HMAR PASALTHA KEIVAWMHRANGA : BUNG 7 - 13
Bung - 7
Naupang ho chu pakhat te te in an han tir a..Tumah chu samkhuih rawn hawn ngam reng an awm ta lova..A kal hla ber pawh Huai kawn a va thleng tep tihin thli awm miah lova thingbuk rawn insawi thut avang chuan theih paling kawhin a rawn tlan haw a...
Keivawmhranga kal hun a lo thleng ve ta a. Velh hmabak a rualpui kal ngam thlawt ta lo te chuan a hmelah hlauh rukna emaw huphurh rukna a awm em ti ni awm fahran hian an han en daw daw a. Keivawmhranga hmelah erawh huphurhna emaw hlauh rukna hmuh tur chhe te mah a awm lo. Phur sarhin meichher leh a chempui neih chhun nen chuan an khaw dai lam pan chuan a kal ta chhak chhak a..
Hmanhmawh lem lo chuan a kal zel a, Huai kawn thlen phei hma deuh nichin a a thianpa pakhat rawn let lehna hmun a va thleng chiah tih ah chuan a hma ami ang bawk khan nasa tak chuan thingbuk chu thli awm miah si lo chuan a rawn insawi leh ta vak vak mai a. Mahse Keivawmhranga erawh chuan engmah thil thleng awm lo ang mai leh engah mah ngai lo tih hriat fahran mai hian hmanhmawh eih lovin a kal ngaiin a kal phei lui zel a.
Thingbuk a pelh hnu chuan ko chhak lam atang hian eng nge ani tih hriat theih si loh hi nasa takin a rawn ri leh ta hum hum mai a..Lungthil te hian amah Keivawmhranga vawm na chiah si lo hian a rawn vawm leh er er thin a,.. A chang leh lungpui lian em em mai rawn lum rum rum tur ang te hian a rawn ri a..A rawn thleng dawn ta emaw tih a engmah rawn thleng tur awm bawk si lo..
A thil tawn chu mihring thil tih nilovin huai leh rau ho te thil tih ani tih a hriatchian tawh avangin chhak lam chu hawi pawh hawi chho lem hlei lo chuan a kal pangngai chuan a la kal chhat chhat reng a. Thli, leimin leh lungpui lum tih vel chuan a ti thlabar in a ti hlau zo dawn lo ani tih rinna an rawn nei thiam ve ani teh chek ang chu...thawklehkhatah ri zawng zawng chu rawn reh leh thuapin zan rannung hram ri eih pawh hriat tur a awm leh ta lo le..
Chutia a reh a a reh tlawk tlawk lai chuan vawilehkhatah chhak lam atang bawk chuan enge maw hian Keivawmhranga chu a rawn theh thawt mai a. A meichher ken nen a a han en nak chuan a taksa ah te chuan ama thi ni si lo thisen a kai neih nuaih mai a..Chutah zet chuan ti fuh inti ni awm fahran hian chhak lam atang chuan ri zawng zawng a ri rapthlak ber ni mai tur hian namen lovin a rawn nuih ta uarh uarh mai le. Tlem a dawih deuh tan phei chuan nikhaw hre lova thih dan tawp theihna tur a ri rapthlak leh tihbaiawm ani ngei ang le...Mahse ani erawh Keivawmhranga ani miau si le...
Chutia thisen in a taksa a bual vek tih a hmuh chuan Keivawmhranga pawh a insum hlei thei ta bik lova..Hlauhna a hnekin nasa tak a thinrimna chuan a rawn tlakbuak ta thut mai a..Zaidam leh thin nel em em mai Keivawmhranga meuh pawh a tawngchhuak ve ta..
“Khatia ral atanga inhrosa inhrosa lo khan ramhuai i ni tak tak anih te chuan min rawn hmachhawn la ti nia... Kan in sat khem sawk sawk mai tur a..Nge ni a hming chauh a Huai, a tak tak a huai si lo i ni zawk?” a ti ta chhar chhar mai le...
Chutah zet chuan nasa taka thlipui rawn tlehin Keivawmhranga kalna tur kawng dal zawng chiah a ding chuan Palian em em mai,a kal tumna zawngtah kung lian tak chen vel zet a sang; a hmel hmuh hleih theih loh a dum vek, a mitmu erawh lian tak leh sen rum mai chu zan thla eng hnuaiah chuan chiang takin hmuh theih ani a..Thinrim hmel fahran hian Keivawmhranga chu a rawn melh rum run mai le..
Keivawmhranga chuan a aw a zamna leh hlauhna ther te mah nei lo chuan, “ Eng vangin nge min rawn tibuaiin ka kawng i rawn dal ringawt ni? Min kal tlang tir vat rawh saw ti lai Zawngtah kung hnuaia samkhuih saw ka hawn ngei a tul ani, aia upa te thu hi ka hnial ngai lo.. Chuti lo zawng ka sat darh vek mai ang che..” a ti teng ta charh charh mai a...
Keivawmhranga hma chhiah a ding huai chuan Keivawmhranga mit takah a mitmu lian pui sen rum mai a rawn en in he rawlthar mitah hian hlauhna leh thlabarna chhete mah a awm lo tih chu a rawn hmuh hmaih lo tlat...
Huai leh rau; ramsa lian leh sapui ngei te pawh hian mihuaisen diktak leh zamna nei miah lo mitmeng hi chu an hai mawlh lo ani. Huai leh hrang te hian mi dawihzep chu an zuamin nasa takin an ching pharh thin a; Keivawmhranga a hma a kal rawlthar te pawh kha nasa takin an lo tihthaih reng a, bak lengin an tlan haw ta anih kha...Mahse Keivawmhranga erawh mi naran ani tlat lo...
Chutia Keivawmhranga chuan amah aia let thum dawn a lian leh sang, a kawng pawh a thlen phak mang loh an vau ta siah siah mai chu a hma a huai ding pawh chuan tunah zet chuan ka cho loh val ka tawng ta e ti niawm tak chuan mak tak maiin kawn thlanglam pik tak karah chuan a tawlh thla ta hruau hruau mai a..Keivawmhranga hma ah meuh chuan ding zui rei ngam ta lovin a inthiar fihlim san ta ani..
