Vawiin 17/9/2017 hi Pu V.L.Ruata (L) Kolasib Venglai ( Venghlun) thih champha vawikhatna pualin leh amah hriatreng nan, a tu leh faten vengchhunga damlo natna khirh bik tuar, mi 10 te hnenah Rs.5000/- theuhin an hlan a, Vengchhung YMA hruaituten an tawiawm bawk ani.
Branch YMA hnenah hian an Pa hriatreng nan leh Golden Jubillee pualin Rs. 5000/- an hlan bawk a ni. An inpekna a ropuiin mite tana malsawmna ni zel turin duhsakna kan hlan ani.
Kan laina te thihcham lo thleng thin te a lungngai zawng a kan hmang fo thin hi a fel lo khawp mai, hetianga midangte tana malsawmna thlen nana hman nachang an hria hi an fakawm hle ani.
An pa/an pu hmun ruak ta hi thlarau thianghlimin luah khat sela, Lalpa'n a let tam takin Tisa leh thlarau ah malsawmna in vur mawlh rawh se

1. Nun hi zir zui lova a taka hman a ni ** LeGouve
2. A tak a tih hian hlimna a rawn thlen fo lo. Mahse tihloh chuan hlimna a awm lo. ** Benjamin Disraeli
3. Mawl zawh poh leh mahni thu duh a na ting mai a ni. ** Sir William Osler
4. Mi huaisen eaw Mi vannei emaw chuan awhna an tuar thei thin. ** Publilius Syrus
5. Thluak awm mai mai hi Setana hnathawhna hmun a ni. ** John Ray
6. Mi a beiseina i lak bo chuan ramsa ah i siam tihna a ni. ** Darnell G.Neister
7. Engpawh lo thleng se beiseina leh rinna hi hloh ngai suh. ** William L. Brownell
8. Sawi leh a tak a tih kar hi hla tak a ni. ** French thufing
9. Mi chu a tawng atangin man a ni a, Bawngpa chu a ki atangin. ** Russian Thufing
10. Mi taima tan thil harsa a awm lo. ** Chinese thufing
11. Incheina hian nunrawnna aiin thil a ti thei. ** Latin thufing
12. Mi chu a hlawhchhamna chhiar rheih a nih chuan mi ropui a ni. ** Hebrai thufing
13. Riltam lai chuan thil tuilo pawh a tui vek. ** Italian Thufing
14. Mi sakhaw neilo chu sakawr chuan chhan neilo ang a ni. ** Latin Thufing
15. Ni khawthlang lama chhuak kan hmu ngai lo. ** Japanese Thufing
16. Thingphuntu chuan a bula awmte a hmangaih chawk.. ** English Thufing
17. Mi rinawm, Rilru harhfim tak si chuan engmah hlauh a nei lo. ** Joseph Addison
18. Mi satliah tam tak ai chuan mi rinawm tlemte an hlu zawk. ** Oliver Cromwell
19. Sim chuanglo ngaihdamna chu tui chunga milem ziah ang a ni. ** Japanese Thufing
20. Midang chu ngaidam fo la, Nangmah chu in ngaidam ngai suh. ** Publilius Syrus
21. Inthianthatna chu hlawk tum lo mi intluk pahnih te neih chi a ni. ** Oliver Goldsmith
22. I nun a inthlak hian khawvel a inthlak a ni. ** Thomas L. Johns
23. Midangte thatna tura mahni inphat ngamna hian kan tan midangte a inphat tir ve thei thin a ni. ** G.B Shaw
24. Hmangaihna hian a pe tu leh a dawngtu a tidam thin. ** Karl Menninger
25. Thurawn zawmtu chu a petu aiin an fing zawk.. ** Churton Collins
26. Mi thi tur hian thudik an sawi chawk. ** Matthew Arnold
27. Tih tur paul tih kawnga engkim huama thuawihna hian hmasawnna bul a ni. ** Smile
28. Miin khawngaihna a dawn zawh poh leh a inngaitlawm ang. ** Spurgeon
29. Mi dinhmuna i din ve phawt loh chuan sawisel ngawt suh. ** Rabbi Hillet
30. Khawngaihna tello chuan mi sawisel suh. ** Anne Mecaffry
31. Mi tanpui inpeihte chauh hian sawisel theihna an nei. ** Abraham Lincoln
32. Mi a te chuan midangte diklohna an hria a, Anmahni diklohna chu an theihnghilh tin. **Cicero
33. I rilrua tha i tih ang chu ti mai rawh. Eng kawng pawhin sawisel i ni ang.. ** Eleanor Roosevelt
34. Mi sawiselna che chu a dik chuan insiamtha la, A dik loh chuan nui rawh.. ** Epictetus
35. Ram tin hian sawrkar mahni phu tawk theuh an nei a ni. ** Joseph De Maistre
36. Thil tha lo sim dan tha ber chu thlah hmiah a ni mai. ** C. Grant
37. Zahngaihna dawn i duh em? I thenawm hnehah zah ngai rawh. ** John Chrysostom
38. I hnain thuneihna a pe che a, I nungchangin zahawmna. ** Irwin Federnman
39. Hmeichhe pahnih inthian tha tak karah hian inphiarrukna a thleng chawk. ** Alphonse Karr
40. Thalai tumah thi mai thei tura inngai an awm lo. ** William Hazlitt
Thu lakna-

