PathianthuchaKan thupui ‘Pathian nena len dun’ tih a ni a; amaherawhchu, ka rilruah he hun chang tura ruat ka nih atangin thil tam tak a lo thleng ve a. Chuvang chuan a inzawm tlang vek thova ka ngaih avang leh kan ram hnukah hian Pathian thu kan mamawhna lai tak te, han sawi chhuah a chakawm avangin kan thupui Pathian nena len dun tih chhunga mi tho keima rilru lunglen zawng tak han sawi ka duh a. Chu chu “Lalpa ram min pek chu” tih a ni a. Mizorama Kristiante hian ngaihtuah tur kan ngah hlein ka hria. 1994-ah Gospel Centenary kum zana kan lawm zo tawh a, chumi atanga kum 12-na, vawiinah hian harhna thlen kum 100-na kan lo lawm leh ta a. Kum 100 hi thil namai a ni lo tih i hria ang u. He Chanchin Tha kum 100 kan lo kawl tawh hian kan ram hi khawi nge min hruai thlen tih hi i ngaihtuah ang u. 
Haleluiah rin vak leh lâm chiamna hi lo tel ve phawt teh se. Amaherawhchu, kan thinlungah hian Revival tak tak hi thleng se a va duhawm em! Heng kan harhna min hruai fo thinte hi kan thinlung pawnlang zawkah hian a tal ral fo thin niin a lang a, kan harhna hian a pawi ka tih ber chu kan ram leilung a thleng pha ve lo hi a ni. Hemi avanga retheihna lo pung ta leh Pathian aia pathian dang duh zawkna lo piang chak lutuk hi thlarau lam mit menga han en tak tak chuan Chanchin Tha kum 100 chuang kawltute ram leh hnam, heti khawpa sawi nasa leh ngaithla nasatute min thlenpui chin hi lungawi kim a va har si em! Amaherawhchu, a thim lam thlir ka tum ve lova kei chuan, Pathian a awm a, Pathianin kan ram leh hnam min kaihruai zel, Aman a duh angin min kaihruai zel dawn a. A rorelnaah hian kan tel ve miah lo va; tin, chu Pathiana chu kan hlauh a tul a, chu Pathian nen chuan kan len ho a ngai a, kan len dun a ngai a ni tih erawh chu a thutak lama harhnaah hian hriatnaah ni tawh lovin, a taka nunpui tura a thutaka harhna dikah hian he Centenary kan lawmna hnu atang hian Zoram mipui hawi her leh kan chetzia leh nungchang zawng zawng hi lo inthlak danglam ve thei sela tih hi kei ka tawngtaina a ni. Chumi a nih theihna tur chuan vawiina lo kal khawmte hian khati zawng khan kan rilruin i han ngaihtuah ho teh ang, i han share-ho teh ang tih hi kaninsawmna hmasa a ni.  
Tichuan kan innghahna tur chang, Bible chang thenkhat han chhiar ila. Ezekiela 36:26 atang hian Pathian thu i lo ngaithla teh ang u. “Thinlung thar ka pe ang che u a, in chhungah thlarau thar ka dah ang, in tisa ata thinlung, lung anga sak chu ka la bo ang a, thinlung tisa anga nem ka pe zawk ang che u. Tin, in chhungah ka thlarau ka dah ang a, ka dan siamah ka lentir ang che u a, ka thupek chu in vawng ang a, in zawm ang.” Galatia 5:16-na chaiuh hi chhiar zui bawk ilangin, “Chutichuan hei hi ka ti a ni, thlarauvah awm rawh u, tichuan tisa chakna chu in zawm dawn lo nia,” Hebrai 11:16 thu hi ka’n chhiar leh ang e, “Nimahsela tunah zawng ram tha lehzual châk an lo ni a, chu chu vana mi a ni. Chutichuan Pathianin an Pathian tiha awm chu a zak lo ve, an tan khua lam a lo buatsaih tawh si a,” Lalpan a thu kan za atan malsawm rawh se. Amen. 
Mi thiamte chuan heti hian an sawi a, “Mi puitling tehna chu a kumah a ni lo va,  mawhphurhna a lak danah a ni zawk,” an ti a. Hei hian thu nasa takin a sawiin ka hria a. He Chanchin Tha kum 100 zet kan lo kawl tawh leh harhna kum 100 kan lo chen tawhah hian Chanchin Thaa kan mawhphurhna hi mi mal hian eng angin nge kan lak ngam le? A kuma chu kum 100 lai a ni tawh a; amaherawhchu, Chanchin Tha atangin mihringten kan mawhphurhna kan hlen tur lam kan hawi a, he Chanchin Thain min hruainaah hian khawi nge kan thlen tih hi mahni theuh vawiinah hian lo inzawt nawn leh ila ka duh hle mai.  
Chutiang chuan helai kan thu Lalpa min pek ram chu tih hi ka ngaihtuahnaa a lo lan dan angin ka rilruina tunlai kan ram awm dan leh kan dinhmun atanga pawimawhna awma ka hriat danin ka’n sawi lang ve bawrh bawrh dawn a ni a. Eden bawhchhiatna avang khan kan ram chu thenin a lo awm ta a. Pathian nena lendunna hlimawm tak leh nuam tak chu a duh taka Ama anpuia a siam mihring chungah chuan thlemnaah ama duh thu ngeia a intukluh avangin Pathian lakah helin, dovin, Pathian lak atangin thenin a lo awm ta a. Pathian lam hawi thin mi zia, Pathian lam hawi thin thinlung a neiha chu ama lam hawi a lo ni ta a. Pathian hmangaih aiin amah a lo inhmangaih ta a. Pathian ngaihsak aiin amah a lo inngaihsak ta a. Chuvangin, chu Eden huan atang chuan hnawh chhuah a lo ni ta a, Pathianina hmun a chan thin hmun laili berah chuan amah mihringa chu a lo lian ta zawk a. Chuvang chuan Pathianin a duh angin mihringah chuan thu a sawi thei ta lo va, ro a rel thei ta lo a ni. Chuvang tak chuan chu lama chu in ei chuan ‘in ei ni la lain in thi ang’ tih a nih avangin an lo ei tak si avangin thihna ram lamah chuan an lo pen lut ta a. Chu thihna ram chhungah chuan awmin ama felna leh a theihna zawng zawng chu ring zel chungin chutiang chu a neiin nun chu a hmang chho ta a ni. 
Aw le, khati zawng kha chu tam tak sawi ka tum lo a ni. Amaherawhchu, thil pawimawh ber nia ka hriat chu vawiinah hian he thihna ram leh nunna ram hi kan thliar fiah thiam tawk em aw? He harhna kum 100 thlenna leh a 200-na bi kan thlen chhohna turah hian Zoram Kristiante hian thil kan ngaihtuah ngai leh kan ke pen nghalna tur atana ka’n duh chu he thihna ram atang hian Pathian hmangaihna avanga Isua Krista Chatuan ram rawn inher chhuak leh turah chuan thihna ram leh chatuan ram chu kan chhia leh tha hriatna tuifima theh faia kan awm tawh hnuah hian chu ram chu kan thliar hrang thiam em aw? Khawi ram zawkah nge kan awm tih hi kan hre chiang thiam tawk em le?  
Kan duhthlanna hi kan nun pum pui her velna atanah thil pawimawh ber lai a nih avangin. Chu lai takah chuan boralna ram zawka la ding chung leh boralna ramah a nawmna leh a hlimnate chen chung hian thlarau mi ang taka thui taka kal theih a ni a. Chung zawng zawngah chuan Thlarau Thianghlimina min pawl thinna leh a thutaka min hruai thinnaah hian helaia ram hnih chungchang hi ni tin nuna keimahni mi mal nuna lo lang thin, kan hriat fiah leh kan hriat fiah ngai chu a ni. Aw le, kha kha chu keimahniah hian a chiang sa tawh a, kha lam kha chu kan lut thuk vak lo vang. Amaherawhchu, tizawng hianin Lalpa min pek ram chu, tih lai kha  han pawh thlep thawk ang leh, chu ram chu Pathian nena lendunna tak takna hmun tur a nih avangin, a nih tawh mek avang hian chu chu vawiinah hian chiang leh zawka helaia lo pungkhawm leh kan zavaia hriat nawn leh atana ka duh chu a ni a.  
Philipi bung 5-ah khan Pathian tluka awm thlahlel hlei thei lova, mihringte anga lo piang a, bawih anga lo insiam a, amah leh amah rawn inti tlawm a kha kan hmu a. Chumi avang leh amahin a intihtlawmna hmunin a rawn hruai thlenna hmuna chu Kalvari kraws-a thih tleitlakna hmun, Pathian lungawi taka hawisantute,lungawi taka do thintute, leh lamah kan sawi chuan a ni lo lama hlimna zawng thin te, ropuina tak tak ni lova ropuina zawng thin te, ropuina dik leh ram tlo, chatuana ram tur chu an hmuh theihna turin chu bo thinte thinlung tlangsang chu he Kalvaria tlawmna tawpah hian Ama rualin min hauh hniam ve leh ta a. Chu thihna, amah thihna tawmpuia luhpuite zawng chuan chu thinlung Pathian rorelpui theih lohna hmunah chuan Pathian duh dan zawng hawi thei tura thinlung inthlak thleng, nakina kan sawi tur lo lanchhuahna tura kha hetah hian a lo lang ta a. Chuvangin, chu kraws-ah chuan ama rualin Pathian thu awih lo thinlung chu hnuk hniam a, sual lam hawi thin chu chhu keh a, amah hre tha duh lo thinlung chu a la bo va, hmangaihna tak lo luanchhuahna hmunah chuan a vuakna vualtea tihdamin kan awm ta tih ang khan. Chu damna chatuana damna hmunah chuan Pathian fapa inthawina chuan min lo siam thar leh ta a ni.  
II Korinth 2:5-ah khan a sawi chiang khawp mai a, “Chumi avang chuan tu pawh Kristaa a awm chuan thil siam thar a lo ni ta, thil hluite chu a ral ta a, ngai teh u, a lo thar ta” a ti a ni. Hemi avang hian Pathian nena inremna leh amah nena inpumkhat lehna chu, chu fapa Isua thihna leh thawhlehna avang chuan min lo siamsak ta a ni. 
Vawiinah hian duh tak te u, hei hi kan hriat ka duh a ni. Hei kum 100 heti tak hian kan lo kal tawh a ni. Kan tihsual pawh a awm ang, kan tih dik pawh a awm ang. Amaherawhchu ngaihtuah nawn fo ila ka duh chu, kan Pathian biak dan kal hmang leh kan han tih dan reng reng hi ngaia neih, culture-a neih a awl khawp mai a. Thlarau lam nun khawih che chuang miah lova lâm a theih. Pathian thu pawh tui takin a sawi theih, kha lai kha thil hlauhawm tawp a tling a ni.  
Hei kum tam tak, kum 100 kan lo then tawhah hian ngaia neihna boruakah hian kan ram hi a lut ta em ni aw! tih min hriat chhuahtir a, hemi a nih avang hian harhna dik, Pathian hmuh chianna leh a duh ang, mi tin nuna kalpui tura harhna tak zet hi a lo thlen a ngai a ni. Hei hi ka ngaihtuahna pakhatah chuanin Eliza kha Jezebeli hlauva a’n tlanchhiat khan Sermon hmasaah khan kan ngaithla tawh a, Juniper thinghnuaiah a mu ta a, a hah lutuk kha. Tahchuan Pathianin vantirhkoh a zuk tir a, tah chuan a zu beng harh a, ‘tho la ei rawh’ a ti a ni. Chhang lungsaa hem hmin sa leh tui thawl a bulah a awm a ni. Chu chu a tho va, a ei a, mahse a mu leh ta mai a tih kan hmu a ni. Mu leh ta mai chu, a ei a, a in a, a mu leh ta mai a, awmzia a nei lo a ni. Amaherawhchu, vantirhkoh chu a lo kal leh a, ‘tho la, eiin in rawh, i kalna tur a hla hle si a, i chelh lovang e,’ a ti a. Tichuan, a thova, a ei a, a in ta a.  