Bung- 8
Vankal khaw lamah chuan velh ba a rualpui te chu an hma lawk a thil lo thleng tur huphurh tak chung chuan a rukin an lo hlau rilru em em tawh a. Samkhuih an va lak theih tak loh avang chuan velh an tawk mai dawn emaw an tih laiin tlangval tuaitir te chuan tun thlengin engtihmah an la ti si lova; mak ti ang reng si huphurh ang reng bawk si chuan an chunga thil lo thleng tur chu an lo nghak ve tawp mai chu ani,,,’
Anihna takah chuan heng tlangval tuaitir anmahni tirtu mi pali te hian Keivawmhranga bakleng a rawn tlanchhiat hun tur an rilru in an lo nghak mai mai zawk chu a lo ni a. A rawn thlen hunah a huhova velh chu an rilruk zawk ani. Keivawmhranga rualpui te pawh chuan Keivawmhranga a rawn let leh lawk lo chu a hlau lutuk biru tawh a ngaiin engtikah emaw chuan a hmel a rawn inlan leh a ngai dawn tho si a, a biru hlen thei dawn chuang si lova, a rawn inlan leh hunah a tawrhbu a chhah dawn mang e tiin a rukin an nui leh put put thin a..Keivawmhranga hi an hmuhsit em bawk avangin an rilru chhungril tak chuan nasa takin hremin tiduhdah bik se an ti ani..
A hnu lawkah chuan khaw dai lam atanga Keivawmhranga rawn kal phei chhat chhat an han hmuh chuan samkhuih a rawn hawn em tih chiang taka en tumin a rualpui hote leh tlangval pali te chuan ngun tak chuan a kut vel bawr chu an lo en chik vel a. Hmuh theih mai a samkhuih a awm tak si loh avang chuan a then phei chu an lo nui ver ver reng a. A awm rei bawk a, a hlauh luatah a biru ani ngei ang a, velh hrep ani ngei dawn e tiin a rualpui ho pawh chuan anmahni pawh velh ve tho tur an nih zia inhre chang lek lo chuan an lo hlim rilru a..
An hnen a rawn thlen hnaih chuan tlangval pali zinga an hotu chan chang ve ber chuan ,” I va rei em em ve nau a! I khur nasa lutuk hian a hmun thleng si lovin khawi lai kilkarah emaw i lo va biru reng ani lo maw? Khawnge samkhuih la tur a ka tih che chu? I kut ah lah hmuh tur awm si lo, aia upa te thu i va awih lo em em ve maw le kan beng thal tawp teh ang che” tiin Keivawmhranga lam a va pan a...Keivawmhranga chuan a hmelah hlauhna emaw zamna nei miah lovin “Ngawi lawk teh khai” ti a lo chhangin a chempui chu lei ah dahthla in a kawnga a puanven a a ven hnan samkhuih chu zawimuangin a rawn la chhuak ta mai a...
Chutah zet zawng Keivawmhranga rualpui te leh tlangvalte chu an zavai mai chuan mak tihna namen lo hian a rawn tuam ta a...A then te phei kha chu mak tih vangin an ka an ang nasa lutuk a kha aia rei kha ang se chuan tho an thlawk lut hial ang tih mai tur hi ania.. Naupang chu sawi loh puitling pawh zanah chuan tuma kal ngam ngai loh, bakleng a an rawn tlan haw na thin leh a then te phei chu hlauh lutuk avanga an khua te hial a sik hluah hluahna hmuh atang chuan dam leh him pial chuan, a hmel ah danglamna leh hlauhna emaw, a biang leh taksa velah hlauh luat vang a thlan fim engmah hmuh tur awm bawk si lo a Keivawmhrangan a farnu samkhuih ngei nen mai a rawn hawn kir chu mak an ti tawp thei lo chu ani!!
Rei ngial an han thlek hnu chuan an zinga hotu chan chang chuan, “ Ka farnu samkhuih zawngtah kung bul a ka phum ngei kha chu ani bawk si ! Engtinnge i va lak theih? A va mak ve!” an ti phawng mai a..
Keivawmhranga lah chu thisen a theh ani bawk a, a thangin a thang huam huam mai bawk si a... Mi tamtak te lo sawi thin angin ramhuaite chuan a kawng kal lai thisen in an lo theh ve ngei anih chu an ring thiam mai a, mahse a hmelah thlaphanna leh hlauhna chhete mah awm miah lo erawh an hrethiam thei mawlh lo thung..
Keivawmhranga chuan, “ I sawina ah chiah khan a lo inphum reng a. A awmna chiang takin i sawi bawk a, zawn hmuh a har vak hlei nem” a lo ti thawp sat a..
Tlangval zinga pakhat chuan,” Mi tamtak sawi leh hmuh fo thin, thingbuk nasa taka insawi te leh ri rapthlak leh tihbaiawm pui pui te kha i hmu in i hre ve lawm ni?” a han ti leh ngawt a..Keivawmhranga lah chuan, “ Thawh tur nei lo mi thatchhe tak chu anni ta ve ang, thingbuk te an rawn ti che a, lungthil ten min rawn vawm reuh a, an hman ve hle tak mai..fiamthu duh tak mi an nih hmel bawk e” a ti sam et a..
Pakhat leh thung chuan, “ Anih Paliana an tih mai, dung sang leh lian em em mai mi ten awm anga an sawi thin te kha i va hmu lawm ni?” a rawn ti leh hram a..Keivawmhranga chuan,” In sawi chu thang duang hmel zet kha ani ang maw!! A hmel en a upat hmel tak ni si lo kha a lian reuh em em lah ta nghal a...Khati khawp a lian tur khan eng nge aw a ei ve thin ang tiin ka haw kawngah ka rawn ngaihtuah rauh rauh asin..” a ti duh chauh mai si a...
Amah tirtu tlangval te chuan mak ti lutukin an chek tlawk tlawk ta mai a. He nau a hi eng mihring nge maw anih le!! Amah hi hringfa chu ani si a maw?? Nge ni huai emaw rammi thlah te hi a lo ni zawk?