Mizo pa chhuanawm Pu Lala Khobung, tunah Deputy Chief (Legal) Joint Electricity Regulatory Commission for Manipur & Mizoram hna chelh lai mek, a term zo tawh chu March 2018 thleng a hna hi pawh sei (extent) sak leh a ni.
Pu Lala Khobung hi 2010 khan Mizoram Judicial Servcie Grade 1 atangin a pension a, chumi hnuah chuan All India level advertisement dungzuiin interview kaltlangin tuna a hna hi kum 2 chhung thawk tura lak ani leh a, a hnathawh that vangin hun tiam a ral hnuin pawhsei (extend) sak zel niin, tunah hian a vawi-9 na turin pawhsei sak ani leh ta a ni.
Pu Lala Khobung hi tunah Luangmual Vengthlang, Aizawlah in leh lo neiin an chhungkua in an khawsa mek a ni. Mizo zingah hetianga sorkar hna thawk tha hi an tam lo viau ani.

*Aizawl, 18/09/2017:* Zodintluanga S/o Rothangpuia, Tuikual, Aizawl chuan vawiin khan MNF party chanchinbu Hruaitu Arsi Editor Lalthanzuala Hnamte, Khatla South leh Publisher M.C. Lalrinthanga, Khatla South-te chungah Hruaitu Arsi chanchinbu dt. 01.09.2017 chhuaka "Lalthanhawla'n CBI a hlau" tih thupui hmanga amah puh hmingchhiatna an chhuah avangin vawiin khan T. Lalhmachhuana, Magistrate First Class, Aizawl District, Aizawl hnenah 'Criminal Complaint' a thehlut.
MNF PARTY CHANCHINBU HRUAITU ARSI

Zodintluanga hian R. Laltanpuia Advocate chu a aiawha ding turin a ruai a, Criminal Complaint a file-naah hian Complainant hian Court chu amah tihmingchhetute hi 499 IPC leh 500 IPC anga enfiah saka hremna pe turin a phut a ni. Criminal Complaint thehluh hi vawiin khan pawm nghal niin Crl. Complt. No 154 of 2017 tia ziahluh a ni.
Thubuai thehluttu ziak dan chuan MNF Party Official Organ chanchinbu Hruaitu Arsi chuan dt. 01.09.2017 khan "Lalthanhawla'n CBI a hlau" tih thupui hmangin phek 4-naah tihchhuah a ni a. An thuziak chu, "Pu Lalthanhawla'n Lottery-a mipui sum cheng vaibelchhe sing chuang a chhep relh leh Pu Zodintluanga'n Mizo Carbon-a diklo taka a nupui laizawn hminga cheng tam tak a lak thin chu CAG report atang leh CYMA hmalakna atangin Mizoram mipuiin kan lo hre ta kha a ni a." tih a ni.
He thuziak atanga a lan dan chuan Zodintluanga hian dik lo takin Mizo Carbon atangin a nupui laizawn hmingin pawisa a la thin tih a ni a, he inpuhna hi dawt, thudiklo leh phuahchawp a ni a. Zodintluanga hian a damchhungin Mizo Carbon atangin pawisa pakhatmah a la dawng ngai lo a ni. Hetianga dawta puhtute hian thudik lo hmangin Zodintluanga hi an phiarru a, amah hi vangtlang hriat a nih avangin dawt hmanga puha a nunphung leh eizawnna tihbuai an tum a ni. Dawta puhtute hian Zodintluanga hi Minister a nihna ang pawhin rinawm lo leh dan bawhchhia ang hialin a puh a, mipui mithmuhah a hming a chhiat phah a ni, tia Criminal Defamation Case thehluh chhan hi ziakin hengte avang hian Zodintluanga hian Section 499 IPC bawhchhiatna a ni tiin Criminal Defamation Case a file a, Section 500 IPC hnuaia hremna awm anga hrem theih an ni.