Chu thil avang chuan a lo chak ta a, Pathian tlang thlengin ni 40 leh zan 40 a kal ta a,’ a ti a ni. Vawiinah hian hei hi i hre reng ang u, Pathian lam chan a awm a, kan lam chan a awm ve a ni tih kan hriat a tul a ni. Thlarau lam mitmeng min pe a, thlarau lam mitmeng awmziain a kal tur a ni. A nunin a takin a lantir tur a ni. Hriatnaa mahni thua awm hi thihna a ni a, a taka chantirna hi Pathian ram thlenna a ni. Chuvangin, Pathian ram lo thleng rawh se kan tih chuan Pathian thu hi a taka chantir zel hi a pawimawh a ni. Chu lai Pathian thu a taka chantirna rama chu Pathianin ram min pek chu a ni. Chu ramte chu ka lung tileng thintu hi a ni. Chatuan daihin Pathian thuawihnaah chuan vawiinah hianin a duh ang taka a siam tharte hmaah chuanin chatuan famkimna, chatuana rorelna, chatuana ro chhe lo chu min lo pe ve ta a. Chu inthawina lungawithlak tak fapain a rawn hlen tak avang chuan he nun tawi tak hi chatuan nen a thlunzawm ta a. Chu rama mi dik takte hnena a pek chu a mi dik takte hnenah chuan nat zelna leh thi zel chunga damna a ni tlat a, rethei chunga hausakna a ni a, tuar zel chunga damna a ni si a. Chau zel chunga hausakna a ni bawk si a, chu lai ram atan chuan he kan  thlarau lam muhil tawh hi min kaihharh sak a, thlarau tharin min thuam a, silhfen thar chatuan daihin min kai tho ta a nih chu. 
Chuvang chuan hmangaihtu Isua nen ni tina kan lendunnaah hian chu kawng min buatsaihsak leh a ram min buatsaihsak thleng turin kan nunah hian Thlarau Thianghlimin min sawm a ni. A chhia leh a tha thliar hran theihna thlarau lam mitmeng min pe tawh. Chuvang chuan vawiinah hian he harhna kan dawn tawha hi harhna dik a lo nih theihna tur chuan, a tha lo kha a tha lo lo ni tawh rawh se. A tha hi a tha lo ni tawh rawh se, tah chuan a tha lamah khan Lalpa kan pawl ang. Chu chu min tundin a tumna ram chu a ni. Chu chu chatuan daih atan a mawi ber, a siamthara chu a ni. Chu lama tang zel tur chuan vawiinah hian Zoram zofate kan kal a ngai. Chumi zawnah chuan heti zawng hian i han enthla chhin teh ang. 
Nichina kan chang chhiarah khan Ezekiela ziaka mi kha a ngaihnawm hle mai. Thinlung thar ka pe ang che u a, in chhungah thlarau thar ka dah ang. Thinlung thar ka pe ang che u, a tih hi eng nge ni a awmzia? Vawiinah he lai hmuna lo kal khawm zawng zawngte hian han ngaihtuah teh u. Thinlung thar hi i nei tawh em? He thinlung nei lova he laiah i lo kal a nih pawhin a pawi lo. Amaherawhchu, thinlung thar i neih a ngai a ni. Pathian hian a duh angin ro a rel thin. 
Hremhmun a siamte hi hremhmun hlau loten ngaih ti tha ngawt lovang u khai! Pathianin a duh tawka a thuawih lote a hremna tur a siam, hremhmun hi chu a hrehawm tawk ang tih hi i ring ngam ang u khai! Chumi a nih avang chuan tu ma tlak a duh lo va, tu ma thlen a duh lo va, hemi avang hian a dawh thei a ni zawk a, hemi avang hian ngaihtuah chiang ila, he thinlung hel hmang hi kan la hauh a nih chuan thinlung thar ka pe ang che u, a tih hi ngaihthlak thiam a ngai ang. Chuti zawng chuan hei hi ka ngaihtuahnaah a lo kal ta a, eng nge ni thlarau thar a tih hi ni ta ang? Thinlung thar a tih hi eng nge ni ang? Thinlung thar chu hei hi a ni. Nichina ka sawi tak ang khan mihring chu a duhthlanna, chhia leh tha hriatna hian amahah awmzia a neih thui ber avangin a duhthlanna chhia leh tha hriatna, ama lam hawi tlata kha, Kalvaria Lal Isua thihna, pa  thu awih zova a hlen chhuahna khan, chumi chhunga a hnuhluha te chuan pa lungawina lamah khan Pathian duh zawng atana nun thar an neih an hria a, an tana inpea lamah chuan an duhthlanna leh an chhia leh tha hriatna chu an hertir ve ta a. Tah tak chuan Pathian nena inpawlna chu an nei ta a. Chuvangin mizia her kawiha awm, hemi mizia her kawiha awm a tih hi sual kha a ni a. Pathian lam hawi kha her kawih a lo nih khan sual a ni.  
Amaherawhchu, cher dik a lo nih leha Pathianin mi sual ber pawh mi fela min chhiar takna, mitthi leh amah hre lova bo mekte mi nunga min pawmna, a hmangaihna leh a khawngaihna avang liau liauva, kha chhandamna min pek avanga amah nena inpumkhat lehna va hriatchhuah, an thinlung a lam hawia kha a ni. Aw, vawiinah hian Zoramah kum 100 chuang a dah ta. Engtin nge hei hi kan hman ve? Ze herh pui khan a la hnuk kal zel che em ni? He ze herh dik leh hian a hnuk kal ve tawh che em? I thinlung chu Lalpa pe la, i thinlung chu Lalpa lam hawitir la, a duh ang atana a hmanah inpe la, a rorelnaah hian lungawi rawh. Hei hi a tha tawk a ni. 
Kristian nunah hian thil sut ve tur a awm ve fo thin a, ka rilrua thi thei lo ka sawi ve fo pakhat chu Pathian duh zawnga lungngaihna chuan chhandamna tura simna a thlen a, chu chu inchhir awm loh tak a ni. II Korinth 7:10-ah khan a ti a, “Pathian duh zawnga lungaihna hi eng nge ni?” Chu chu ni tina ka nuna ka chhiar ve chu a ni a, vawiinah pawh tu emaw talin kan hlawkpui theih nan hei hi ka sawi a ngai a ni mai thei. Ka rilru a luah hle mai.  
Gethsemani huanah Lal Isuan a lungngaih tawp a thlen lai khan a thlan chu a lungngaih nasat avangin thisen lian tak angin a far a. A lungngaihna chu a nasa hle mai. Chuta a rawn sawi chhuah taka chu ‘Ka pa, a theih hram chuan he no hian min pel lul rawh se, mahse keia thu ni lovin, Nangma thu ni zawk rawh se.’ A duh dan a ralna hmunah Pa duh dan a lo ding chhuak a. Chu chuan a hnuh hnaih tura te dinhmun chu a ko thleng ta a. Chuvang chuan kan dinhmun a lo thlen avangin pa lungawina inthawina tling chuan pa lamah min lo tidam a, min lo tinung ta a lo ni reng mai a. Fapa duh dan leh pa duh dan inkalh atang khan fapain a duh dan pa duh dana a pakhatna chiaha kha leilung damna a lo ni tlat mai. Aw, he kan nun chhungah hian ngaihtuah ila, ni tin zan tin kan ngaihtuahna, suangtuahna khawvelah hian, khawvel ropuina, sum leh paite, dinhmun sang leh dinhmun tha te, nasa takin a lo kal a ni. Eng pawh ni se, kha lam chu kan thawhrim phua kan nei a nih chuan a tha. Amaherawhchu, ka sawi duh laia chu, i duh dan kalha Pathian duh dan lo thlenga kha, A mi i nih tawh chuan i duh dana kha rawlh tlang tawh suh ang che. Lalpa duh dan kha tlangtir ve la, a duh danah khan inhlan zo rawh. Chu chu Pathian nena len dun dan thuruk chu a ni. Hei hi tu man min hmuhpui loh, min tawmpui loh ramah pawha Lalpa mi hriat nihna chu a ni. Chuvang chuan vawiinah hian thinlung thar chu, chu chu a ni ta a. Ama lam hawi a, mizia her dika kha a lo ni ta a. Heng mite hi Lalpa mi hriat, Lalpa hretu dikte chu an ni. He ramah hian chutiang mi chu Lalpan tam tak a nei a ni. Chuvang chuan chu Lalpan ram min pekah chuan kan lut mek a ni. Kan lut zel ang. 
Hemi chhungah hian a rawn thlen pawimawh tak pakhata chu nichina Eden bawhchhiatnain a ken ram pahnih siamtu, amah Pathian aia a lenna hmunah khan, Pathian a lo lian ve ta a. Marka chhungte chuan mihringah hian Pathian aia lian a awm phawt chuan Pathianin, Thlarau Thianghlimin eng mah a ti thei lo, a ti a ni. Vawiinah hian he Revival lawma kan rik mup mup lai hian naktuk Thawhtanni hi han thlir chhin ta ila, kan hna ngaiah kan kir leh ang.Kan bazar ah, kan office dawhkanah, kan eizawnnaah kan kir leh dawn. Khalai ka va thlen chiah khan he harhna ni hi kan hriat chhuah ka duhna chhan pakhat chu Pathian aia lian a lokal leh dawn a ni. Vawiina harhna hian kha kha su thiat rawh se aw, Lalpa mi hriat i nihna kha, chatuan ram chhe thei lo a pek che kha tung ding zel turin chutah chuan chu sualna su chim tura thlarau thiltihtheihna i kawla kha a takin lo par chhuak tawh rawh se. Zu ngawlveina hmuna miten in sim thei a ni. Eliza chuan Harhna tih chakna chhang, lungsaa hem hmin leh tuithawl a’n in chuan a lo chak ta a. Chak ta kha thu reng sela, mu leh mai sela, tui takin a mu ang. Mahse a kal tak avang khan Pathian tlang a thleng a ni. Kan tih ve tur hi chu chhuah a ni, A va pawimawh em!  
He laiah hian Zoramin kan dai keh tur a awm a ni. Chuvang chuan awh loh turte kan awt a, neih loh turte kan nei a,kan thlarau lam nun nek chep leh tichhe thei tam tak kan kawl a, kan nei a ni. A buaithlak em emna a ni. He kan ram Kristian, Hindu sakhuain tunah hian nasa takin min run a ni. Tunah ngei pawh hian thenkhatte chu an buai khawp mai. Thinlung tiruak a, exercise Yoga hmanga thinlung han tihruah vek a, Pathian chungnung ber Brahma-in a luahkhah nih theihna kawng an sawi mawi khawp mai an ti a. Hei hi hman atang tawha lo kal zel a ni. Vawiinah kanAizawl ngeiah pawh hian Headquarters an nei tawh. Thalai tam takte chu a hip a; mahse, kha thinlung ruak hnawhkhattua kha Pathian phuahchawp mai a ni. Philosophy atanga hai chhuah a ni. Hemi avang hian Isua lei leh Van siamtua kha, ‘Ka hnenah lo kal ula, keiman ka chawlhtir ang che u’ ti theitua kha, a dal theitu leh a aia lian a lo lang dawn a, Isua mi tak lote chuan hei hi an la zawh mai dawn a ni.  