Inhrilh leh inbiakrawn ngai miah loh chuan an hma a ding rawlthar chu mi namai anih loh chuan leh tihbuai chhunzawm chi anih loh zia an hre chiang ta em em mai a. Engmah hlauhna chhe te eih mah nei lo mihring anih zia chu sawifiah kher ngai lo pawn a mitmengah a chiang reng mai si..
A rualpui naupang dang an velh tur a te pawh chu theihnghilh thak khawpin Keivawmhranga hnen atang chuan mahni aia naupang zawk mah ni se ngaisang tak leh chung en tak chung si chuan samkhuih chu laksak in an inthiar fihlim san ta ani..
A rualpui naupang te lah chu Keivawmhranga avanga velh pumpelh chauh zawk anni tih chu inhre miah lo leh Keivawmhranga chunga lawmna nei chuang lem lo chuan a ruk taka ngaisang leh ropui ti chung si chuan, a dinhmun a pachhiat leh chanhai em avanga hmusit chung si leh, anmahni aia a chak a a huaisen zawk avanga itsik leh thik chung si chuan mahni run in theuh bel turin an tinsan ve ta ani...
Bung- 9
Chuta chin chu Keivawmhranga chak zia te, a huaisen zia leh hlauh neih loh zia te chu amah hmusit tu leh diriam thin tu te pawh chuan zawi zawiin an rawn hre chho ta a..Tlangval tuaitir pali te khan a chanchin an sawi darh miau avang khan an khaw mipuite chuan an rawn hre lo thei ta lova.. mi nazawng chuan a lang a pau in an hmusitna an ti lang ngam ta meuh lo ani..
Keivawmhranga pian tirh a an in a Pasaltha pathum rawn leng te zinga mi Sialkhama khan pasaltha tuaitir mai anih laiin kum upa lem lo takin nupui a nei a. A nupui nen a an fa hmasa ber Hnâmlêna pawh Keivawmhranga te chhungkua rawn pem kum a piang ve tho kha ani a. Thlazing (Hmar thla chhiar danah August thla) a piang niin Keivawmhranga nen pian kum inang anni a. Thla hnih khat lek a inthlau anni..
Hnâmlêna hi Leiri Pulamte hnam niin a pa Sialkhama chhunin rawlthar huaisen leh chak thawkhat tak a rawn ni chho a. An thian za ho zingah pawh huai ber pawl niin Pasaltha fapa te a lo ni bawk nen a thian dangte pawn an hlauh tlawn hial thin reng ani.
Tunkhat chu Hnâmlêna te thian zaho chuan Chakai meichher chhit an rawt a, Keivawmhranga huaisen zia leh chak zia te pawh mi ka atanga an lo hriat ve tawh avangin an zinga tel ve turin an sawm chak riau mai a. Hnâmléna te thian zinga tel ve, rawlthar kawlhrawng tak pakhat Chhunhreuva , Ngurte hnam chuan Keivawmhranga chakna leh huaisenna a itsik vang leh hmeithai fapa mai anih angin chhantu leh a thlavang hauhtu tumah a nei lo tih a hriatchian bawk avanga hmusit in engtin emaw tak a tihnat a chak ta tlat mai a..
An khaw bul a lui te pan a an kal ho dam dam lai chu Chhunhreuva chuan Keivawmhranga hnung chiah a kal chuhin chulai kalkawng chu a hma pawh a an lo zawh tawh thin anih avangin chulai ram leh hmunhma vel chu a hrechiang a; a thil tum tenawm tak tih puitlin ngei tum chuan a ruk a nui ver ver a. Hun engemaw chen an kal tawh tih ah chuan Chhunhreuva chu au thawt in ,” Awh khaih...” tih pah chuan tlu sual palh ni awm tak chuan a hma a kal Keivawmhranga chu na takin kawng thlang lam awih chhe vak lo hnimbuk lamah chuan namthlak a rual ta mai a..Keivawmhranga lah lo inring hek lo le kawng thlang lam hnimbukah chuan a lum zui nghal chu ani mai ta si..
Chu veleh Chhunhreuva chu rawn nui chhuak awr awr in Hnâmlêna leh a thian dang ho hnehah chuan ,” kan hmeithai fapa kha ka nam thla lui anih kha..Khulai khu kangthai hmun ani tih ka hriatlawk vang ania a hnung chiah a kal kha ka chuh ni..Kan mi huaisen a chu na tuar tap pur chunga rawn chhuak hmel i lo thlir teh ang u hmiang” a tih takah chuan hotu en a an en ruk Hnamlena pawh insum zo lovin a lo nui deuh suk a; an thiante dang phei chu za em em mai hian an lo nui tlawrh tlawrh a..”Kan hmeithai fapa chu a khawngaihthlak mang e, hnap tawlh purin a tap vei reuh awm si a” an lo ti ve chhen bawk a..
A thlang Kangthai hmun atang chuan rawn ri chho rawk rawkin Keivawmhranga chu kawng lam pan chuan engmah sawi lo chuan a rawn chho chhat chhat mai a. Chutah zawng ! tuma tan nuihna chi reng ani tawh mawlh lo,,Tumah inhrilh leh inbekbawr ngai lovin chulai a tel ve a tu te mai pawh chuan Keivawmhranga hmel a thinrimna meipui eltiang inchhep mek chu an hmuh hmaih hauh lo !! A mitmeng mawlh mai chu a rapthlakin engmah hlauhlohna leh pawisak tawh lohna mitmeng ani tih a hriat tak meuh a..
Chu mitmeng thinrimna avanga sen ram tawh mai, thihna rim nam mitmeng tihbaiawm tak ngei mai chu Hnâmlêna leh Chhunhreuva te pawh chuan hmuh hmaih hauh lovin en hrehawm an ti tak zet a, an en rei ngam meuh lo chu ani..