 Kimajongte.

Kum 1988 a ni a, South Africa Mihâng hovin Mingo te rahbehna lak ata tâl chhuah tuma an beihna chuan a vâwrtâwp a thleng chho mêk a. Mihâng hruaitu ropui Nelson Mandela pawh Mingo sorkar-in kum 26 zet tân inah an khung tawh ani.

Mihangte rahbehna thleng mêk khawvel mithmuha phochhuak tûr leh Nelson Mandela chhuah zalên tûra nawrna ni pah fâwmin June ni 11, 1988; Nelson Mandela kum 70 tlin champhaphâkah London khawpuia an Stadium chhuanvawr, Wembley Stadium-ah ,Free Nelson Mandela Concert' ropui tak an buatsaih a. A hun laia zaithiam lâr leh Rock Band engemawzat an fuankhâwm a ni. Mi sîng tamtak lenna Wembley Stadium-a leng lo mipui an pungkhawm a, Rock Music ri bur bur kârah zu leh drugs rui phual tawh mipui sâhâwk an phu lui lui a. Chutih lai chuan mihâng nula, Jessye Norman-i chu African kawrfual tle zak mai Dashiki hâin Stage-ah a lo pên chhuak a. Spotlight êng bial kulh mai chuan chu Mihâng nula lian tak, puibawmtu Band emaw Musical Instruments emaw tel hauh lova amah chauhva lokal chu a chhun a.
*Rock Music-in a bual ât mipui zingah Opera zaithiam Jessye Norman-i hmelhriattu rêng an awm lo!*
Mipui bengchheng ri nuaih nuaih karah pa pakhat hi ring zetin, “Guns & Roses” tiin a rawn au a, chu chu midangin an zawm chhunzawm ve bawk a.
Jessye Norman-i chuan aw tliang mawi tak, rimawi tel hauh lovin he hla hi a rawn sa a :
"Amazing grace, how sweet the sound,
That saved a wretch like me.
I once was lost, but now am found;
Was blind, but now I see!"
{Khawngaihna mak mawi leh
duhawm,
Sual riangvai chhandamna;
Suala bo hnu min zawng hmu ta,
Mitdel mitvârna chu."}


Wembley Stadium -ah chuan thil mak alo thleng ta! Awm ngaihna hrelo mi 70,000 pungkhâwm chu khap ngai miah lovin thâwk lehkhatah an reh ta țhuâp mai le!
"Twas grace that taught my heart to
fear,
And grace my fears relieved...."
{Hlauhna hmuna ka awm min hrilh,
Ka hlauh min hnehsak ta...”}

tia chang 2- na a sak thlen chuan mipui chu Norman-i kutah an awm vek tawh a!

*Chang 3-na a sak thlen meuh chuan mipui sing tel teh meuh chuan an hriatrengna kil khata lo la cham bang ve hrâm hrâm hlathu chu an phawrh chhuak a,* Jessye Norman-i zai chu an zâwm ta țhup țhup mai a,
"Through many dangers,
toils and snares
I have already come;
Twas grace that brought
me thus afar,
And grace will lead me HOME!"

_Chang 4-na hi ka duh lehzual-_
"Chutah kum sâng sawm 
ral hnuin;
Ni êng mawi takah chuan;
Fakna hun țan ang a ni ang,
Chatuana zual zêl tûr."
Khawngaihna châka tuihalna khawvêlah hian kan Lal Isua _"Khawngaihna mak, mawi leh duhawm"_ puang zêl turin Lalpan malsawm che rawh se.