Hemi avang hian he ram min pek chatuan daih tura tundin tawhah hian Zofate Chanchin Tha min kai harhtuah hiankan din ngheh a va pawimawh tehlul em! Chuti zawng chuan vawiinah kan ngaihtuah a ngai. Hei min run nasa khawp mai. Kasauti kan tihte pawh, nu tam tak chuan a film hminga mi hi an hming tih ka lo hre lo. Tunah pawh ni 18-ah hian a tu emaw ber a lo kal dawn a ni awm e, a hming ka hre ve lo. Amaherawhchu, hemi ringawt  ngaihtuah hian nu tam tak hi chu an mu thei lo a ni ang. Ka hauh apiang chu ka vaw ngei ngei ang, chu chu in tih vaih chuan Sunday School a dal a, Nilai thupui a dal a, inkhawm a hliah zo hle mai. Hei hi kan ram ni lovin kan sakhuana runna tur atana Hindu-hovin thiam taka an tih asin. Engati nge he dawi bur hian min tih ât tak le? Chanchin Tha dangahkan peng ta em ni? Aw, he lemchan harhna hi lo bo sela, chatuan ram hi lo eng dik tak sela ka va duh em! Hei hi a dik lo a ni tih hriatna leh a dik a ni tih hriatnaah hian Lal Isua avanga ral ngam hi eng zat nge awm le? Vawiinah hian chan ngam turin a ko tawh che a ni lawm ni? Tichuan, he thinlung thar, mahni ngei kan lalna hmunah Isua a lo kal a, a duh danin min kaihruai a, a hnen min hruai thleng turin a ropuina hmu thei turin kan thlarau nun a khawih harh a ni. 
Tin, a dawt lehah pakhat a sawi kha, thlarau thar ka dah a ni. Ngun takin lo ngaithla rawh u, hei hi a pawimawh a nia, a pawimawh satliah a ni lo. Hawrawppuiin a pawimawh a ni. Eden bawhchhiatnaah khanin hei kan en kan en a, hrilhfiahna bu tha leh eng emaw kan tih pawh hian ka rilru a sawh sawn thiam lo va, min puih mah mah zawk avangin vawiinah hian ka sawi dawn a. Kha, kan sawi loh tur duhthawh thil a nih pawhin, min chhan thei tur an awm ang tih ka ring. In thi ngei ang a tih hmaa Pathianin a hnarah nunna thaw a thaw lut a, chu nunna thaw a thawk luha chu Pathiana nunna spirit tak a ni. Chumi a spirit Pathiana nunna a nih avangin Adama kha mi nung a lo ni a, Pathian nena inpawla leng ho, leng za an ni.  
Amaherawhchu, chu huan laiah thei rah chhia leh tha hriatna in ei chuan, in ei ni la lain in thi ang a tih khan, an han ei chiaha thi an nih khan, he lama nunna spirita kha anmahniah a tawp a ni. Amaherawhchu, la nung zel an nihna erawh kha chu taksa nunna a ni a, thi leh tur nunna a lo ni ta a ni. Amaherawhchu, he thi leh tur nunnaah hian tha, fel, dik, thianghlim, khami zia, tluantling tawh si lova kha a lo tel ve ta zel a. Amaherawhchu, chu chu tluantling lo a nih si avang khan chhandam ngai a lo ni ta a ni.  
Chu tak maia chu vawiinah i Kristian puia kha a nih si chuan a va pui dawn em! In chungah thlarau thar ka dah ang, i nunah he thlarau thar hi a lo thleng tawh a ni. Chung lam duh dana nung ngei a hriatna kha chân pawh huam a, thih pawh huam a, chung lam duh dan dah lal tlat ngamna khawpa thlarau thar kha nangmahah a lo thleng tawh em? Kha kha Lalpa nena len dunna tura hmanraw pawimawh tawp a tling a ni. A pawimawh hle mai. Chuvang tak chuan kha kha Paula chuan tisa dan a ti a, thlarau dan a sawi ta a. Rom 8-ah “tisa dana awmte chuan Pathian an ti lâwm thei lo, tisa lam thilte duh chu thihna a ni si a, thlarau lam thil duh erawh chu nunna leh thlamuanna a ni.”   
He thlarau thar hi Lal Isua thihna leh thawhlehna, Pathian chatuan remruatin he leilung a rawn deh ni khan Amaha thi tawh zawng zawngte chu thlarau thar chuan amah ring duh apiangte hnenah chu thlarau thar chu a rawn pe ta. “Tu pawh a ring apiang chu an boral lohva, chatuana nunna an neih zawk nan,” a ti mai a ni. Amaherawhchu, he ringtu hi a dang tlat thung. A dang tlat thung a ni. He danglamna hi kan neih phah ang em aw? Chuvangin, Pathian duh zawng a nunpui a, Pathian nen an inrem tlat a, Pathian duh zawngah a leng a, a duh zawngah Pathian a hung lut ngai lo. Chuvangin, Pathian rema, Pathian duh zawngah a leng a, Pathian aw a ngaithla a, Pathian chauh a ngaihtuah thin. Aw, heng hi kan ram hian a takin han thleng ila, kan leilung hi hei hian han thleng bawk sela. Hei, ram te hi kan hal hluah hluah mai a, kan Ã¢ khawp maiin kan inhria. Hman kumah Missionary Training Centre hi Sap hovin min rawn tlawh a, tun hun ang vel bawk hi a ni a, kawtah an han hawi kual a, a kang dum huam an han hmuh khan ‘Engah nge mahni in in hal in hal le? Engtikah emaw chuan lungpui karah in awm vat dawn hi’ min ti a, ka ngaihtuah thiam vak lo va. Amaherawhchu,  hei kan han tih kan han tih hian kan chhehvela hnim leh thlai, hnim to hi a te telh telh mai a, a lum tial tial ang a, ruahsur a na telh telh ang a, leimin leh sabereka khuangkaih kan tawng nasa telh telh ang a, rial leh ruahpui vanawn a pung zel dawn a ni awm e. Tunah hian meipui thlipui tleh tur awmin an sawi a nih chu.  
Leilung hi thlarauva kan harhna hian thleng rawh se. Thil siam tinreng timangangtu, thlarau mi hi Lalpan thlarau miah a dah ang em le? Inngaihtuah chiang teh ang u khai. Vawiinah hian mawhphurtu zawng zawngte Lalpa hmingin ka sawm che u a ni. Mihring rilru siamthatna hian a ken tel chu leilung siam thatna a ni tlat a ni, i rilru thlak la, khawvel tharah i awm a ni mai a ti tlat a ni. Thlarau thar min pe tawh, Lalpan ram min pekah hian i cheng ang u khai! Thil siamte nen inrem tlatin i awm ang u khai! Hengte hi ngaihtuah tel a va ngai em! Chuvang chuan thinlung thar leh thlarau thar chu Lalpa nena inpawlna a ni.  
Tin, hemi dawtah hian pakhat han sawi leh ila, “Thinlung tisa anga nem ka pe zawk ang che u.” Eng nge thinlung tisa anga nem chu? I tisa kha han khawih teh, a nem a ni. Thinlung, Pathian thu awih tui lo kha, Pathian thu awih theihnain a rawn thlak ta a. Chu thu awih theihna chu eng nge ni? Pathian en zel nun. Pahnihnaah chuan Pathian ngaihsak nun. Nichina kan sawi ang khanin naktuk Thawhtanni a lo thleng ang a, kan hna ngaiah tul takin kan kal leh ang, theihtawp kan chhuah leh ang. A retheia te hi chu kan va rethei em! Zoram dung leh vang te ka’n han fang ve a, sawmnate ka’n dawng ve a, ka’n han kal ve a, a retheia te kan retheih dan ka en hian Pathian hmangaihna leh Pathian khawngaihna hi kan chang zo lo lek lek a nih hi maw le! Heng avang hian i inngaihtuah teh ang u khai, vawiinah hian. Lalpa ram min pek chu e, Isaia’n a sawi kha, “Ka tlang thianghlimah reng reng chuan an intina tawh lovang.” Vawiinah hian Pathian hmangaihnaa min hrut rual hun hi ka va nghakhlel em! Mi rethei berte pawhin kanchanvo hi aw, leilung siamthatnaah hian lo pâr tel tawh sela, lungngaihna ang khat tlangin mi tinte chanvo chang ruala kan awm theihna tur a, chuta min hrut rual hnu lamah chuan Zoram hi han lut ta ila, thu awih thei thinlung, tisa anga nem kha, aw lang chhuak sela a va duhawm dawn em! Chumi atan chuan nang leh kei hi kan harh chuan Pathian nen khatah khan kan leng dun ang. 
A tawp lam kan hnaih dawn ang a. Lalpa min pek ram kha eng nge ni? Africa ramah khuan Missionary pakhat chuan kawng a bo va. A vak a vak mai a, a thleng thui telh telh a, a pik telh telh a, a bo ta em em mai a, tih ngaihna a hre lo va, hmun fai lai pakhatah chuan a bawk khup a, “Lalpa, helai ramah tu ma hriat lohva thi turin ka lo kal lo, Chanchin Tha tu emaw tal hrilh turin ka lo kal a ni. Khawngaih takin ka thih hi chu min phal suh,” a ti. Tahchuan, chutia lungchhe em ema a tawngtai zo ding leh chu a hma zawnah hian hnahthel hi a rawn rap ri sawt sawt mai a, pa rang riai ruai hian thal ngul kuai kul pawp hian a rawn pan phei a ni. A rawn kap ngei dawn tih a hriat avangin a ban a phar a ni. “E, Missionary ka ni a, min that suh, min that suh.” A lo phei zel a, sap tawng a lo hria a, “Engtin nge helai hmun hi i lo thlen theih?” a ti a, “Kei paw’n ka hre bik lo.” “I lo thlen theih chhan ka hrilh ang che, i bo vang a ni,” a ti a. “A tira i lo kalna thleng leh tur kha chuan ni thum kal a ngai tawh ang, i bo em em a ni! Engtia tih nge i duh?” Khawngaih takin ka lo kal lehna hmun kha min hruai thleng rawh. I duh duh ka pe ang che. Ka hruai ang che, thil tih tur pakhat i nei, ka thu i awih a ngai ang. Tunah hian i tan kawng ka ni. Nang chu khawiah mah i kir thei tawh lo, i tan kei chu kawng ka ni, ka thu hi awih ang che. Ka thuin awm ang che, ni thum hnuah i lo kal tanna kawng kha kanthleng ang, i thlen tur ram ka hrilh ang che. Vawiinah hian Pathian ram lo thleng tawh mekah hian kawng kan bo thin alawm. Kan bona chhan tak chu min hruaitu dik Isua kan en lo va, Isua rorelnaah kan lungawi lo va, a rorel lohnaahkan lut a, a rorel lohnaah kan awm vang alawm. A ram min pekah chuan ama’n ro a rel a, a rorelnaa awmte chu he ram chhunga a dahte hi an ni. Mi tin mai hian hmangaihtu Lal Isua hi i dah pawimawh ber ang u khai. Amah hi ropui ber rawh se. Kan thinlung neitu ni rawh se, a rorelnaah hian ni tin zan tin i kal ang u khai, tahchuan he ram min pek hi kan chen ang. He ram min pekah hian kan nung ang.  