A taksa hmuh theih chin zawng zawng vual vek leh sen tun chung a na emaw hrehawm ti hmel engmah pu chuang der lo chuan, kangthai hmun atang chuan rawn pen chho chhat chhatin ,” Hei zet zawng ani ta em em love! Thil engkim hian chintawk a nei ngai e...Hnâmlêna leh Chhunhreuva te kha mi huaisen in ni lawm ni? Khilai hmun zawl lai deuh ah khian in chempui nen khan a mal malin rawn chho ta che u! Nge in pahnih khan a rualin in rawn chho dun zawk dawn? In zavai mai pawh khan rawn chho hlawm ula ti nia...Mipa leh mipa te chu taksa khem sawk sawk khawpin han in sat thler duai duai mai ang u hmiang”..ti charh charh pah chuan engmah pawh sawi ngam tawh lova lo ding khawng reng mi paruk te kal pel chuan a chhak hmun zawlah chuan a chempui neihchhun nen ngei mai chuan lo ding teu in a lo nghak ta vang mai le..
Bung- 10
Tumah reng che chang ngam tawh lo chuan an ke te chu phuarbehin an awm vek ta emaw tih mai tur chuan an ding khawng reng hlawm mai a. Chhunhrêuva pawh a hma lawk a nui huah huah kha ani a, tunah erawh ui hmui vuak ang maiin a ding ngawi ta reng mai le. Pasaltha Sialkhama fapa mi huaisen Hnâmlêna meuh pawn sawi tur a van hle aniang, a chil a lem ri khawlh ringawt mai a. Chutah an zinga mi pakhat chu hawi kual zeuh zeuh pahin tumah a mal a han chho ngam an awm dawn lo tih a hriat hnu chuan midangte chu rawn bekbawr zeuhin,” Paruk lai kan ni tho a, ani lah pakhat chauh ani a. Kan inbei rei ang a min hneh chuang lovang. Hawh u, a huhovin han bawh thut ang u hmiang” a rawn ti a...
Chutah zet zawng, Hnamlena pawh a taksa ah pasaltha thisen a luang ani tih hriat theihin a awm ve ta anih hmel, ” E khai! Mi beihrawn hi ka thil chin ani ve ngai love. In ngam anih te chuan han chho ta che u. Nichin lah khan in nui ring viau ani lawm ni? Cho leh cho chu a mal a inbeih tur ani ngai e. A tir a thiam lo hmasa kan ni lehnghal a, chutianga chet lak chu ka zah zawng tak ani” a rawn ti takah chuan tawng zui leh ngam an awm tawh lo..
Keivawmhranga pawh chuan rei mawi tawk tak a nghah hnu chuan tumah rawn chho tur an awm dawn lo tih hrethiamin ring leng lawngin a thlang a ding khawng reng te chu muang ban chap hian a zu au a ” In rawn chho dawn lo anih chuan kei zawng in lamah ka lo va lawi tang e. Chakai sa pawh ka hmeh chak hran lem love. Inah emaw khawi laiah pawh ni se, in duh duh hunah min rawn cho leh dawn nia..Ka inpeih reng e..” a ti ta hmiah mai a..
Tumah sawm lui chak an awm tawh lo kher mai ! A mitmeng nelawm loh zet, han en mai pawh a lulak mai pawisa tawh lo mitmeng ani tih hriat tak mai kha an hmuh chian hlawm em avang khan tihluihna emaw anka nem der hmang a thlem a han nawr kal chi ani tawh lo tih an hrechiang a, an ngawi reng ta ringawt hlawm a..
Chutia engmah an sawi tak lovah chuan Keivawmhranga pawn engmah sawi chhunzawm tawh lovin la thinrim tak chung chuan an khaw lam panin amah chauh chuan a pen phei ta hnak hnak a..
Keivawmhranga’n an in a han thlen chuan a nu leh a u in a taksa kangthai kanna vual khat vek sen tut mai an han hmuh chuan an te thawt mai a. A nat tur zia an han ngaihtuah dun chuan an lainat lutuk chuan an insum zo tawh mawlh lo ani e, a bulah chuan an tap dun hawm hawm mai a..Lawikungi insum zo lo chuan “Aw..Hranga...Ka va han lainat tak che em!! Hmeithai fapa i nih vang maiin maw heti em em a an hmuhsit a an tihduhdah che ni? Aw..I pa kha he piallei ah hian la awm se ka va’n tiin ka va’n thlahlel tak em!! Ani kha chu la awm se heti em em hian endawngin kan awm lo tur...Eng vangin nge maw khuanu pawh hian hetiang em a riangvai leh chanhai tur hian min lo duan reng ni? Hriatthiam zawng a har ngei e..” tiin tah hla a chham hlawk hlawk mai a..
Keivawmhranga erawh chuan.” Aa..engmah ani hlei nem ka nu..I rilru ti hrehawm duh mah ta che..Ka thiante nen kan infiam a,kangthai hmunah ka tla palh mai mai alawm..A lan dan ang hi ani lo ania, an sawi ang ai daihin a na lovin a hrehawm lo zawk asin..Lungngai reng reng suh! Min hmuhsit leh min diriam tawpna hun leh ni hi chu ka la her chhuah tir dawn khawp alawm!..Chu mi hunah chuan ka nu, i phu ang ngeiin mitin in zah takin an be ve ngei tawh ang che..” tiin thiam lo tak chuan a nu chu an tawng thlamuan ve luam a...
Chawnghliri leh a nu chuan lungchhe tak a lo thlir chungin a nu chuan a fapa pang vel te chu a lo tuai a, a khua pawh a sik ser ser ani tih a hrethiam nghal mai a..Insehruh teuh chungin,” Aa..! Anih pawh hi ani zozai tawh love!!..Chantawk a lungawi zir tumin nidangah chuan ka ngawi liam mai mai thin a, tunah erawh ka ngawi reng tawh bik lovang.. Naktuk han ni teh se, Lal mualah han chhovin Lal leh Khawnbawl upate beng ka han thlen khawp ang..” a ti ve hmak hmak mai a..
Keivawmhranga chuan lo pawt chat vatin ,” ka nu, chu zawng a ngai hran love, nat pawh a na tawh hlei nem..khawnge zanin chu ka mut a chhuak riau mai ka ti, laikhum ka lo belh san teh ang che u ..” tiin a mutsan ta a...