Image result for sexy girl drinking waterA KAMKEUNA: Tui hi science tawngkauchheh atanga thlir chuan ‘Water emaw oxidane emaw an ti thin. International Union of Pure and Applied Chemistry-in a hrilhfiah danin Tui hi H2O or HOH, tih a ni a, chu chu hydrogen atoms & oxygen atom inchawhpawlhin a siam a ni tiin a hrilhfiah. A hming chu engpawh ni fahmiang, Mizovin ‘Tui’ kan tih hian a kawk dik ber mai awm e. Kan tet laia kan veng putar pakhat hmanlai pawl ruk zir zo, saptawng thiam ve tak chuan-“Saphovin ‘Water’ an tih leh vaihovin ‘Paani’ an tih ai hi chuan Mizovin ‘TUI’ kan tih hi chu a ni hliah hliah bik a ni’ tia a sawi chu ka la hre reng thin. Engpawhnise, hnam hrang hrangin tawng kan neih hran angzia zelin a hming chu kan nei hran theuh tih a chiang a. Mahse, a hming lam aiin mihring nunna atan leh hriselna atana atangkaina lam hi kan chhui bing tur chu a ni.
Chhandamtu Lal Isua chuan-“Kei hi nunna chhang chu ka ni, tupawh ka hnena lokal chu a riltam lovang, tupawh mi ring chu engtikah mah a tuihal lovang” (Joh. 6:35) a ti a. Isua chu ‘nunna tui’ a ni tih helai changah hian a hriat thiam theih mai awm e. Kan tui in thin hi chu vawi khatah puar el euhin in mah ila, kan tui a halleh zel a; in nawn reng a ngai thin. Lal Isua nunna tui intu erawh chu kumkhuain a tuihal tawh mgai lo. 

A TANGKAINA : Tui tangkaina hi sawisen a ni lovang. Sakhaw hrang hrangin kan hman tangkai dan a inang vek lo. Mahse, kan sakhaw rawngbawlnaah hian tui tel lovin kan khawsa thei lova, thing leh maurua, nungcha tinreng leh hringmite hi tui tel lovin kan nung thei lo. Isua ngei pawh khan Kana khuaa inneihnaah khan Tui wine-ah a chantir a, Mipui a hrai puar a nih kha! Jordan luiah Baptisma changing tui a hmang tangkai hle a; a hnungzuitu ringtu Kohhranhote’n tun thlengin kan la entawn zel a ni. Khua a khen hlek chuan khawvel leh a chhunga cheng nunna nei eng chi mai pawh hian chawplehchilhin kan tuar nghal zel a ni. Chutiang khawpa pawimawh leh tangkai a ni tih chu tu hnial rual a ni lo. Heng baka kan hring nun damchhunga hriselna atana a pawimawhzia hetiang hian tarlang ila:

HRISELNA ATANA A TANGKAINA: 
Khawvela hnam damrei bera an sawi thin chu Japan-ho an ni. An damrei chhan zawhna an chhan atanga thil pahnih lek an hmuh chhuah chu:- 

1. Zingah an tho hma; 
2. Tuithianghlim an in hnem 

Ngun takin ngaihtuah the, an dam rei chhan hi kan zavaia tih theih a ni. Zana whatsapp, computer game etc leh tul em em lem lo khawiha rei tak tak mena zinga tlai taka thawh fo thin ai chuan mut hmaa thawh hma leh, thawh veleha tuisik thianghlim pava 4 vel in ziah chu hriselna leh damreina a ni tih a hriat theih. Aizawl khawpuiah phei chuan nu leh pa tam tak zingkara che vel tura mahni mote kaitho ngam mang lo an tam tawh hle niin a hriat theih. Hemi kawngah hian a bikin thalaite an inenfiah a hun hle. Thawh tlai hi damreina ni se’ng chuan tun laia kan thalai mureiho hi tar kun khup biha an dam deuh vek a rinawm. Mahse, tlakranna leh pachhiatna thlentu mai a ni zawk si a.(Thuf. 20: 13).
Zanah hma taka muta zingah hma taka thawh a, thawh veleh kaw ruah laia tuisik thianghlim, tuivawt emaw tuilum emaw pava 4 tal in thin hi hriselna atan a pawimawh hle a, chin than chuan thil harsa a ni lo. A tirah in tam a har a nih pawhin tuktin in tam tial tial tura inruahmanin a tawpah chuan a hlawhtlin theih a ni. Japan-ho damrei chhan 2-te khi cheng tam tak taka lei ngai lem lo, awlsam tea mahni in theuha tih theih mai a ni. Chuvangin, Tui thianghlim in tam hi hriselna atana atangkai em em a; a tangkainate i han belchiang teh ang:
TUI VAWT:
1. NATNA LAKA FIHLIMNA: Zing riltam kaw ruah laia tui thianghlim tam tawk in thin hi natna hrik tam tak laka min vengtu tha tak a ni. Natna tam tak hi Pumpui atanga intan a ni tlangpui a, chu chu tui hian tam tak a hnawt bo thei a, natna lakah mi a tihfihlim thin a ni.

