han ti chuai deuh raih a..
Val Upa Kaibuaia chu rawn tawngchhuak leh in,” An tlangvalte zawng zawng kha an kut te nghet takin phuar sak vek rawh u!” a han ti leh a…Chutah tak chuan Lalpa Hmangliana rawn tawngchhuakin,” A ngai love Pu Kaibuai..phuar sak an ngaih pawh ka ring love…” a han ti a..Lalpa Kawlhkhama lam chu en in ,” Kawlhkham, I lu lak sak che hi ka thil tum leh duh ani ngai love..Keimah ang tho a khaw khat Lal i ni ve a, Lal i nihna ang in zah takin ka dawngsawng ang che. Kan khaw pahnih tlangval te zingah thi leh hliam te nei ve ve thisen kan inchhuah ve ve a..Tawk tawh rawh se!! Inhmuhthiam lohna kan lo nei palh ang a ngaiin sal ah pawh man lovin in khaw lamah tha takin ka haw tir leh ang che..In silaite pawh a neitu theuhin inhawn leh ka phal sak bawk ang che u. Amaherawhchu, tun hnu ah erawh kan khaw lam leh ka khua leh tui te lam hawi zawngin kut thlak tumna thinlung nen i mit vawikhat mah rawn len leh tawh ngai suh ang che..Tin, Khawnbawl Upa Teknghawra pawhin a fapa Sumngena thihna vangin phuba rawn lak tum tawh hek suh ang che..Chuti lo zawng a leh pek ah chuan ka Sapui chaih pasaltha hi kei meuh pawhin ka dang bet reng thei tawh bik lovang” a ti ta siah siah mai a..
Thil tisual hmasa zawk anni reng chunga rilru chhia pu a Vankal khua a lut a an beih hnu ah pawh chutia Vankal Lalpa in a lo dawnsawn tak mai dan chu Kangbur ho chuan ropui leh mak an ti em em mai a..An phu loh zahngaihna namen lo dawng a inngaiin thinlung leh tih tak zet chuan an thil tih te chu an rilru in an in lamlet ve a..Lalpa Kawlhkhama pawn a lo chapo zia leh Lalpa Hmangliana dinhmun ah amah ngei hi ding ta se, Hmangliana chu a thah mai duh awm zia te ngaihtuah nauh nauh in Lalpa Hmangliana'n a chung a zahngaihna a lantir chu mak a ti tawp thei lova..
Khaw khat Lal ve ve mah ni se a khingpui pa chu a rilru chhungril takah chuan tluk lo a inti ta hle mai a..” In khaw lam hawiin tun hnu ah a tha lo zawngin kei leh ka khua leh tui te hian kan mit te kan rawn len tawh ngai lovang tih kei Kangbur Lal Kawlhkhama hian ka hming ngei chhalin ka intiam a. Tin, a theih chuan tun hnu ah chuan khaw in pawh leh thian tha tak kan nih zel tawh ka beisei bawk ..Lal ropui tak zawng I lo ni ngei mai tih zanin hian ka hre ta e !..” a ti ve ta hial a..
Tichuan Kangbur Lalpa leh a tlangvalte chu tha takin an silai te chu pe let in an haw tir ta a..An mitthi te pawh chu Kangbur khua a hlat tham deuh avangin an khua a luh pui leh kher tawh lova Vankal khaw tlangval thi te ang bawk a an phu ang ngei a zah tak a tuamhlawm leh anih dan tur ang tak a sawngbawl sak an intiam bawk a..
Kangbur leh Vankal hnam te hnam inhnaih tak mai, Hmar ah pawh Thiak hnam chi peng ve ve anni a; Upa te tawngkauchheh ang deuh in, a tir ah chuan han in nghirngho in thinrim in han inbei ve bawk mahse la, doralpui tak tak ang a in en reng chu a lo har in, a tawp ah chuan unau nge nge chu inngeih leh hun a lo awm leh thin te pawh ani ang e...
Bung - 37
Hun leh ni te a lo liam ve hret hret a. Lawikungi chuan a fapa in Faihriam khua a ropui tak a hming a han chher dan te a kal ve te ngei ka atang a hriat ve avang leh Kanbur hovin an rawn beih a an khaw chhanna a a thawhhlawk ber te zinga mi a ni tih a han hriat chuan a rilru chhungril tak chuan a chhuang ru ve em em mai a..Amaherawhchu eng ang a Pasaltha huaisen leh rothap, mi zawng zawngin “Sapui Chaih Pasaltha” tih hial in ko thin mahse chunnu anihna angin ani tan chuan a fapa mal neihchhun kha ani miau a, fimkhur hle tur in a chah lawm lawm thin a..
Vawikhat chu a fapa chu Faihriam khua a a chet tlat dan chungchang kim chang zawk a hrilh ve turin a ngen a. Amaherawhchu mahni chungchang sawi hi Keivawmhranga mizia anih tlat loh avangin a zawhna chu chhang ta lem lo chuan Faihriam khua a thil thleng chungchang a nu in a sawi chhuah tak avanga a rilru a rawn lang thut thil dang, tun hma atanga a zawh chak thin mahse a zawh hreh em em si chu a zawt let ta hlauh thung zawk a:
“Ka nu, he zawhna hi sawi hrehawm I tih ka rin thin avangin ka saisen tet a ta vawikhat mah ka la zawt ngai lo che a.. Mahse Faihriam khua ka han tum khan Rengpa Tuchhinga khan he zawhna hi kan Lalpa Hmangliana a zawh avang leh tunah chuan tlangval ka lo nih ve tak ah chuan he thu hi ka hriat ve a awm tawh tho a ka ngaih avangin ka zawt duh che ani.. He khawvelah hian Pa hi ka lo nei ve ngai anih chuan tunge ka Pa hming ni a, eng hnam nge ka nih a tu thlah nge ka nih min hrilh ta che..Nge ni a thenkhat ten hmusit leh diriam tak a min tawngkhum thin ang hian thlahtu mumal sawi tur ka nei ve lo zawk?…” an ti phawng mai a.