A tuk zing a rawn nih chuan Lawikungi chu hma takah tho in a thawmhnaw tha a phak tawk a a neih ve ang ang te chu inbelin Lal mual lam pan zai chu a rel ta a, khartung sawn a an chhuak chiah chu an in tualah chuan ngawi reng a rawlthar pahnih lo ding reng hi a hmu a..An zinga pakhat zawk chuan, “ Keivawmhranga a awm em?” a rawn ti a...Lawikungi pawn ngaihthat lohna nei hran chuang miah lo chuan Keivawmhranga chu a han au ve mai bawk a..
Zawi muang a rawn pen chhuak chhat chhatin Keivawmhranga chuan .” Eng nge ni ta?” tih pah chuan a rawn chhuak a..A han hawichhuah nak chuan nimin lama amah Kangthai hmun a namthla tute zinga mi pahnih Hnamlena leh Chhunhreuva an lo ni reng mai a. Nimin lama an thu chinfel zawh loh kha chinfel pui ngei tum a rawn cho chhuak tum annih ngei ringin ,” Ngawi ru aw, Ka chempui kan la ve lawk ang e, nge kut lawngin kan ti zawk dawn?” a ti tawi tap a...
Keivawmhranga hi mi zaidam leh thin nel tak, thinrim mai mai ngai lo ani a. Amaherawhchu, a thin a rim laklawh tawh chuan luhlul tak leh ngeng em em lawi si ani a. A duhlohna ah chuan Saipui pawn a pawt tawl zo awm love tih mai tur hi ani a. Tin, mi rilru thlakthleng leh sawhsawn zung zung ngai lo mi ani a, a tih tawh leh tum tawh vek vek chu a tawp thlenpui ngei tum chi ani..
Chutia inchhung lama chempui la tur a luh leh a tum chiah chu Hnamlena zawk chu rawn tawngchhuakin ,” Thianpa, i chempui lak a ngai hran love... Ih...Nimin a i chunga kan thil tih ah khan kan inthiam lo hle mai a. Kawng thlang lama i lum lai a nangmah hmuhsitna leh diriamna tawngkam kan chhakchhuah te kha i lo hre pha anih phei chuan kan inchhirin zahthlak kan ti hle ani “ rinloh tak chuan a rawn ti tlat mai a..
Chhunhreuva pawh rawn tawng chhuakin,” Ni e thianpa, kan fiamthu te hi a lo sang lua thin ani e.. Lungloh ah i lak loh hram ka beisei. Upate pawn hetianga a tir a inti thiam lo te hi, a hnu ah an inkawmngeih duh phian an ti ngai ania..” tiin boruak rawn ti zangkhai tum chuan a rawn tawngchhuak ve a..
Chutianga rinloh tak mai a tha tak a thupha an rawn chawi tak si ah chuan Keivawmhranga pawn thinrim reng a dik tawh bik lo tih hria in,” Aa thiante u..chutin lungloh ah ka la hlei nem..Thil kal tawh hi zawng rilru a dah reng lovin theinghilh daih hi a hahdam thlak ngai e..” a rawn ti ve ta a..
Chutianga Keivawmhranga pawh a thinrimna te a inbengdai ta anih tih Hnâmlêna’n a han hmuh chuan a lawm ta em em mai a. Dik tak chuan Keivawmhranga huaisen zia, chak zia leh a kawlhrawn zia hi a rukin mi tamtakin an hre fur hlawm tawh a. A hmelma emaw ami huat nih chu an huphurh viau pawh hi a awm lo hran lo ani..
Hnamlena chu rawn tawng chhuak lehin, “ Hawh u, kan thil tawn te hi a tha lamah hmang hlauh ila, thianah i insiam ang u hmiang...” a rawn ti a..Keivawmhranga pawh chuan a rawtna chu a pawm tih hriat tak maiin a lu a bu ve nghut a.. Chu mi ni atang chuan Keivawmhranga, Hnamlena leh Chhunhreuva chu thian tha an lo ni ta ani...
Hnamlena leh Chhunhreuva chuan thian tha tak an chhar thar chu an lawm hle mai a. Chumi ni ata chu kaihthen theih lo ni mai awm a mawi hian an inzui chawt mai a. Hnamlena leh Chhunhreuva te hi mahni tawkah pawh huaisen leh kawlhrawng tak anni a; amaherawhchu Keivawmhranga erawh tluk loh rim a nam deuh tih hria a pawm thiamin aruk tak chuan an thianpa hi an chhuang ru thin em em a, an chung en dun hle bawk ani...
Bung- 11
Hun leh ni te a lo liam ve zel a...Keivawmhranga te thian ho pawh tunah chuan tlangval tih a chhiar theih an lo ni ve ta reng mai a.. Buanzawl an kai hun pawh a lo ni ve ta reng mai..
[Hmar ho chuan tlangvalho riahkhawmna hi Zawlbuk tilovin Buanzawl an ti thung a. Tlangvalho an inbuan emaw inchai thin vanga hming pu chho ta te pawh ani awm e. Zawlbuk nen a hming tih chauh loh chu a pian phung, ruang am leh hman dan velah pawh danglamna em em a awm hran lem lo. Tin, thenkhat chuan Buanzawl tilovin ‘Sier’ ti a ko an awm bawk]
Keivawmhranga pawh tlangval pianthiam leh hmeltha tak mai,pa vantlang aia lian lam hret, sang lutuk ni hran si lo; ngo lam deuh mahse ba ek lung ngo ni chuang si lo ni turin a rawn thanglian chho ve a. Hmel fai vung ni hran lovin hmuihmul pan lam deuh leh khabe hmul tawi te chhah vak lo a nei bawk a. A taksa leh a ban puam vel te hi sek tung ni si lovin a inphut mawi tawk em em a..A taksa atang ringawt pawh chak thawkhat tak anih chu a rinawm hliah hliah a. Mipa pian dik tak neiin a kawng a fek rat bawk a.
Hnamlena erawh tlem a hang lam deuh niin Keivawmhranga ai mahin a sang zawk a, Chhunhreuva erawh anni pahnih ai hian te zawkin a hmel hi a bumro in a nelawm loh ve hle thung..Fiamthu in an thenawm hnai velah phei chuan naupang tahbelh deuh tih thaih nan a ,”I ban loh chuan Chhunhreuva ka man tir mai tur che ania” an han tih tawh hi chuan an bang hmiah zel anti...