He miin a duh ber pawimawh tak pakhat chu a lal berna kha a pawimawh chu a ni. Vawiinah hian ka zawh ve duh ber che chu i thinlungah khan Lal Isua a lalber em? Ka sawi ang khan thil min nektu an tam khawp mai. Thalai tan phei chuan Isua aia thlan tur hi a va tam sawt em! Nu leh pa tan pawh Isua aia thlan tur hi a va tam sawt em! Mahse, lei leh van siamtu Isua hi englai pawhin a tha ber lawr lak fo dawn a ni. 
Chuvangin, he mihring nun baka Isua lalna tiropui thei an awm lo, chumi a nih avang chuan a lalna chhungah awm la, a humhim che ang a, a kaihruai che ang a, i nun pum puiah khan i mamawh tawk ang zelah a kaihhruaina i dawng ang. Hemi avang hian vawiinah hian Isua lalberna ramah, a ram min buatsaihsak chu min pe tawh. Amah nena lendunna leh amah nena kan inpumkhatna min siamsak a ni. 
Hemi avang hian a rorelnaa kan luh a ngai a ni. Theologian ropui tak pakhat chuan “Khawvel chhe tawh leh mihring nun chhe vek tawh, Pathian duh zawnga siam tha leh tur chuan Pathian mi dik takte lo chu tu mah tawk zo an awm lo,” a ti a ni. Kan ram hi Pathian mi dik takte awmkhawmna a ni lo vem ni? Kan ram leh India ram hi, khawvel pum puiin a entawn tur khawpa siam tha leh tur hian siam thata Lalpa kha kan Lal a ni a, a rorelnaah kan lungawi a nih chuan, chu siam that theihna chu nang leh keiah hian a awm alawm maw le. Chuvang chuan thlarauva kan awm a, Pathian duh dan kan tihpuitlin a, ni tin nuna kan lantir phawt chuan Lalpan min ngaihtuah ang. Aman min ngaihsak ang tih hi amah pawh a intiam nghet hle a ni. Chuvang chuan vawiinah hian Lalpa min pek ram chu tunah hetah a intan tawh a, i thinlung ramah a lo thleng tawh a, kha ram duh dan ang khan lo nung tawh ang che. Kha ram duh dan ang khan lo kal ve tawh thin ang che u. Ni tin zan tin hun chu he ram duh dan ang hian awi tlei che rawh se, tahchuan Lalpa ropuina chu i hmu thar zel dawn.  
Chuvangin, kan ramah hian eng eng emaw min nawktu lo thleng mah sela, hmangaihtu Isua kan thinlunga kan dah lal ber phawt chuan kan nghing lo vang. Lalpa ropuina a zual zel ang. Chuvangin, a chhe lai siamthatuah Lalpan min ko tawh a, chu ram tung ding zel tur leh din tur chuana mi atan min siam a. Keimahniah a awm tawh a, Amahah kanawm tawh a. Chuvang chuan amah i dah pawimawh ber ang u khai. Nichina ka sawi Hebrai bung 4-a a sawi ang deuh hian, “Nimahsela an thu ngaihthlak chuan anmahni a ti sawt si lo. Ngaithlatu tak takte nen rinnaa a zawm loh avangin,” a ti a. Kan ngaihthlak fo hian min siam tha lovang tih hi ka va hlau em! Amaherawhchu, vawiin atang chuan he harhna kum 100 kan tling chiah a, a dawt kan kai turah hi chuan nang leh kei hi mi thar kan lo ni tawh ang. Lalpa’n ram min pek hi i siam tha ang u khai! Hmangaihna lo luang sela, inremna lo luang sela, induhsakna lo luang sela, Lalpa ropuina turin he nun hi i chen ang u. Chu chu min dah a tumna a ni si a. 
Lalpa’n a thu kan zaa tan malsawm rawh se. Amen 
Note:   Revival Centenary Lawmna, Vaivakawn Field-a April 9, 2006 (Pathianni Chawhma) Inkhawma a sawi a ni.

Hetah hian chiang lutuk chu Bible-ah hian Pathian nena lengdun mi pahnih chiah kan hmu a, chu chu Nova leh Enoka te an ni a. Nova chu Pathian aw in a bia a, hmu lo mahse a rina chu a hria a, chuvangin kum za chhung rinawm em emin chhandamna lawng a tuk a nih kha. Zaninah hian mi chi hnih awmte zingah nakinah kan sawi hman loh tâkin ka rilrua tla na em em chu, Pathian nena lengdun thinte hi ram hnuk an ni a, Pathian nena lengdun thinte hi khawvel roreltute an ni a, Pathian nena lengdun a, amah nena inbe pawp thinte hian tunah hian khawvel hi an chelh ding a nih hi. Chuvangin vawiin niah khan “Prayer Day” tawngtai niah khati zat kha kan kalkhawm theite kha ka thinlung takin ka thla a muan phah a ni. 
Zaninah hian mipui helai hmuna lo kalkhawm ve lo, he thusawi hria zawng zawngte u, Zoram mipuite u, hei hi lo hre rawh u. Pathian nena lengdun, hmuh theih loh hmu a, khawvel mitena atthlak an tih thleng thleng a Pathian nena kal dunte avâng hian vawiin niah hian kan ram hi chelhin a la awm a ni. Chuvang chuan zaninah helai hmuna lokal khâwm a, Lalpa Thlarau Thianghlim zâra Pathian faka chawimawi a, a biling a balang engmah zah leh Pathian tana insitna nei chunga engmah ti hreh lova Lalpa tâna inhlân te hi vawiin niahte hian khawvelin min hmusit mahse Lalpa hming chhuangtute hi an hlu a ni. Unaute u, Bible kan chhiar pawhin, khawvel History kan chhiar pawhin hei hi thil dik tumahin an hnial theih loh chu a ni. Khawi ramah pawh mi Pathian nena lengdun an awm tawh loh chuan ram leh hnam a boral thin. Sodom leh Gomora a boral dawn khan ka rilru khawih em em thin chu Pathian nena kal dun nitin lengdun a inkâwm thin, Pathian be pawp tlat, Abrahama avangin Sodom leh Gomora hrem tur kha chelh dinin engemaw chen a awm a ni. Pathian nena Committee a ni. 
Zaninah hian thlarau fate hi van lam nena inzawm, Lalpa nena lengdun tih hi van lam nena inzawm an nih avangin vawiinah hian khawvelin hmuhsit suh se. Vawiin niah hian chu mi ni tur chuan Pathian nena lengdun turin van lam leh he khawvel tâna malsawmna ni tura Pathian nena lengdun turin zaninah hian kan insâwm dawn a ni. Amaherawhchu chutih lai chuan chu thil ropui lutuk chu Setana hian a huat em avangin Setana thiltum hmelma pa thiltum lian ber leh langsar ber chu Pathian leh a mite lengdun lai pawh then hi a ni. Chuvangin zaninah hian Setana sadâi kan thiat dawn a ni. Pathian nena lengdun hle hle lai, Zaninah pawh hian heng Revival Programme te, Presbyterian Kohhran chauh ni lovin Kohhran dang unaute programme lo mausâm a, lo nuihzattu kan awm a nih chuan zaninah hian eng hmanrua nge kan nih theih lo infiah ang che u. Setana hmanrua chu Lalpa leh a mite inhnaih taka lengdun pawh then hi a ni. Bible-ah hian kan sawi thui vak lovang a kan hmuchiang hle mai. Genesis bung 3-ah khan mihring hmasa Evi, Adama leh a siamtu thuhnuairawlh taka an lendun laia Setana thil rawn tih hmasak ber chu hmangaihtu Pathian leh a hmangaih mihring fate lengdun lai rawn pawh then kha a ni. Unau duhtak, zaninah hian i thlarau nun fiah rawh. Nangmah leh Pathian inkar kha a hla du tawh a nih chuan nangmah leh Pathian inkarah tla zep a awm tihna a ni. Hemi atan hmanrua,  Setana’n hmanruaa a hmanlar tak chu thil hmuh theih, khawvel thil, chatuan daih lo hmang hian a mite lengdun hi min pawt then a. Chumi chu vawiin ni thleng hiankan hmelma pa hnathawh dan a nih thin avangin. Khawvel mawinate hi lo vul thin mahse, ka tan zawng i hlu ber Lal Isu, damlai ropui leh nawmsaknate, ka phum ang rohlu ber ka nei tawh si ti turin, Pathian nena inkâr chingfel lehturin zaninah hian inbuatsaih ang che. Chumi tur chuan zaninah hian nang leh kei hi Pathian in min au va, tunah hian min sâwm a ni. Chumi a nih avang chuan tun hunah hian kan thupui kan luhchilh tak tak hmain heng kan hmuh theih khawvel thil tam tak Pathian aia kan thlan Lalpa leh a mite inkara tlazep hi unaute u, engmah lo a ni tih hi a hmasa berah kan sawi duh a ni. Chumi awmzia chu Isua ni lo thildangte hi lendunpui tlâk pakhatmah khawvelah hian a awm lo. Lal Isua aia thlan zâwk tlâk hi khawvelah pakhat te mah a awm hauh lo. Chu chu zaninah hian a hmasa ber a kan sawi duh chu a ni.  
Hun hnuhnung a nih tawh avangin unaute u, Isua ni lo thildang mawina leh ropuina hi a zual mek tih hi kan hria em? Hman aiin tunah hian khawvel chen tum tan khawvel hi a mawi tawh zawk. Khawvel aia mawi zawk Isua miin a hmuh loh chuan unaute u, khawvel hi chen thamin, mawiin, nuamin a lang a ni. Amaherawhchu unaute u, zaninah hian heng khawvel mawina zawng zawngte hian hringnun hi a fah zo chuang lo. Chuvangin zaninah hian tu nen ngekan lendun, tu rualin nge kan kal? Ka nun hi eng in nge thunun? tih hi kan inbihchian a tul hlein ka ring. Tunlai hian hla lar tak pakhat ka rilru khawih em em a awm a.
                        Ka nun tuihal a leng vel a,                        Rîak a châm hlenna a awm lo.                        Kawtthler hmun mawi, in nuam tinreng,                        Damchhung reilo te ah paw’n a tâwk zo lo.  
Unaute u, a ni tak tak a ni. Kalvari tlang hi kan hahdamna a ni a, tholeh Krista hi kan innghahna a ni. Chuvangin zaninah hian hei hi kan hriat a tul hle. Tunah hian khawvel zau zawk kan sawi hman lovang. Mizoram khawvelah ringawt pawh a taka kan tawn ten Zoram pum kum za zet Pathian nena lengdun tawh, min pawh thenna atana hmanrua thil tam tak sawi tur a awm, mahse hun a rei deuh tawha ka sawi chipchiar lovang. Kan rilru kaihruaitu atân khawvel hmasawnna hi kawng tinrengin zaninah hian a chak lutuk, khawvel speed hi a sang lutuk. Unaute u, engpawh lo thleng se, eng ang pawhin khawvel hian hma sâwn mahse, kan Bible hian a lo dai khalh vek nia. Hmanah kum 2700 daih kal tawhah khan zawlnei Daniela hnenah Pathianin a lo hriattir tawh. Hun hnuhnung lamah chuan, “nimahsela nang Daniel hei hi hre rawh, thu chu thup la, lehkhabu chu char tlat rawh, tâwpna hun thlengin mi tamtak an tlan vel chiam ang a, hriatna te a pung dawn a ni,” a ti a. Unaute u, hriatna a pung, khawvel hmasawnna chak lutuk hian Pathian leh a fate lengdun kan ramah pawh hian thalai tam tak a pawt then a ni, chu mai ni lovin nu leh pate pawh min tibuai deuh ta a nih hi. Amaherawhchu unaute u, hringnun tuihalna zual zel awm ngaihna hre lo, tuihalna zual zel  hian hahchawlhna zawng mahse hahchawlna an hmu dawn chuang lo. Hlimna a sâng hle a, zaninah hian pen kual deuh pawh a châkawm hle mai.  
