THAIHBAWIH THEOLOGY : Mizo Story
R Zonuna RL @Kawrkam Cabin
(Chairman, Vawksa Street) 
.
Kan inruk dawn te khan ruk a awl em em a, min um kha a ni ber a. Fing tak khan a chhungten min zawn hmuh theih loh dan tur kha a ruahhman tak zung zung a. Hmeichhe fing tak leh lemchan thiam tak nupuia ka lo nei hi ka vannei hle turah ka lo ngai a.
.
Shakespeare chuan "Man are april when they woe, december when they wed" a ti a. Inngaihzawn laiin mipa chu thuawih awm takin an awm duan duan a, inneih hnuah deh an khirh leh hle si tih a sawina a ni ber a. Keini nupa hi chuan kan va han letling chiang tak. Kan inngaihzawn lai zawng zawng khan mipa chan zawk changin a mah hi a april tlat a, kei hel rilru puin ka december a. Kan inneia kei min dah april chiang bal mai. Ka duap zul a; ani a december daih a, a kha ang fak a. Ka hmangaihna ka hnukdawk thei tawh si lo.
.
Kan inneih hma khan a rukin eng eng emaw kha kan ti dun fova, tunah, inneih certificate hum chung paw'n min tihpui duh lo fo leh si. Mi ka hlauh deuh bulah chuan ka awm ngam loh thin laiin ani bulah hian ka awm reng lawi a. Ka inhrethiam lo.
.
Kei pachang hi hmunphiah bulbawk mai mai hian hmeichhia mai maiin min vawhlum mai mai dawn lo tih ka hria, mahse ka hlau tho si. Nau nise 'i chak zawk' a tia ka paw zel a, a chak zawk chu min hlauh a tum leh der lo thung. A chang leh ka kuhva ei zat tur keh cigret zuk tur zat lamin a bituk a, ka lungawi lo ngam si lo.
.
Thenawmpa a lo kal a, eng eng emaw min rawn dil a. "A pa thu thu hi a ni mai, tlaiah lo kal leh la," a ti a. Inrawn awm miah lovin tlaiah "Kan pan a rem ti lo," a ti leh a. Uikawm nih ka hlawh a. Sawi awm hawt chuang lova, "Ka pasalin a phal emaw, kan pa'n a ti," a tih te hian ka hlim ve em em a. A chawhhmeh duh zawng a rawn khai haw a, thenawmte bulah, "Kan pa tui tih zawng a nia," a ti a, ei duh tawp si lo kei hi ka lo lawm ve em em zel a. Mi laka a thinrim se, "Kan pa thin in tirim ang e," a'n ti zauh tawh hi chuan ka thin hi a rim viau tawh thin.
.
Mahse... Mahse.. Ka vui lo. Kan faten ka hnam hming an chhawm pawh a phal ve thlap a sin!! An hming bulah 'R' an dah far mai.
.
"Chaw bel chan hi i hnaah dah tawh teh, i thiam ber," a tih ni atang khan khel lovin chaw bel changtu ka ni ta ngar ngar a. Hnehsawh tak ka ni. Mahse... Sehrep a seh fuh tawh hi chuan, "Thap uluk ve deuh thin ta che," tih pahin ka luah hian fianin min khawng ngei ngei thin. Tu te emaw ang hian a hnampui hi min vaw leh fawk thin. "Ka luah ber kher.." tiin han phun ve deuh ila, "I lu a ni lo, ka lu a nih kha. Bible-ah pawh 'hmeichhe lu chu mipa' tih a nih kha."
.
A lo ni maw, ka lu chu ka nupui lu a lo nih miau chuan... chhan ngaihna ka hre tawh ngai lo.
.