Tualbual thla (January) a lo nih chuan khua a vawt thawkhat viau tawh a. Keivawmhranga te thian za ho pawh chu Buanzawl an kai tan zan tur te ani bawk a, an phur thawkhat viau in kawng lehlamah erawh tlangval hovin Buanzawl kai thar tih takah an lo buan ngei dawn ani tih an hriatin an huphurh ru ang reng phian bawk a. Buanzawl an kai dawn ni chuan an pathum chuan an in theuh ah an chhungte chuan an thiam leh theih ang tawkin thu tha te fuih ve in aia upa te zah thiam a, an thuawih tur anih zia te; ngam leh zuam avang ringawtin mahni aia chak lo zawk te chungthlak mai chin tur anih loh zia te, thil engkimah a mawng zang ber leh tlawmngai ber nih tum fo tur anih zia te an hrilh ve malh malh reng a..
Zan a rawn nih chuan chaw te ei kham sawk sawkin an thian dun pathum chuan intiam rualin Buanzawl lam pan chuan zawi muangin an chhuak chho ta tham tham hlawm a...
Buanzawl lam a tlangval ho pawh chu zan dang ang lo takin an phur em em mai hlawm a. Hetia an lo phur hluai nachhan hi eng dang vang nilovin Keivawmhranga te thian hovin Buanzawl rawn kai an tum tih an lo hriat ruk vang ani a. Keivawmhranga chanchin, a huaisen leh chak zia te hi a rawlthar lai atang reng a an hriat tawh leh mite ngaihven ruk ani a. Buanzawl a rawn kai ni hi mi tam tak hmuh chak leh nghah fak a tling reng a..
Vankal khaw buan chak khual kai meuh a hmingthang, an tlangdung zawng zawngah phei chuan a hming hre lo tu an awm lo ang an tih hial thin Zawlkulha, Thiak kangbur hnam pawn mi zawng zawng hmuh a mi chak anga an sawi huai huai tlangval tuaitir Keivawmhranga chu bin phar nek chu a chak ngei mai...
Keivawmhranga nausen laia an Val Upa thin Darkhaia pawh a boral tawh a, tunah chuan midang ni tawhin Val upa chuan thingnawi fawm rual naupangten thingnawi an rawn fawm te hmang chuan mei han chhemin an inbuanna tur vel chu phur fahran hian a han buatsaih hnak hnak a..
Keivawmhranga te thian ho an va thlen chuan Val Upa chuan lawm tak a lo dawngsawngin a lo chiau au hlawm a. Chutah Val Upa Kaibuaia chuan,” khai le, Favai te kha han chhung ulangin..hei tlangval buanzawl kai thar pathum kan nei bawk a, zan tum tawi nan kan lo buan fiam dawn em ni ang? Amaherawhchu intihhlimna leh infiamna ani tih hre reng chungin aw..” a han ti dap dap a..
Buanzawl tlangval ho zinga pakhat, tlem a tlangval phanchang deuh tawh leh buanzawl a kaina pawh a rei ve thawkhat tawh tih hriat tak, ria leh tlem a sa pan lam pakhat chu rawn ding chhuakin “Khawnge, a naupan lai leh rawlthar anih lai a huaisen leh chak a an sawi huai huai Keivawmhranga chu kan buan ve reng reng ang e” nui sen sen chung hian Lakaia chuan a rawn ti a..
Keivawmhranga chu rawn chhuakin,” Keini te ang zawng buan tlak kan ni ve dawn em maw ni le... U Lakai, in dim deuh ah kan ti aniang chu.. aia upa leh chak zawk i nih angin tha puiin min buan lo hram rawh aw..naute lakah chuan zah an ngai thin ania, buanzawl chuang kai hlim kan nih hre rengin aw” hawihhawm tak chuan a han ti a...
An pahnih in an inring dun ve ve tawh e tih a han hriat hnu chuan kaibuaia chuan ,”Khai le !” a han ti a..An pawnven ve ve ah chuan nghet taka invuan dun in an han sai dun ngar ngar a.. reilote hnu ah erawh Keivawmhranga ke phawiin a awm ta tlat mai le..
Tlangval dang lo en te chu an lo “Eee...” dual mai a... Lakaia chu a phur ta kher mai a!! “Khawnge a vawi hnih nan han ti dun leh aw...Kha le lo inring rawh aw...” a han ti zawm zat a..A vawihnihna atan inbei dun leh ngar ngarin theihtawp a Lakaia a han tan meuh chuan leh Keivawmhranga chu a phawi leh ta zawk mai a..Tlangvalho chuan mak an ti ang reng viau mai a..Thapui meuh a tih tak meuh a an han inbeih ngial hnu pawn Keivawmhranga chuan a hneh ta ngangin a lang si lo...
Bung- 12
An rin leh sawi ang em em chuan Keivawmhranga hi a lo chak lo ani ang e.. Ani lah tak a, naupan lai awmdan, nihphung leh zia rang zawng zawng hi nulat tlangval hnu ah mitin ten an chhawm chho vek kher lova; naupan laia hmeltha leh no em em te pawh puitlin hnu ah an hmeltha vek kher lo ang bawkin naupan lai leh rawlthar lai chak leh tharum ngah ringawt hi tlangval hnu a an chak leh chak loh tur hriltu ani hran lo tlat ani...
Chutia vawihnih ngawt mai phawi a a han awm takah chuan Keivawmhranga pawh chuan,” I lo chak hle mai U Lakai!! Ka hneh ngang lo che ani e..Duh ni phei la chu min bin hrep thei dawn anih kha maw...Ka lakah zahngaihna i lan tir a, ka vannei hle mai..” nui sang chunga tiin bang kil lama tlem a thim lai deuh a, a thian pahnihte thutna lam pan chuan a thu ve ta a..
A thiante pahnih pawh chuan an thianpa Keivawmhranga vawi hnih phawi ani tih an han hmuh zawh rual chiah khan inbekbawrin ," Tlangval puitling tha nge nge a lo fei zawk deuh ani ang e, kan thianpa chuan a hneh lo deuh zawng ani e.." an ti ve sap a..