2. THISEN KAL VEL SIAMTHATU : Thisensang & hniam vei tan tui thianghlim in tam hi damdawi tha tak a ni. Tui hian thisen kal vel (Blood circulation) a siam tha hle thin. Thisen sang lutuk emaw hniam lutuk avanga luhai chaua awm thinte hian tui thianghlim tam tawk in thin se chawplehchilhin a tiziaawm nghal thei a ni.
3. TAKSA ATANGA TUR PAIH CHHUAKTU: Kan thil ei leh in tam tak leh boruak hip luhahte hian taksa tana tha lo tur (toxin) tam tak kan la lut (intake) thin. Heng turte hi tui thianghlim tam tak kan in reng hian zun leh ekah a nawr chhuak tel thin a, chuvangin, tur paihchhuahna tangkai tak a ni.\
4. LUNA DAMDAWI: Taksaa Tui tlakchhamna (dehydrate) avanga luna vak thinte tihrehna damdawi tha ber chu tui in tam a ni. Chuvangin, I lu a nat vak vak chuan tui tam tawk in thin la tam takin a chhawk ang che.
5. KAL TIFAITU: Kal vung, kal tha lo leh Kala lungte awmte tihchhuahna leh kal tihfaina tha tak chu tui thianghlim in tam hi a ni. Nitin zing thawh veleh atanga nilengin a khat tawka tui in tam hian kal (kidney) a tifai thin.
6. TIHRAWL CHAKNA SIAMTU: Taksa a lo chauh a, tihrawl a lo zawi hian taksain tui a tlachham tihna a ni tlangpui a, chuvangin, tihrawl a lo chak tharleh nan tui thianghlim tam tawk in hi tihrawl chakna atana puitu tha ber a ni.
7. THISEN CELL SIAMTU ATAN: Kaw ruah laia tui thianghlim tam tawk in thin hian thisen cell a tinung tharin a tipung thei a, chuvangin, HIV/AIDS & Cancer natna vei te, anemia veite tan tui thianghlim tam tawk in reng a tha.
8. RIH LUTUKNA TINEPTU : Mahni rih dan tur bak pela rit leh inthazolote tan kaw ruah laia tui thianghlim tam tawk in thin hi rih luattukna tiziaawmtu a ni thei. Mi thenkhatin chaw ei puar laiin tui an in vak thin a, hei hian chaw paitawih a tichak lova chuvangin, dulkiarna a thlen hlauh thei. Zingkar leh kaw ruah laia in tam erawh rih lutukna leh tuanfumna chhawk zangkhaitu a ni.
9. VUN NALHNA/MAMNA : Tui thianghlim in tam hian taksaa natna hrik tam tak a thianfai thei a, zun leh ekah a chhuah tam chuan arngeng leh vun natna chihrang hrang leh vun thak thlengin a veng a, vun a nungin a mam nalh reng thei.
10. NATNA LAKA FIHLIMNA (IMMUNE SYSTEM) PUITU: Tui thianghhlim tak tawk in thin hian taksaa natna dotu (immune sytem) a pui tha em em a, chuvangin, natna laka fihlim nan tui in tam hi a pawimawhin a tangkai hle.
11. EK NAWMNA : Chaw pai tawih tha lo, ril fang, rilpui leh thin chak lo avanga ek harsatna (constipation) neite tan zing tin tui thianghlim tam tawk in thin hi ek lama harsatna neite tan a tangkai hle.
12. TLUK THUTNA (STROKE) LAKA VENGTU: Thisen sang lutuk emaw hniam lutuk emaw, lunga thisen inpechhawng that tawk loh avanga tluk thutna (stroke) awm thei lakah tui thianghlim tam tawk in hian mi a chhanhim thei. Chuvangin, Nitin thawh veleh atanga zan mut dawn thlengin tui thianghlim tam tawk in thin hi Stroke-na laka min vengtu tha tak a ni.
Heng tarlan bakah hian tui tangkaina chu a tam hle a, sawisen a ni lo. Khawl chihrang hrangte pawh hi tui tel lo chuan a famkim tak tak thei lo tih kan hre theuh awm e. Kan taksa hmun thuma thena hmun hnih hi tui a ni a; chutiang zelin lei (khawvel) pawh hi khawmual aiin tuifinriat a zau zawk fe tih kan hria. Chuvangin, mitinin ngun takin ngaihtuah chiang ila, hrisel that leh damreina thuruk pawimawh ber chu tuithianghlim tam tawk in thin hi a ni tih hriain tui in uar sauh sauh turin tan i la thar theuh teh ang u.
Powered by Blogger.