Tunah hian khawvel finna sân tawh zia kan hria a, kan hmu a ni. I.T. khawvelah khawvel a lut tawh a, kan duh emaw duh lo emaw keini zofate ngei pawh hi tunlai tawngin Cyber Society-ah kan lut tan mek a. Amaherawhchu unaute u, mak em em chu, Bible dik em em zia chu eng ang pawhin finnaah sângin vanahte pawh bu chhep hial mahse kan Bible hian ka pawt thla ang, a tih hi a dik zel dawn. Khawvel hian hahchawlhna leh a tawp khawvel hian a thleng zo dawn lo. Chu chu ka’n sawi duhna chhan chu khawvelah hian Isua aia chelh tlâk, lendunpui tlâk hi a awm lo tih hi a ni. Damdawi thiamnate a sâng em em, amaherawhchu heti khawpa damdawi thiamna a sân tawh lai hian, hmanni deuh a lâr em em chu thinghnah atanga siam engemaw ni thinghnah atanga siamah bawk khan a ni damna kanzawn ni. Unaute u, khawvel finna hi sâng hle mahse, khawvel finna hi kal zel mahse, a duh hun hunah kan Pathian hian a rawn dah nil dawn a ni. A original khawvel hi a kir leh a, tunah hian mak em em chu, saruak te a mawi lo ve tiin inchei te kan uar em em a. Thla hmasa ni 18 vel khan Venezuela-ah chuan mi 3,000 zet chu ruak ngal ngatin a rualten thla an la vel mai mai tawh a ni. Thuamhnaw hak sen loh nei te unaute u, mihring inthuamna ten nun a fah tlei zo lo ve. A tawpah Pathian siamah hian a kir leh dawn a ni mai thei e. Tunah hian kan nula tlangvalte incheina te hi a va han tawngchham sâwt em ti rawh u. Chuvang chuan ngaihtuah tham a awm a ni. Khawvel thiamna leh finna lo sang zelah, khawvel changkanna kan ti a, Modernist kan tih ho chuan thu tak, thinlung thlamuanna thu tak, thil ngaihtuahna leh scientific hmangin a hmuh theih a ni an ti a. Bible an kal pel a, chuvangin tunah phei chuan mithiam te sawi danin Post Modernism-ah kan lut leh tawh an ti a, chu chu kan hriat fiah theihna tur atan chuan, chung ho zirtirna post modernist ho ngaihdan chuan thu tak a awm lo, sual pawh a awm lo an ti a. 
Khawvelin Bible tel lovin, Isua tel lovin, a hahchawlhna a hmu zo lova, tihngaihna hrelovin, thu tak a awm lo, sual pawh a awm lo an ti ringawt a. Anmahni duh dan dan a nun mai tur a ni an ti a. Thalaiho zingah chuan ka sawi thin ‘Its my life’ khawvelah mi dang ngaihsân lohna, mahni nuam tih zawng ang apianga nun duhnain tunah hian khawvel hi a khat zo ta. An aia uar deuh phei chuan, chutiang zirtirna an sawi uar deuh phei chuan, ‘Pathian a awm lo’ an ti tawh. Amaherawhchu eng ang pawhin Pathian a awm lo ti mahse an hahchawl dawn chuang lo. Unaute u, vawiinah hian khawvel hmasawnna sâng zelah hringnun tuihalna hi a leng vel a, riaka châm hlenna a awm lo. Kawtthler hmun mawi, in nuam tinreng, damchhung reilo teah pawn a tâwk zo lo. Vawiin niah hian Kalvari tlâng kan hahchawlhna hi rawn hre ve sela, Krista nena kal rual dan hi rawn zir ve sela tih hi kan tawngtaina a ni lawm ni. Chutih mek lai chuan zaninah hian chungin a hrin zel chanchintha dang tunah hian a pung chak em em a ni. Tunlai hian Isua hming lam si lova, harhna a thleng nasa hle. Zaninah hian tlemin kan thusawi kan la buaipui chiah lo a nih pawhin, India ram te, khawvel te kan thlir chuan, Mizoram pawh min rawn nâwktu tur tunah hian Kohhran, Pathian leh a Kohhran engah mah a ngai lo. Amaherawhchu mi thiam si te, khawvelah hahchawlhna zawng khawvel hmasawnna leh changkan nain a rawn tuam si ten tunah hian finnaah nasa takin harhna a thleng mek a, sakhaw dangah pawh harhna a thleng bawk. Chuvangin zaninah hian hei hi sawi ka duh, he kan harhna pogramme pawimawh takah hian hei hi kan ram tan sawi ka duh. Unaute u, eng ang a thuk leh Philosophy mawi leh tha leh thuk pawh lo kal se, Isua hming lam tel lohna chuan hringnun hahchawlhna a pe dawn lo. Chu Isua nen lo chuan eng ang pawhin kal dawn mah ila, lengdun mah ila kan zawh tawpna tur chu boralna a ni. Chu chu zaninah hian kan ram hian hre rawh se. Zaninah hian i hria ang u.  
Ka ngaih ti tha lo pakhat chu hei kan Pulpit-ah te chuan kan sawi ri tawhin ka ring. Thla hmasa lawkah chuan Aizawlah Book Fair ropui tak a awm a, chuta kan rama lehkhabu hralh tla ber leh an hralh hnem ber chu Mosolman ho sakhaw lehkhabu thianghlim Quran a ni. Phek 450 vel Rs 20 leka an hralh vang nge? a tlawm vang? Unaute u, Isua pawh tak tak si lo hahchawlhna zawng hi vawiin niah hian zofate zingah pawh kan awm tawh pawh a ni thei e. Mahse hei hi Pathian hmingin ka hrilh a che. Lal Isuaah lo chuan hahchawlhna a awm lo. Pathian nena lendunna ah lo chuan chatuan nunna a awm lo. A kut thirkhen min hruaina ka thlang zawk. Isua neih ka duh zawk, thil dang zawng aiin, khawvel zawng ai pawhin ti a, zaninah hian Pathian hnaih turin, Pathian nena lengdun turin i kut phar chhuak la, sâwmna chhang thintu kan Pathian kut ser ngei khan zaninah hian a chelh duh che a ni. Unaute u, zaninah hian sawi zel dawn ila sawi zel tur a tam kher mai.  
Chu mai a la ni lo tunah hian Isua hming lam ni lova, thlamuanna leh hahchawlhna neih theihna zirtirna saptawng in ‘Peace of Mine’ an ti a, Hindu Philosophy-a innghat YOGA zirtirna ten kan mithiam rualte a hrut tawh. Zaninah hian thenkhat tan a ngaihnawm loh a nih pawhin sawi ka duh. Unaute u, zaninah hian Pathian nena lendun tih hi Isua Krista miten hmâna an duh loh, thia tho leh Isua nen ngeia lendunna a ni. Thildang thuk leh  philosophy-a thuk, Khawvel ropuina leh finna nen a ni lo ve, hmâna miten an duh loh, mualpho taka an khaikan Kraws-a thi kan Lal Isua ngei nena lendun a ni zanina kan sawi ni. Chuvangin eng ang pawhin khawvel hi tlân chak mahse khawvelah hian dap hmu zo lovin, thlaahte pawh dap mahse, Sikeisenah te pawh dap mahse unaute u, hringnun hian Krista tel lovin hahchawlhna a hmu dawn lo. Chuvangin zaninah hian kan ram hian harhna a thlen loh chuan a hlauhawm thei. Tuna kan hlima kan lawm viau lai hian kan hmalam hunah hian Isua ropuina hi amah nena lengdun a kan tan ngam tak tak loh chuan kan ram tan, khawvel tan thil hlauhawm a awm thei. A chhan chu hmuhtheih loh ni lo, thil hmuh theih mawina hi Setana’n a chawimawi zel a, tha âwm takin a lantir zel a. Kan sawi uar deuh teh ang, min lo hrethiam teh u, kan chanchintha puandarhna ah pawh hian, Tirhkoh Paula’n a hlauh em em chanchintha dang, Isua hming lam ri lova chanchin tha dang puan te pawh hi a awm thei dawn a ni âwm e. Unaute u, zaninah hian kan hnam kan ram dinchhuahna bul chu Isua Krista hi a ni. A thlarau min chantirtu kan hlimpui pawh hi Isua Krista a ni. Zaninah hian chu Isua Krista tel lo chanchin tha chu endawngin awm rawh se. Tirhkoh Paula’n engtinnge a tih kha,Galatia mite hnenah Chanchin Tha kan hrilh che u chauh lo kha chu vana Vantirhkohte pawhin rawn hrilh sela anchhedawngin awm rawh se, a tih kha. Unaute u,  kan Kohhran chauh ni lovin Kohhran dang zawng zawng pawh Pathian hmingin kan sawm e. Lal Isua Krista Pathian fapa, khawvel chhandamtu ni lo, a hming ni lova chanchin tha hi anchhedawngin awm rawh se. Zaninah hian chu Isua Krista nena lengdun tur chuan, nang leh kei hi Isuan min sawm a ni, a va ropui em. 
Pathian nen kan lengdun em? tih hi kan thu pahnihna atan ka’n hmang ang e. Heta tang hian thu thuk ka sawi dawn lo. Amaherawhchu zaninah hian zawhna ka pe a ni. Unaute u, kan ram hi, Zoram hi Pathian nen tunah hian kanlengdun mek em? In lama min lo ngaithlatute pawh kha Pathian hmingin hei hi kan inzawt, keiin chhân fel ka tum lo. Amaherawhchu Isua kan Pathian nen hian tunah hian a hnam, a ram pumpui ang hian kan lengdun mekin kan in hria em? Hei hi zawhna pawimawh tak a ni, sawi thui ka tum lo ve. Chhungkua, khawtlang, hnam nun thlir ila, tunah hian, helaiah hi chuan Lal Isuan hmun sâng ber a chang a, a nuam. Amaherawhchu unaute u, hmun kilkhâwr ber thlengin kan mit len ila zaninah hian Lal Isua a Lal em? A hnam angin khawvel mi ramdangte mithmuhah Isua nenkan ram hi a kal em? tih hi zawhna pawimawh lutuk a ni. Kristian ram tia inchhal kan ramah hian Thlarau Thianghlim a zalen em? Unaute u, tun kan Revival-a Lalpan min pek ve nia ka hriat, ka thinlung khawih em em a chu nakin a ka la sawi tur, ‘kan hnenah awm ta che’ tih hi. Kha mi hma khan Luka 24:28-ah ‘Isua chu hla deuha kal tum angin a awm a’ a ti. Emau khaw kawng a khualzin pahnihte nen rei fe an kal ho hnuah Lal Isua chu ‘hla deuh a kal tum angin a awm a’ Bible in a ti. Unaute u, a Biblical em tih lam ka sawi lo. Ka rilru a a chian dan chu hetiang hi a ni. Zoram hi kum za zet Isua nen kan lengdun. Chumi avang chuan malsawmna pawh kan dawng nasa a. Unaute u, vawiin niah hian a ropui, lawm tham a ni. Pathian hnenah lawmthu kan sawi tur a ni. Thlarau Thianghlimin min chenchilh, zaninah pawh hian kan hnenah a awm. Pathian hnenah lawmthu kan sawi tur a ni. Amaherawhchu unaute u, han dâk zau hret ila, tunah hian a hnam pumpui ram pumpui ang hian han thlir ta ilangin. Ngaihtuah teh, Lal Isua hi kanram atang hian min kalsan ta ka ti lo, amaherawhchu hla deuha kal tum ang hian a awm a ni mai lo maw? Lendunpui atan kan Pathian hi kan duh tak tak lo a ni mai lo maw? Chuvangin zaninah hian kan ngaihtuah a ngai, ‘Aw Galili, ram vannei mi, a chhungah Isua a leng si. Kan ram pawh hi chham tak a ni. Tihmawiin Isua leng ve se kan ti.’ chuvangin zaninah pawh hian programme kan Synod pawhin a siam ve a, Kohhran unau dangte pawhin an siam a, chuvangin zanina harhna kan chan te hian unaute u, dai kilkâr hi kang thleng rawh se. Chumi a nih loh chuan kei chu Pathian nena lengduna inchhal hi a har ka ti, ka zak deuh, kan thuhriltute pawh an ni fo mai. Nichinakan sawi tâk ang khan mi dik tak engemaw zat an awm avang hian Pathian kan fak tur a ni. Unau duh tak te u, engmahin a khawih buai phâk lohva Pathian nena lengdun kan ramah hian mi thahnem ngai engemaw zat an awm. Hengte avang hian Pathian hnenah lawmthu awm rawh se.  