Val Upa Kaibuaia’n midang inbuan leh tur a kohchhuak leh dawn chiah tih ah chuan kil khat atang chuan za em em mai hian pa pakhat hi a rawn nui chhuak huah huah a. Nui ri lam chu Buanzawl tlangvalte chuan a rualin an en thap a. Kil khata palian tak mai thu chu rawn tawng chhuakin ,” Kha kha maw Keivawmhranga chu ni a?? Duh duh a ka kawih phar theih Lakaia pawh hneh zo lo tu kha maw? In sawi dan leh a tak a kan thil hmuh te chu a va inperhsan ta si ve!! Kha kha maw thenkhatin buanzawl a rawn kai hun a kei Zawlkulha meuh min ter pha tur a in rin ruk chu? Tuna ka tha chak vanglai hun chu sawi loh ka thathum leh tar tawh hnu ah pawh engtikah mah min hneh hlei lawng e..” a rawn ti ta phiar phiar mai a..Tlangval ho chu pakhat mah tawngchhuak ngam an awm lo...
Val Upa Kaibuaia chuan a aw rawn thian kharhin ,” Khaih khaih ! kulha, Tlangval tuaitir buanzawl rawn chuang kai hlim hlawl annih hi..I ti lutuk palh ang e.. Dim dawi deuh teh khai an thla a phang lutuk dah ang e!” tiin Keivawmhranga thlavang chu a rawn hauh thuai a..
Zawlkulha lah pek chuan Kaibuaia thusawi engah mah a ngai lo tih hriat tak chuan,” Lo ngawi hrih lawk teh U Buai, he vala hi a chanchin an sawi dan nen hian a taka a awm dan a inmil lo em mai a, ka hrechiang chak ve deuh mai ani e..” a han ti leh sak a..
Dik chiah chuan Val Upa kaibuaia pawh hian Zawlkulha hi inluling leh chapo ti thin viau mahse inbuan a chak avanga Lalpa Hmangliana’n a duhsak em avang leh Lalpa lakah a tla tlum tih a hriatchian avangin han khak nat viau a hreh thin ani. Chu chu hria in Zawlkulha lah a inluling belhchhan sauh emaw tih mai tur ani lawi thin si...
Chutia Val Upa Kaibuaia a ngawih takah chuan Zawlkulha chuan chhunzawm zelin ,” Sa tui hang hawp leh buhchangrum ei nge nge a lo hriat thin zawng ani e !! Fahrah ei tur tha nei lo, mai an leh behlawi bai ringawt naupan tet atanga rin chuan tharum ngah chu a lo har deuh ani e tiraw...
Ka thu sawi chu a dik em Nauva? I va ngawi rei ve min chhang ta che...” a ti ta siah siah mai le...
Keivawmhranga chuan, “ Ni e, i sawi chu a dik hmel e..” tih chauhin a chhang a..A tawng ka atang erawh a lawm vak tawh lo tih chu a chiang reng mai a.
Chutah Zawlkulha’n “ I nu Lawikungi lah hmeithai tete.....” a ti leh chiah mai chu a sawi tur a sawi zawh hma chuan...
Thinrimna vawr tawp atanga rawn chhuak awki tih hriat zet mai chuan,“Zawlkulhhhh!! Keimah min diriamna te leh min hmuhsitna tawngkam te kha i duh tawk lovem ni?...” teng chherh chhawrh a rawn ti chhuak phawngin bang kil thim lai deuh a thutna ata Keivawmhranga chu a rawn inperh tho ta zak mai le..
“ Tun hma zawngin zangkhua a la bungbu ve mahna tiin min hmuhsitna leh diriamna zozai te theihtawp a dawh hram hram thin in ka sepui ruah do tlawk tlawk mai thin a. Mahse tunah zawng a tawk ta e!! Keimah min diriamna chu ka hrethiam a, mahse min hringtu ka chunnu hi tuma dem leh sawichhiat ka phal tawh lo ..A sawichhe leh apiang chu tupawh ni rawh sek sek, kei pa hming chhal tur nei ve lo Keivawmhranga pawi hi in sawi ani tih kha hria ang che u...” ti charh charh pah chuan tlangval hovin favai an chhunna lam pan chuan zawi muang chuan a rawn phei a..
Bung- 13
Mei in a chhun phak chin atanga a hmel rawn lang thei tlangval hovin an han hmuh nak chuan a mit mawlh mai chu a rapthlakin tihbaiawm an ti ngei mai le! Hlauhna leh pawisakna te in a mitah chuan hmun a chang tawh lo...
A thiante pahnih chuan chutia khualkai inbuan chak Zawlkulha a chhang ta mai chu an hlauhthawnpui hle a, an thutna atang chuan rawn tho in an pahnih chuan an thianpa chu a ban lehlam lehlamah va vuanin thut tir an han tum leh a, a theih hian a theih awkawng loh mai !! A chet hian a che eih lo!!..An hlawhchham beidawng chu a nih nih ni tawh mai rawh se an rilru a ti niawm hrimin an thutna pangngaiah thu leh in an uipui tui lian thlir ve ta chawt mai ..
Dik tak chuan Zawlkulha hian an thianpa hi a bin sil awng hial ang tih an hlauhpui a, an pumrua han khaikhin ringawt pawhin Sapui leh ui chal inbei tur ang mai a inthlau anni si a.. khaw dang buan chak inti tam tak pawh Zawlkulha hian dim lo taka a lo vawrh hrep thin tawh avangin an hlauhthawnpui pawh hi a awm lo hran chuang love...
Mahse an thianpa thinrim laklawh tawh hi chuti mai a bengdaih theih ani lo tih an hre si lo..!!
An thianpa hi a duhloh vêk tawhah chuan mi ngeng tawlawl anih zia an la hrechiang lo ani!!
Keivawmhranga chu kal phei charh charh pah chuan,” Zawlkulh! Mipa fa I nih ngai chuan i thutna ata kha rawn chhuak ta che...” a ti ta sak sak mai le..