Hetia Pathian thu nena min beih tlat thin vang hi a nia, ka tan a hlauhawm em em lehzualna chu. Kei, hmeichhia pawh hlau chuan Bible-a thu chuang zawm loh te chu namen lovin ka hlau si a. A hahthlak tep a ni. A Pathian thu min chhiar khum duh zawng te chu:
1. Pasalte u, in nupuite hmangaih rawh u...
2. Pasal chuan a nupui hnenah a chan tur tawk chu pe rawh se...
3.... pasal pawhin ama taksa chungah thu a nei lova, a nupui chuan thu a nei zawk a ni.
A dang pawh a tam mai. Chang thenkhat phei chu a chhiar zo lo thinin ka hria. Bible sawi anga ka taksa chunga thu nei lo ka niha, ka nupuiin thu a nei zawk a nih si chuan sawi ve tur ka nei lo a ni.
.
Kar khat chhunga ni reh ni ber chu Thawhtanni hi a ni. Thawhtanni zing lam dar 10 atanga dar 12 inkar hi mi reh lai ber a nih avangin buh thlei hunah ka thlang thin a. He hunah hian uluk taka ka nupui venna hnuaiah buh ka thlei thin. Kan nu hian buh thlei ngeih miau hek lo le, ka thlei mai loh chuan. A hnar a za thin tlatah.
.
Kan vawkte hralh ni te kha aww.. Ka va'n hlim ve tak em, ka thu ve hmel si a. Vawk chung chang hi ka'n sawi kual hret ang e.
.
Vawkpui tur vawkte kan la ve a. Ka lak ni tih loh thla thum chhung kha kan nu khan a hmu lo reng reng. Chuti chung chuan mi zawng zawng hnenah chuan 'ka vawk" a ti zel a. A mak pawh ka ti lem lo. A chhan chu kan fate pawh a mah chauha a siam niawm fahranin "ka fate" a ti ziah tho a.
.
Thenawmten kan vawk thatzia an sawi tak sekah chuan kawmthlanga kan vawk chu a zuk en ve a, a phur phurah a tang leh sia, a len zawng teh lamah chuan. "Thla tin date ni 5 ah teh ziah tur," a ti a.
.
A sawi ang takin date ni 5 ah zel uluk taka vawk in pawn atanga a kaihhruaina hnuaiah ka teh ta ziah a. Vawi tam ka teh tha ziah bawk. "A dul deuh khan han teh teh, a aia mar deuh khan, mar deuhin han pawt chhin teh, a sei zawng teh teh, a nghawng kha han teh chhin hrim hrim teh..." A tawpah kan vawk len zawng inches chu a duh ang thlapin a puang a, keiin calender date ni 5 ah ka ziak thlap zel a. Kan vawk len zawng dik tak ni maw? Engzat pawh chu lo nise thenawmte laka kan nu titi tituitu a ni kha a lawmawm lai chu a ni ber mai.
.
Vawk note 10 lai kan hralh ni a lo thleng ta a. A hauhtu tam tak zinga rawn la hmasa apiang hnenah ka nupui chuan, "Nangni hi chu kan pain an chang ngei ngei tur a ni a ti che u," ti chung zelin, lawm takin vawkte nen a hawtir vek a. Rawn kal tlai, chang lo nise, "Kan pa'n an chang tur a ni a ti che u a, chu mi kha mite khan kan remti vak lo chung an la lui alawm," tiin a lo tilungawi leh vek a.
.
Tlaiah chuan kan Vawkte man zozai chu kan han chhiar ta a. Kan chhiar ka ti naa pawisa chu ka khawih ve a rem ti lo. "I chhiar muang thin," min ti. Vawkte man kan vawikhat chhiarna a ni reng sia.
.
Rs 34000 teh meuh kan han nei ta mai a nih chu. Kan fate chuan, "Anu, chu chu min lei rawh, chu chu ka duh, kei pawh ka duh ve..." an tih luai luai lai chuan kan nu chuan vin thak hian,
.
"Lo ngawi mai mai rawh u, i pa'n vawk chaw channa chem a lei hmasa ber dawn."
Ka hlim veng veng a ni, ka lo beisei ruk kekawrte thar sawi tel lo mahse.