Amaherawhchu unaute u, a la tâwk lo, kan Pathian nena lengdun angin Zoram hi kan hmu thin em? Kanhnathawhna hmun kan office te thlir ila, kan sumdawnna hmun te hi thlir kual teh. Tin, chu mai chu ni lovin kan thalaite khawlaia khawsak dan leh Aizawlah te han leng ila, kan inchei dante hi Pathian nena lengdun kan ang em? Unaute u, zaninah hian sawi deuh pawh ka chak hle mai, amaherawhchu hunin min phalsak lovin ka hria. Unaute u, hetia han en vel hian mi lokal sela, Pathian nen Aizawl khawpui chu an lengdun tih kan puang ngam ang em? Kanpuang ngam lo a nih chuan nang leh kei hian mawhphurhna kan nei a ni. Zan lama kan khawpui dai vel leh kankhawpui boruak te hi kan hrechiang em? Kan fate pang a tatoo in chhu te hi kan hrechiang em? Chhungril nun chu zaninah hian kan hmu phâk lo ve, a lan danah ringawt pawh zaninah hian Pathian nen kan lengdun meuh maw? Hetia Lalpa faka hlim taka kan len a kan lam lai hian kan nun hi Isuan a hneh em em zia lantir tur in khawvel mite tih ang hi engzatnge kan tih loh ngam? Zaninah hian unaute u, kan ramah hian zawhna lian pui pui chhan tur kan nei. Thalai Baal hmaa thingthi ngai lo tam tak kan nei. Pathian hnenah lawmthu sawi a pawimawh. Chutih lai chuan unau duh tak te u, a langsar a tam zawk niin ka ring tlat kan sawi tâk ang khan, Lal Isua nena lengdun lo engemaw zât hikan la awm a ni lo maw? Nu leh pate hian Kasauti Zindage Serial tui taka kan en lai hian, kan fate khawlaia an khawsak dan hi kan hrechiang meuh maw? Unaute u, a hnam angin a ram angin Pathian nen kan lengdun tih hi kanpuang ngam ang em? Newspaper-ah te National Newspaper-ah te Mizoram chu Pathian nen an lengdun tih hi kanpuang ngam ang em? Zaninah hian a chhânna ka sawi lovang ka tih kha. Thutlukna siam turin ka dai zau tâwk lo. Amaherawhchu in inchhungah khan lo in zâwt theuh rawh u. Zaninah hian Pathian hmingin i inzâwt teh ang u. Pathian hnena kan hlan thianghlim tawh kan in chhunga kan room ngei a kan khawsak dan hi kan chiang em? Kanzawhna hi unaute u, ka chhang thiam lo. Amaherawhchu hei hi ka chiang, Pathianin pawn lama kan ram sualna kâng fai tur Thlarau Thianghlim harhna meipui Zoram hian kan mamawh takzet tih hi chu kan chiang. Chuvangin zaninah unau duh takte u, helaia Pathian khawngaihna azarah Thlarau Thianghlim pâwlna kan chan leh Thlarau Thianghlima harhna lo thleng mek hi pawn lam leh Biakin pawn lam leh dai kil kâr te hi thleng ve rawh se. Chumi atan chuan zaninah hian tan lo la ang che.  
Unaute u, ti hian ka khaikhawm mai teh ang. Tunah hian kan hmaah hian thil pahnih chiah thlan tur a awmin ka hria, Zoram mai pawh ni lo, khawvelah pawh hei hi niin ka hria. Kan ram hian duhthlan tur pahnih kan nei – Pakhatnaah chuan Pathian nena lendun chumi a nih loh vek chuan kan duh emaw duh lo emaw revolution, kan sawi nawn leh teh ang zaninah hian intelectual sermon atanga lo ngaithla pawh kan awm mai thei. Kan ram hian thil pahnih duhthlan tur kan nei. Pakhatnaah chuan Pathian nena lendun, amaherawhchu chu chu kan duh lo, kan hnar a nih chuan thlarau kan ti vui a nih ngat chuan kan hmabâk hi Revolution a ni thei. Amaherawhchu zaninah hian Pathian khawngaihna azarah Lalpan a Thlarau Thianghlimin a mite thinlungah hmun a nei, Lalpa chu fakin awm rawh se. Thim chhah tak hi Zoram hian a hmabâk hauh lovang. Kan ngaihthlâk tawh ang khan hnam dang leh khawvel zau zawkah pawh Isua chanchin tha meichher chhitna zau zâwkah a nih dawn avangin Pathian hnenah lawmthu i sawi ang u. France ramah chuan Revolution a chhuah dawn lai chuan sualna tinreng kan sawi seng lo, Bible ang thovin Pathian thinurna vâwr tâwp, a tawngbaw thintu mipat hmeichhiatna avangin harsatna an tâwk nasa a, an khawlaiah te chuan mipa leh hmeichhe serh lem te an kher keu kuau mai. Unaute u, Pathian thinurna an tawng buak tâk avangin thisen tam tak a bua a ni. Unaute u, zaninah hian Pathianin kan ramah chuan Kohhran leh Pathian Thlarau Thianghlim zarah mi hausa leh rethei inkarte hi suihzawmin a la awm a ni. A tha lo zawk kan sawite kha chu kan ram hian a hmabak lovang. Amaherawhchu unaute u, he lai hmuna awm chauh ni lovin, mahni in lum atanga lo thlîr tute pawh, kan ram hi chhuan lo awm leh turte tan awmna tlâk, midangte hnena nun luang liam kan neih theihna turin hekan harhna Centenary hian amah nena lengdun turin min ko a ni. A hnam angin min kova, tunah hian nangmah kha a ko che a ni zaninah. Chuvangin Pathian hnenah Lalpa nena lengdun turin i nun kha buatsaih rawh le.  
Mimal angin zaninah hian Pathian nen, a hnam angin kan sawi a, Zoram angin, mimal angin Pathian nen kanlengdun em? Kan rawn kal lam khan min phurtuin zai a play a, chuta ka rilru rawn khawih zawk chu. Nitin ka hnenah awm reng ang che Lalpa, keipawh i kianga awm ka ning lo. A va ropui em, sawi tam a ngai lo, Isua nena lendun hi eng dang a ni lo. Nitin ka hnenah awm reng ang che Lalpa kei pawh i kianga awm ka ning lo. Unaute u, chu chu a ni Pathian nena lendun nun chu. Tam tak chuan Lalpa hi kan ning thin. Lal Isua hi hnawk kan ti thin. Amaherawhchu zaninah hian amah nen kan lendun theih nan kan nunah Lalna chang rawh se. Chumi tur chuan zaninah hian Lalpa’n kan thinlung a lo hawn chuan kan thinlung kan lo hawn chuan, kan hnenah Lalpa a lo cheng dawn a ni. Thian duh tak, tunah hian Pathian nen in lengdun em? I  OO em? Kan hrethiam lo mai thei, Kum 1862-ah khan Thuhriltu hmingthang D.L.Moody-a chu London khawpuiah a thianpa nen an lendun laiin, Duplin khawpuiah dawrkai pakhat a thianpain a introduce tum chuan, hei hi chumi kha mi chu a ni a, thuhriltu hmingthang Moody-a an tih hi a ni a. Tahchuan chu pa chuan ngawi teh unaupa, kan thianpa thar chu chibai buk pahin a OO em? min ti a, ka thinlung a khawih kher mai tih hi Pu Moody-a’n a sawi a, I OO em tih chu thianpa enge ni OO tih awmzia chu? tiin an zawh chian nak chuan, OO tih chuan Saptawng in ‘Out and Out for Christ’ tihna a lo ni a, chumi awmzia ni âwma lang chu. Ngawi teh thianpa, kan thianpa chu Lal Isua nen an lengdun em? Engkimah Isua hi a ringin, engkimah Isua hi a hmang tangkai em? Unaute u, zaninah hian kan OO em? Pathian nen in lengdun em? A nung a nung, Krista Isua a nung, kan inkâwm, kan lengdun thin nun kawng zîm takah hian. A nung a nung chhandamna pe turin. Khawvel miten, engtin pawn sawi se, a nung tih ka hria. Pathian nena lengdun chu unaute u, nun kawng zîm takah hian, unau duhtak, zaninah hian Pathian hmingin ka zawt a che. Ringtu hming pu si in hla takah em ni Isua hi i zui? Aw! harhna a thlen theihna tur hian mimal tin hian tihlawhtling thei ila aw. Zaninah hian hla takah nge i zui hnai takah, Pathian nen in lendun? Petera ang khan em ni hla takah i zui in fiah teh. I nunah Isua hi hla takah kal tum angin a awm ve em? A hla vawng vawng em? Tunlai tawngin i ro ngawih ngawi em? Hmân zanah kan ngaihthla tawh a, Immanuela hi lendunpui lovin kan ti hnawng ve thei a nia, Pathian nena lengdun turin Pathianin min sawm a ni. A chhanna pahnihna a awm thei Bible-ah, ka sawi deuh ang ka ti na a, tawi te in kan sawi lawk teh ang. Unaute u, Gerasin ram mite khan, Marka 5:17 kan chhiar chuan an kawchhung ata ramhuai, misual kawchhung ata ramhuai hnawtchhuaktu atan Isua an duh, amaherawhchu lendun puiah an duh hauh lo. Engvang nge? A tawi zawngin sawi teh ang. Vawk a hek lutuk. Ramhuai pai a hnawtchhuak a, vawk kawchhungah an tlân lut a, vawk sanghnih an thi. Chu chu a len zawng Bible in a sawi lova, ka chawk rual a, pakhat Rs 7,000 theuh ka chhiar a ni. Tichuan thlarau bo pakhat man na atana senso zat chu cheng Maktaduai sawmpali a tling nia, Lal Isua thlenna chinah khan a hek lutuk a, lendunpui tak takah Lal Isua kha an duh lo.  