Lawikungi chu thaw chhuak halh in,” Ani taka sin bawih a..He thu hi vawikhat mah I U nen hian ka la hrilh ngai lo che u a..In puitlin hnu ah erawh he zawhna hi min la zawh hun a awm dawn tih chu ka hre lawk tho a..Chu hun chu a rawn thleng ta pawh a ni teh chek ang chu... Uluk takin i lo ngaithla dawn nia..Pa chu I nei ve tehmeuh mai, mahse i Pa erawh chuan I pian hma hauh in mual min liam san tawh a..” an ti te te a..
Hreh deuh chung a sawi tih hriat tak mai hian an chhunzawm leh a,” i hriat tawh angin kei hi Lawitlang zinga Hrangchal hnam ka ni a… i Pa hming chu Saithlunga ani a, Zote hnam ani e. Zote hnam kan nih avang hian tun a kan khua Thiak hnam peng ho sahchhuah ah hian chhung leh kua tur leh kan thlavang hauh tu tur baih vai reng chu kan ni a… I pa te hi khaw chhak lam, ka pasal neih hma a kan khua Chawnchhim bul a awm, Lal ropui leh pasaltha hrat khawkheng ni bawk, Lalpa Hrihlera lalna Zote khua a cheng thin ani a...
[ Chawnchhim hi tun a Champhai khua ni ta khi ani a, Champhai khaw hming hlui ani.. Lawitlang hnam peng Chawnchhim ho khaw sah chhuah ani.]
… I pa pa, I pu hi a vanglai na na na chuan pasaltha huaisen tak ani a, a hming chu Ngulkauva ani ; I pu Ngulkauva pa chu Tlangfilha ani thung ..I pu pa Tlangfilha hmingchawi hian Zote hnam zingah pawh Tlangte chi peng ti a hriat an ni a..Thlahtu inchhuanna tham I nei ve teh meuh mai..” a han tih takah chuan Keivawmhranga hmel pawh hlim tih hriat takin a rawn eng ve tan a..
Lawikungi chuan chhunzawm zelin,” I pa hi Zote khaw khawnbawl upa Hniakhrawla fapa Chhumbawha nen hian an inkawm thin a. I pa nen hian kan khua Chawnchhimah pawh ka nulat laiin min rim turin an rawn kal dun fo a..I pa nen a kan inneih tak zawk si vang ani chek ang chu, Inkawm thin e ti lo chuan kan inneih hnu chuan a rukin Chhumbawka hian I pa hi a thik in a haw ru ta em em mai a.
… Vawikhat I pa leh an thian thenkhat dang te nen an ramvak ho chu an pahnih chauh chuan sa khan pakhat an chang dun a..i Pa hi a ruk a a thik em avangin a silaiin a kap ta mai a..Amaherawhchu, thil awm dan ka hai mawlh loh avang chuan thinrim a kan Lalpa hnen ka thlen takah chuan a fin vervek chhuah in ‘Sa emaw ka ti a, ka kap palh ta mai alawm maw le..’ ti a a tan luih tlat tak avang leh a pa khawnbawl upa te anih bawk si avangin thiam a chang ta zawk hlauh mai a. Tin, i pa damlai pawh in i pa a huatzia lah thenawm khawveng te lak a a thup thiam em avangin tumah in ka thusawi lah an ring bawk si lova..
….Chutia Lal hma meuh a ka puhchhiat tak si ah chuan kei leh ka fate nunna hial tan pawh a hlauhawm thei ani tih hria in raipuar mah ni ila a zan a zan in I Pu Ngulkauva chuan khua chhuansan in Chhumbawha um phak lohna tur ram a pem mai turin i U Chawnghliri kum li mi lek nen chuan a zan la la chuan min ti ta chuk chuk mai si a..Thih leh dam inkar tak meuh meuh ah kawng lak a Luipui pahnih kan thiam ang tawk a mau pum te siam a thei leh thei lova inhleuh kai a tlang leh mual tam tak rawn kal pel in he Vankal khua hi kan rawn thleng thei ta hram ani..” mittui tla kiang kiang chung chuan Lawikungi chuan a ti ta a
Chu thu a han hriat chuan Keivawmhranga chu thil muk tak a ngaihtuah ni awm tak hian engemaw chen chu engmah sawi lovin an ngawi vang vang a..Bang kil a a chempui leh a fei hriam tak a dah chu vawi leh khat ah a la thut a, rilru siam fel ta ni awm tak a thawk han la deuh hawk pah chuan,” Kei Saithlunga fapa leh Ngulkauva tupa hian, khawchhak lam khua te chu ka hrut chhuak dawn e..! “ a rawn ti chhuak ta phawng mai a...

Next Chapter: Bung 38-40
Powered by Blogger.