.
Bawng ruhkawl chhum tui hawp tam ve deuh zan te hian va si dek dek ila min nghawk sawk pah hian, "Korinth Thawn khatna ah khan 'mipa tan hmeichhe khawih loh a tha' tih a nih kha," a ti tlat zel bawk si. Bible ah a inziah miau si chuan tiin ka tawlh sawn leh hrut hrut thin.
..
Thla tin inrinni vawi khatna hi pangpar khawina pot sawn kual ni a ni. A hma zan chiah zirtawpni zan hian ka nupui chu a mu tha lo ziah lehnghal a. A mut that loh avangin a zawi vek a, pot a chawi peih ngai lo. Thu chunga lo kawh kual mai bak a peih lo ziah a ni. Mahse lawm takin min siam dawn tih ka hriat avangin phur takin ka chawi kual tuih tuih thin. "I pa hi chu a va han chak tak e aw.." a tih sek tawh hi chuan pangpar khawina, bucket chhe khawn khawma siam, rit pui pui chu phur takin ka chawi ta thin a ni.
.
Ni a lo tlang sana, thlan a han tlak bawrh bawrh veleh hian, "Bawihi, i pa hi tui vawt kha han pe teh u, a chhawl a hal tawh ang," a han ti a. Tui vawt chu lawm em em hian ka in thin. Chawhma hi chuan kan sawn kual zo mai thin a. Kan zawh veleh kan nu chuan, "Bawihi, i pa hi thingpui cial tawkin kan lum teh u. A hah ngawt ang, a ril pawh a tam tawh ang," a han ti a. Kan nu min duatna tawngkam chuan engkim theihnghilhin amah ka hmangaihna a tizual thar thin. Thingpui cial tawk kan nei lova, kan in thin pangngai bak kan nei chuang lo tih lam ka ngaihtuah phal ngai lo.
.
Mite chuan nupui ngam lo niin min sawi thin. Mahse kei chuan ka inti ve lo. Awm nem zawk leh chak lo zawk a ni tih ka hre sa a, a tih theih loh emaw a tih peih loh pawh nise ti huam tura ka neih a ni. Ka nupui thu hi awih lo ila buaina kan ngah ngawt ang. Mahse inhauh te lah Pathian duh zawng ani si lo.
.
Vawikhat chu ka huaisenna zawng zawng bakah martarte huaisenna puk chawpin inthen mai ka rawt ve a. Ka nupui lah chuan, "I ngam leh inthen ila. Mahse kei chuan sum ka chhuah dawn lo a, ka uire dawn bawk lo. Inthen dan awm chhun chu min ma la a ni mai. Mahse tirhkoh Paula khan, 'Pasal chuan a nupui ma suh se' tiin Korinth thawnkhat, bung 7 chang 11 ah khan a sawi a. Bible thu i thiat ngam a nih chuan min ma la ti nia," a ti ar ar mai a. Ka lu thak lo ka hiat leh ta.
.
Ka ngaihtuah ta zel a. "Ka nupui thu ka awih hi a pawina enge awm? Eizawnna kawngah leh Pathian thu awih kawngah lah hma ka sawn daih zawk si a. Miten 'thaibawih' min tih hi ka zak thin, mahse ka zah vang ngawtin ka khua a sik ngai lo. Ka nupui thu ka awih em em hian na vung vung lah ka nei ngai bawk lo. Ka taksain a tawrh khawp hahthlak lah a awm si lo. Dik tak chuan hma ka sawn phah asin. Chawbel chan leh buh thlei, insuk leh pangpar sawisak thlengin mi pasalte thiam loh ka thiam phah asin... " ka ti ta a.
.
Thaihbawih nih zahna chuan min kiansan a, hmangaihna thil tihtheihzia ka chiang ta. Pathian thu ka awih ve na ber chu ka nupui thu ka awih hi alo ni. Tumah ka awt lo e.