Unaute u, kan ramah hian Lal Isua hi hausakna atan chuan kan duh, amaherawhchu kan hmun kil khâwr ber thlengin kan welcome em? Lal Isua hi Unaute u, kan sâwm em, kan duh em? Unaute u, min chawimawitu atan a Kohhrante hi kan duh, kan nun kil khâwr ber thlengah kan ngaihzawngte nen kan inkara leng turin kan phal em? Miin chutiang anga a phal theih chuan kan ramah harhna a thleng ang, a thleng mawlh ang. Zaninah hian tun aia thuk zawka lo luh hi Lalpan a duh a ni. Tunlai tawngin min lo hrethiam teh u, tun aia in close zâwka lendun Lalpan a duh a ni. Tunah hian kan ram hi a mawi a, a ropui, hetia kan programme te hi a va han mawi tak, a va han ropui tak em. Amaherawhchu a aia thuk hi a la awm a ni. Harhna meipui au thla turin zaninah hian Lalpan nangma nunah kawngkhâr a kik a, a hnawng em? Tin, ka’n sawi leh hrâm duha chu Lal Isua a hnawn theihna pakhat Bible-ah kanhmu a. Marka 6-ah khan Nazareth-a a seilenna-ah khan Lal Isua a lo thleng. Amaherawhchu Lal Isua Krista kha an ngai common lutuk a, chuvangin Lal Isua kha a hnawng nia! Unaute u, nichina thuhma kan sawi tak ang khan Zoramah hian Isua chanchin Simple Gospel thuthlung thisen hi thil narânah kan ngai palh ang tih a va hlauhawm em! A mak deuh leh eng emaw deuhah chauh hian tum lovin, sim tura thu min pek lai hian i sim mai teh ang u. Unaute u, eng emaw thilmak chhinchhiahna dang phut lovin, Lal Isua thisen kha Hebrai 10-ah khan thil narân a ngai chu sual rapthlâk ber a ni a tih kha. Zaninah hian Zoram hian Lal Isua chanchin mâwl te hi i tuipui leh teh ang. Zaninah hian Kohhran mi chauh ni lovin kan zavai mai hian eng emaw ni thuril leh thu thuk leh thil dang Lal Isua chanchintha amah tak ni lo thil dang kan buaipui avangin harsatna kan tâwk fo a ni. Chuvangin Isua kan tih hnawn theihna chhan chu Nazareth mite khan Isua hi an ngai common lutuk a, chuvangin Isua a hnawng a ni. 
A dawt lehah chuan chelhdin theih Isua Krista tih hi ka’n sawi tawh ang e. Pathian nen zaninah hian kan lengdun em? Ka rilrua tla na em em chu Pathian nena lengdun tia inchhâl ngam lo engemaw zat kan ramah hian kan la awm avangin ram pum huapa thusawia ka inngaih avangin unaute u, min lo hrethiam teh u, hei hi sawi ka duh a ni. Thlarau thianghlim ang zâwng pawhin sawi dawn ila, zaninah hian min kalsan lo ve, chelh din theih a ni. He Kohhran hian Thlarau Thianghlim hi a welcome a ni. Amaherawhchu unau duh tak te u, kan  Lal Isua Krista hi amah mamawh ngawih ngawihtute tan lo chuan a hnathawh leh thiltih hi hmuh a har khawp mai. Koh ei theih kan Pathian a ni. Sawi thui a châkawm hle mai mahse, kan chhinchhiah atan chauh thil pathum kan sawi ang e. Chanchintha Luka bung 19 kan chhiar chuan Lal Isua programme-ah khan chhun pelh tur a ni. Lal Isua programme-ah Jeriko-ah châm leh chawlh a lang lo. Amaherawhchu unaute u, Lal Isuan Jeriko a chhun pelh dâwn khan a khaw mipuite pawhin engah mah an ngai lo, misual anga an ngaih misual Zakaia’n a chelh ding thei. Aw Galili, ram vannei mi, a chhungah Isua a cheng si. Unaute u, zaninah hian kan ram hian Lal Isua kan va mamawh em! Zaninah hian mimal khawvel nena lengdun, amaherawhchu hlimna hmu zo tak tak leh thlamuanna hmu zo si lo khan Lal Isua i mamawh a nih kha, i awm hmun atang khan inngaitlawmin Lal Isua hi lo chelh ding rawh le. Zakaia ang khan Lal Isua i chelh tlat chuan a ding ang a, i inchhungah a lo lut ang. Hei inah hian chhandamna a lo thleng ta i ti ve dawn a ni. Zakaia anga i inngaihtlawm a theipui ler atanga Lal Isua a hmuh theihna atana a mamawh ngawih ngawih tana koh din theih Lal Isua kan zingah hian a awm e. Unau duhtak, tunah khan i hmaah khan Lal Isua thlarau chuan hei i tan mi sang tam tak an tawngtai asin. Tunah hian misual nung tlâk lo i ni tih i inhria a nih pawhin tunah hian ‘Isu Isu’ tiin lo chelh ve rawh. I nunah Lal Isua a lo lut ang, Unaute u.  
Pahnihnaah chuan Jaira fanu thih thuah Lal Isua an ko. Zualko ten Isua an ko ei, amaherawhchu, unaute u, kalkawngah khan, Jaira chhungte aia urgent zawk midang hmeichhe thi put pakhat a awm a, a kal laklawh âwm tehlul nen Lal Isua hian mi beidawng leh amah mamawh ngawih ngawihtute hi unaute u, a en thei mawlh lo. Tih tak taka amah lendun puia sâwmtute hi Isuan tukhum chhah a chhawn ngai lo. Lal Isuan a hmangaih a, hmangaihna kutin a chelh thin. Unaute u, Thlarau Thianghlim tunah hian kan hnenah a awm e, in inchhungah pawh khan Thlarau Thinghlimin tunah a rawn fan che. Tunah hian hmeichhe thi put ang a na ngawih ngawih, aw ka thlarau vakvai i Lal in hmu lo vem ni.? En rawh, Zion fate chatuan ram ropui panin an kal mek e. TV-a Pathian khawngaihna an chan avangin an hlim a, an lâwm a, lâwm mek i hmuh lai khan i thlarau nun kha zâwt la, Aw ka thlarau vakvai, i Lal i hmu lo vem ni? tiin inngaihtuah rawh. I awmna hmun atang khan hmeichhe thi put angin unaute u, helaia mi sang tam takin Lal Isua an koh mek lai khan i awm hmun atang khan i nat em vangin Lal Isua hi lo ko rawh, a puan hmâwr lo dek ve rawh. Pathian ropuina i hmu ang. Haleluiah Lalpan a khawih ang che. Lalpan a tidam ang che, zaninah hian chu chu Bible-in min hrilh a ni. 
Zaninah hian unau duh tak, kan zingah pawh hian ka tawng in huat thu suhah nula vanga lokalte pawh in awm mai thei, inthiam lo ngawih ngawihin tlar hma lamah pawh i lo thu a ni mai thei. Khawnge zaninah hian mipui an pungkhâwm tam em mai, an thawm mitdelte hriat khawpin tih ang khan zaninah hian he Thlarau Thianghlim proramme hian a rawn ko che a nih pawhin mak ti suh. Thlarau Thianghlim aw a ni, i thut hmunah khan tunah hian nang aia sang pui pui milian Jaira-in a fanu thi kai tho tura Lal Isuan a va cho chhuah mek lai hian Nazareth Isua a kal lai hian lo chelh ding ve rawh le. Tun hunah hian a puan hmâwr lo dek ve rawh, tihdamin i awm ang. Lalpan malsawm che rawh se. Unaute u, thil pakhat sawi ka duh leh chu Jabok lui kamah Jakoba bumtua khan kan Pathian thianghlim hi zu chelh ding thei a, a va ropui em! Hmânni ah khan Moderator-in ropui takin inhlan tharna programme ah a sawi tawh. Sawi zui vak ka tum lo, amaherawhchu lo ngaihtuah rawh mahni sualna inhria a, a u Esauva hmel hmuh hlauva Lalpa bum tum a ka ni, misual ka in tia, a u Esauva hmu ngam lova Jabok luia inngaitlawm taka Lalpa au tu khan khawfing chah thlengin Lalpa a buan a, a hnenah malsawmna a lo thleng ta. Bumtua chu bumtua ni tawh lovin Pathian ngaihdamna famkim chu a chang ta. A hmingah pawh hming thar ‘Israel-a’ ‘Pathian Lal fa’ tih a ni. Unaute u, zaninah hian he inkhawmna hmuna i lo kal hian Pathian nena lengdun turin i kut phar chhuak rawh. A chelh che ang a, bumtua ni tawh lovin zaninah hian Pathian lalfa ‘Israel-a’ an ti tawh dawn che a ni. Lalpa nena lengdun tawh turin tun hunah hian i vawn thin leh Isua nilo i lo lenpui thinte kha sîrah hnâwl la, Lal Isua nena kal dun tawh turin in peih rawh le. 
Unaute u, a dawt leha ka sawi duh chu hei hi a ni. Kan hnenah awm ta che tih hi a va lunglenthlâk em! Chelh din theih, koh ei theih Isua hi unaute u, sâwmtute hnar ngai lo Lal Isua a ni. Zaninah hian Pathian khawngaihna azarah Thlarau Thianghlim kan zingah a awm a ni. Unaute u, he kan programme hi Zoram pumpuia harhna meipui fawh kaina atan Lalpan a hmang duh a ni. Chumi atan chuan zaninah hian sâwmtu ni turin Lalpan a duh che. Amah nena lengdun turin Lalpan tunah hian a sâwm che, chutiang bawkin keini pawhin tun hunah hian, ‘Kan hnenah awm ta che, khua a tlai dawn ta e’ tiin Lal Isua hi i ko ang u. Entirna pakhat ka rilru khawih em em han sawi leh ka duh, hun ka hmang rei deuh tawhnâ a min lo hrethiam ulangin, vawikhat chu nufa pangpar huanah an kal a, huan a la kal ngai lohna a nih avangin a nu chuan a kai a, nuam hi an ti em em a, pangpar mawi tak takte a va hmu a, tahchuan chu a fanu naupangte chu huan an thlen a pangpar mawi lutuk an hmuh khan ama duh thu ngeiin a nu kaih pawh a duh tawh lo, a tal chhuak a. A nuin khaih khaih, i tlu ang a tih pawhin. Amaherawhchu tap chungin a tâl chhuak a, pangpar mawi zingah chuan a va fang kual ta a ni âwm e. Tahchuan mawi hi a ti em em mai a, a nu pawh a ngaihsak tawh lo. Amaherawhchu a tawi zawngin sawi ilangin, nakinah chuan tlai khua a lo ngui, zan thimin a nang dawn ta, ni a lo hniam tan ta, khua a lo tlai ta, nakinah phei chuan tlai ni a lo liam dawn ta a, tah zet chuan a nun tihlimtu pangpar mawite chu a lo chuai ve ta, tah zet chuan chu naupangte chuan enge ni a hriat chhuah tâk kan tih chuan, thildang a ni tawh lo, pangpar mawi leh rimtui chuan a hnem zo tawh lova, tahchuan a inhre chhuak. A nu a zawng tan ta, a nuin a duh lova, a paih thla a ni lo. Amahin a tal chhuak a ni. Zaninah hian kan hnenah awm ta che khua a tlai dawn ta. Khawvel parmawina leh khawvel mawina ina a awih tlei nun neite kha, khawvel hun hnuhnung lamah hian hei thlarau ruah hnuhnung Lalpan a sur tîr mek e. Khawvel mawinate hi lo vul thin mahse, Unaute u, kan khawvel nî a kin dawn, tlai ni kâwlah a tlâk dawnah chuan, khawvel parmawina hian kan nun a tihlim zo tawh lovang. Tahchuan chu naupangte pawh chu a nu ngaiin a tap ta. A rawn tlân phei, a nu’n a hmu reng pangpar buk phen atangin, tahchuan mi au rawh se tiin a nu’n a nghâk, tahchuan tah chhuak em emin ka nu khawnge i awm? Tahchiah chuan a nu chu pangpar buk phen atang chuan engatinge min kalsan? a ti a, a tap hawm hawm mai. A nu chuan Mamte ka kalsan lo che, ka kut atang khan ka kalsan reng reng lo che, ka phihthla lo che. Mahse, Mâmte, nangmah zâwk kha pangpar mawinate khan i nun a hneh em avâng khan ka kut atang khan i tâl chhuak a. Amaherawhchu ni a lo tlâk dawn meuh chuan pangpar mawinate chuan i nun a ti tlei zo ta lo che a, keimah bawk min ngai a, ka hnena i lo kir leh hun hi ka nghâk reng che a sin. Tahchuan chu hmeichhe naupangte chuan ‘Ka nu, ka kalsan ngai tawh lovang che.’ tiin a kutah a kai leh ta a ni. 