Zawlkulha thinrim lutuk chu a tlan a rawn tlan phei ti tih pahin,” Nauva leh!! I va han chak dawn lo rua em ve leh aww...Tunge ka nih i hre nang e? Khualkai buan chak Zawlkulha ka nih hi!! “ a ti teng chuaih chuaih a...
Keivawmhranga lah chuan,” Tunge i nih chu hetah min rawn hrilh rawh..” a ti hmiah mai bawk si..
Val Upa Kaibuaia’n Khai le! a tih hma hauh chuan Zawlkulha thinrim lutuk va zuang phei chu Keivawmhranga nen chuan an in pawm ti tih nghal chat mai a. Theih patawp a nghet a an pawnven ve ve invawn sakin Zawlkulha chuan sang tak a chawi kan a, han bin hrep an tum a...
Mahse, a tum ang rawk chu a ni ta hauh lo mai le...A hma a Lakaia’n a phawi zawk zawk ang kha ani ta tlat lo. Keivawmhranga ke chuan buanzawl chhuatah te chuan thing lian puiin lei a zung chhah tak a kaih ang mai hian a nghet tlat mai si..Chutah chiah chuan le, Keivawmhranga chuan ,” Khai aw, kan tang ve tawh ang e aw..Kha le keimah Keivawmhranga ka rawn tang dawn e..” tih leh hnehsawh em em a a tumpuipa phawi kan vawk chu a inzui ta mai a...
Tlangval dang te leh Keivawmhranga thiante chuan mak an ti lutuk chu ka ang phuau hian mit tla lek lovin an lo en hlawm a..A then chuan, “ Aw haw le !! a phawi dawk e! A phawi dawk e!!” an ti ta luai luai mai a...
Dik chiah chuan Hnâmlêna leh Chhunhrêuva te pawh hian mi ka atang ringawtin an thianpa chak zia hi an lo hre thin a, zanin hian a chak danglam bik zia a takah an hmu in an hre fiah chauh ani..
Zawlkulha tlawmngai lutuk chuan,” Nauva, mi inrinloh lai i chuh thiam hle mai maw? Kan hmeithaii khan a zirtir che em ni?” a rawn ti leh deuh kher a...
Keivawmhranga chuan.” E he he!! I lo inring nang e? Tunah chuan lo inring tawh ang che aw..Kha le kei Hmeithai fapa Keivawmhranga....” a han ti ve leh sak kher a..
Zawlkulha chuan Keivawmhranga chu tih chiai tum chuan a vun nen chuan tham kawpin han bin dawrh a tum a. Mahse Zawlkulha chuan Keivawmhranga mit takah a han en chiah chuan chutiang vervek taka a vun tham sak tih vel mai mai chuan Keivawmhranga hi a tibuai dawn lo ani tih a hrethiam ta tlat mai le..A mitmeng thip zia leh tihbaiawm zia a hmuh chian chiah chuan Keivawmhranga hi a ngam leh hneh theih mi ani lo tih a hrechhuak chiah a..A cho miah loh tur val a cho sual der ani tih a inhrethiam ta !
Amaherawhchu engkim erawh a tlai zo ta..Se bo hnu a se kawng khar leh hian engmah sawtna reng a nei mawlh si lo!!
A vun nen a a tham kawp chu engah mah ngai lo tih hriat fahran hian hnehsawh em em in Keivawmhranga chuan an phawi kang lawp mai a, chutah lei a nghat thla leh duh mai lovin a chawi kang ta vu vu mai le...Chutah a duhtawk a a chawi kan hnu chuan Buanzawl bang deng thum dawt chuan chiang em em mai hian an vawm phei tehreng anih kha le....
Tlangvalho phur lutuk avanga lo sapatal pawh vawilehkhatah an reh thuap mai le! Khuavang kal lai ang maiin tuman ri chhe te mah an siam eih lo...Mit ngei a an thil hmuh chu a mak em bawk ani! An damchhungin Zawlkulha hi miin an phawi eih pawh heng tlangvalho hian an la hmu ngai lova, tunah erawh phawi mai chu sawi loh bang den nan he tlangval tuaitir hian a hmang mauh mai si...
A then mak tih lutuk vanga an ka ang an chip hlei thei lova, thenkhat lahin tawnmang mawl mai em ni ti ni awm hrimin an mit an han nuai vel a.. Amaherawhchu a tak ngei a thil thleng chu ani si le..A then lahin an suangtuahna ramah te chuan he nau hi eng ang fakau a chak nge maw anih le tih an lo ngaihtuah chhunzawm bawk nen.. Chutah zet zawng vawi leh khatah Hnamlena leh Chhunhreuva te rawn te chhuak thawtin tlangval dangte pawh vawilehkhatah an suangtuahna ram ata rawn let lehin an haw haw ta dur dur mai le!!
Zawlkulha na ti lutuk chu a zi awl awl mai a, a tho chhuak vat thei lo nghe nghe a. Chu chu hmu in Val Upa Kaibuaia chuan va kaihthawh a han tum a, Zawlkulha lahin thinrim taka Pu Kaibuaia kut paih thlaksakin chumi zan thil thleng avanga a zah lutuk luatah buanzawlah pawh riah ve duh tawh lovin an in lam a pan ta nul nul mai a..Chu thil a hmuh chuan Val Upa Kaibuaia meuh pawh engmah sawi chuang lo chuan a khi suk hial a..Thil thlen dan chuan Pu Kaibuaia thin a ti rim vak lo tih chu a chiang reng mai !!
Chhunhreuva lahin Keivawmhranga darah beng deuh thauh thauhin, “Ka thianpa anih hi” a khat mawi tawkin a ti deuh reng mai a..Hnamlena erawh chuan,” Kan thianpa chu engkimah kan lo la belchiang lo hle mai” a rilru te te in a lo ti ve nauh nauh thung a..
Bang kil khat thim lai deuh mak ti lutuk a lo thu ngawi reng Lakaia erawh thil awm dan hrethiamin thawveng huai tih hriat takin a thaw chhuak deuh hawk a; nui deuh sak pah chuan an inbuan zawh chiah a a hnen a Keivawmhranga’n a sawi tawp ber chhang let ni awm takin ama hriat tawk lek zawi te hian,” Ka vannei hle zawk ani e..” a ti deuh sap a.....