Zaninah hian Unau duh takte u, kan zingah thlarau fa inti thin, amaherawhchu hmâna kan lawmna pawh pha tawh lo, he Revival Centenary lawmna beisei em em a, thlarau nghâk in awm em? Tunah hian Lalpa’n a hmu reng che a, amah nena lendun puiah a nghâk reng che a nih hi. Chuvangin khawvel nawmna zâm ral leh mai tura i inawih tleina ata kha lo zuang chhuak la, hmangaihtu Pathian ângchungah hian lo zuang chhuak la, hmangaihtu Pathian ângchhungah hian lo zuang lut rawh le. Tichuan Thlarau Thianghlim pawlna thar Lalpan a pe ang che. Kan hnenah awm ta che, khua a tlai dawn ta e, tihtak zetin zaninah hian sâwm rawh, “Thu chuan a hnaih a che, i ka leh i thinlungah pawh a awm.” Rom 10:8-ah Lalpa thlarau hi unaute u hmun leh hmunah kan ti vui palh ang e. Zaninah hian engtinnge Lalpan a tih? “Min au la, ka chhâng ang che, thil ropui leh inthup i hriat ngai lohte chu ka entîr ang che,” a ti. Zaninah hian kan Lalpa i âu ang u, kan hnenah awm ta che khua a tlai dawn ta, i ti ang u. 
Unaute u, a tâwp ber atan chuan kan Pathian au ei turin amah nena lengdun turin thil pakhat tih mâkmawh a awm a, hmân zanah khan kan thuhriltuin a rawn tarlang zauh tawh a. Amaherawhchu ka lung a ti leng em a, kan sawi nawn leh hrâm teh ang. Chu chu hei hi a ni, ‘Pathian nen lo inrem rawh u’. Zaninah hian kan inkâra tla zep zawng zawng, Lalpa nena kan lendun theih lohna min daltu zawng zawng hi Thlarau Thianghlimin kâng fai rawh se. Tichuan kanramah hian harhna a thleng ang. Engtinge Mosia’n a sawi kha? “An inrem chauh loh chuan mi pahnih an lengdun ang em ni? Unaute u, kan Pathian lam hi chu a inpeih asin, kan Pathian hi chu zaninah hian lengdun turin a inpeih a ni. Amaherawhchu kan inkarah hian dâltu a awm a ni thei, chuvangin zaninah hian Pathian nena lendun theih lohna tura daltu awm hi Kraws thiltihtheihnain i khengbet ang u. Ka rilru khawih em em thin chu 1906-ah khan, hei a kum za-na chiah a ni a, Toronto khawpuiah AR Torry, thuhriltu ropui takin crusade an nei dawn a, harhna inkhawm ropui tak an buatsaih dawn a, chuta an thiltih Lalpan mal a sâwm em em chu hei hi a ni. Lehkha sen lar inches 6 a sei, inches 3 a hlai, book mark tiat vel lek hi a ni awm e, chu chu tam em em mai hi an chhu a, chu lehkha sen te reuh te ah chuan he thu hi an ziak a, “Pathian nen inrem rawh” tih hi. Unaute u, mak tak maiin chu thuziak an sema chu Lalpan mal an sâwm ta a le, harhna hmanrua atan Lalpan a hmang a, harhna ropui tak chumi hmunah chuan a lo thleng ta a ni tih hi ka chhiar a. Unaute u, zaninah hian lehkha them sem tur ka nei ve lo, amaherawhchu zaninah hian he thuchah hi Lalpan min pe, kan rama harhna a thlen theihna turin Pathian nena lengdun thin a inhria, a thlarau fa inti, piangthar tawh inti te nunah pawh Pathian nena kan inzawm, kan lendun theih lohna dâltu Pathian rem theih loh i nun ami kha zaninah hian Pathian hmingin paih thla rawh. Pathian kan rem chuan unau duhtak te u, keimahniah Thlarau Thianghlim thiltihtheihna a lo thleng dawn a ni. Pathian nena inrem fel turin Pathian lam a inpeih, keimahni lam kan buai zawk a ni.  
Unaute u, kan sawi leh lawk min lo hrethiam teh u, Pathian min hmuh dan hi kan inpawm thlap a ngai a ni. Kan Bible chang chhiarah engtinnge kan hmuh kha, “Ka hmingpu”a ti. Zaninah hian helai hmuna lo kal khawm Lalpa hmangaihtute hian Lalpa hmingpu tute hian inngaitlawm a, kan nihna dik tak hi hria a, Lalpain misual in ni a tih chuan, Ni e, Lalpa  misual kan ni ti mai ila. Lalpain min hmuh dan ni lova awm phet kan tum hian bumna keimahniah chhak chhuahin a awm a, chu chuan Thlarau Thianghlim hi a dâl a nih hi. Chuvangin zaninah hian Lalpan in ni a tihna hmun, Lalpa misual ka ni, Lalpa ka sual a ni zaninah hian kan ti mai dawn lâwm ni. Sual entirnan min pui turinthlarau chauh a tangkai. Unaute u, hetianga hlim em em a kan awmlai hian ka rilruah tuihalna pakhat ka la nei. Sual inhriatchhuahna tak tak he Revival programme hian thlen rawh se. Lâm ka sawisel a ni lo, kan hlim leh lâwm lai hian keini sual nih inhria, ngaihdamna chang tawhte hi kan hlim a ni thei e. Amaherawhchu misual nih inhre ve lo te hi Lalpa hmaah an tlukluh theihna turin Thlarau Thianghlim hian hna thawk rawh se. Chumi tur atan chuan unau duhtakte u, i tuihâl ang u. Jonathan Eward-a thusawi Pathian thlarauvin a hman tak tak chuan ‘an rahbîte a tleu hunah chuan’ tih a sawi zan phei chuan, chu a sawina khawpui chu in tin mai hi tahna in a ri chhuak chuah chuah mai a ni. Harhna a lo thlen a, Lalpa nei ngai lote amah nena lengdun tura a koh hian unaute u, thlarau lungchhiatnate, sual nih inhriatna a lo lang thin. Unaute u, chumi chu a tâwi zawngin  ka sawi mai ang. “An nun dan sualte an hawisan chuan Van atangin ka ngaithla ang a, an ram chu ka tidam leh ang,” Lalpan a ti. Unaute u, zaninah hian kan awm dan sualte kan sim a, kan hawisan chuan Lalpan min ngaidam leh dawn a ni. Sual vanga tawrhna, lungngaihna, inchhîrna, tahna hi a tâwk mai lo. Simna kailawn a ni, Simna tak tak a thlen loh chuan sual zualna mai a ni.  
Unaute u, zaninah hian ka’n sawi uar hret teh ang. Sual inhriatna leh sual phatna hi simna a la ni lo ve. Juda Iskariot-a khan nasa takin a sualzia a inhria a, amaherawhchu simna tak tak a thlen loh avangin a in awkhlum a ni. Simna tak tak chu unaute u, rilru lamlet a ni, Pathian hnaih a ni, thinlung danglam a ni, Lal Isuan a sawi. Pain fa pahnih a nei a, ‘Grep huanah hna va thawk rawh u,’a ti a. Pakhat chuan, ‘Aw le’ a ti a, mahse a kal chuang lova, pakhat chuan ‘Ka duh lo’ a ti a, mahse a rilru a lamlet a, a kal ta a ni. Unaute u, kan inchhirna leh kan lungchhiatna piah lamah hian simna tak tak a la awm a ni, nun danglam a ni. Ruth Maxon-i chuan, ‘Sual phat loh hi simna a ni lova, simna chu tih tawh loh a ni’ a ti. Unaute u, a tan tirh atang khan kan ngaithla tam tawh hle mai, zaninah hian Pathian khawngaihna avanga hetia harhna a lo awm a, kan hlim hle lai hian he programme hian ram pumah simna thlarau rah chhuah rawh se, chumi ni tur chuan Lalpan Zoram mipuite hi malsawm rawh se. 
Zaninah hian Lalpa thiltihtheihnain unaute u, chhinchhiahna mak tak tak leh engemaw in kan nunah a thawk lo a nih pawhin hawikir lehna remchang kan ramin kan nei a ni tih hriain kan tih dik lohte sim a ti tawh lo turin zaninah hian Lalpain min ko a ni. Awle, Pathian nena lengdun turin zaninah hian nang leh kei hi Lalpan min ko. Unaute u, keimahni tan chauh a ni lo ve, midangte tan pawh a ni. Kan thu khaikhawm nan, Pathian nena lengdun harhna meichher kengtu tur Lalpan zaninah hian a zawng a ni. Chumi tur chuan zaninah hian chona ka’n siam teh ang. Mahni leh Pathian inkar mai ni lova, Pathian nena lendunna zâr zo tura midang ten min nghah thup lai hian unaute u, zaninah hian Lalpan ram hi a tihchhiat loh nan dâi theu tur leh ram chhana a hmaa tang tur mi a zawng a ni. Chutiang mi ni tur chuan Lalpan a nghâk che a, meichher keng turin  tunah hian Lalpan a duh che. Tunah hian sualna meipui lakah i him a nih pawhin i tu leh fâte ah hian sualin kan ram hi a rawn kan kâi zel chuan kan him dawn chuang lo. Amaherawhchu unaute u, zaninah hian Ezekiela 22:30-ah a sawi ang khan “Ram chu ka tihchhiat loh nan an zing ata dai theu tur leh, ram chhana ka hmaa tang tur mi ka zawng a ni.” Lalpa’n a ti. Tunah hian midangte tana malsawmna ni turin a tlar hmaah, sualna rawn pun lun mek, sual kângkai zel tur lo dang chat a, hnehna puang chhuak tur a, tlar hma a ding tur leh harhna meipui chhi turin Pathian nena thuk taka lengdun a, khawvel hneh a ngam turin Lalpan a sawm che a ni.  
Lalpa’n a thu kan za atan mal min sawm sak rawh se. Amen 
Note: Sermon hji April 7, 2006 (Zirtawpni Zan)a Revival Centenary Lawmna Inkhawma a thusawi a ni.
Powered by Blogger.