Vawiin khan India ram hmun dang te rualin Mizoram hmun tinah India ram in mahni a ro a inrel hranna ni champha vawi 71-na chu ropui taka lawm a ni. Mizoram chhunga Independence Day lawmna lian ber Aizawl Sipai Lammual a neih ah chuan Chief Minister Pu Lal Thanhawla chu khuallian a ni a; Hnam Puanzar a pawhpharh hnu ah parade contingent-ten Hnam puanzar zahna lan tira chibai an rawn buk chu  chhanglet in he ni pual a thuchah a sawi a ni.

CM Inspecting Guard of Honour
Independence Day Champha vawi 71-na lawm tura kalkhawm te leh Zoram mipui te duhsakna chibai buk in Chief Minister Pu Lal Thanhawla chuan India ram a lo ropui zual zel nan ram tana inpekna thinlung nen khua leh tui te chu  inhlan thar leh theuh turin a sawm a.  Hruaitu ropui tak tak, Mahatma Gandhi te, Pandit Jawahalal Nehru, Sardar Vallabhai Patel, Maulana Azad, zalenna atana mihuaisen  martar ta te leh hruaitu hmasa te chu India ram tana ni chhinchhiah tlak takah chuan zahna  chibai ram mipui ten kan buk a ni a ti a. India ram awpbettu Kumpinu sawrkar laka zalenna neih  tuma beituten Quit India Movement an lo kalpuina pawh kum 75 lai  lo tling tawhin  an nunna hial thap a zalenna sualtute chawimawi leh hriatreng chu khua leh tui te mawhphurhna a ni a ti a. Ram tana nunna hial thap ngam tute inpekna rah avangin India chu khawvel a ram changkang ber pawl a lo ni ta ani a ti.

Tunhnaiah ruahtui tam vang leh tuilian nasa avanga Mizoram in chhiatna nasa tak a tawh thu Chief Minister chuan sawiin,  vanduaina tawka nunna hial chan ta te chhungte leh sum tam tak hu  in leh lo, sum leh pai bakah huan leh thlai a tihchhiatsak te chu thinlung taka a tuarpui thu leh Central sawrkarah state dangte dawn anga tam, tanpuina pawh Mizoram in a dil a; a dawn ve ngei pawh beisei a ni a ti.

"Prime Minister Narendra Modi kaihhruaina hnuaiah Collective Federalism kalpuiin ram in hma a sawn chho mek a. Economic kawngah pawh a thangchak ber te zinga mi a lo ni ta a. Chutiang chuan Mizoram pawh  hmasawn zelin NITI  Ayog in a chhiar dan chuan state thang chak ber 4 zingah dah a ni a.  Kan hmalakna zingah hmalakna dang te innghah lehchhawnna chu inkalpawhna kawngpui hi a ni a. Hei hi sawrkar in a ngai pawimawh a. Road Network te nei tha thawkhat mah ila fur ruahtui a tam thin a vangin harsatna a awm leh thin. China leh Pakistan boruak siam avanga Arunachal leh Kashmir  te duhsak an nih avangin border state zinga kan kawngpui te chu ngaihthah deuh ni mahse sawrkarin thal chhungin theih tawpa hma la in siam that thuai a tum a ni" a ti bawk. 

MIZORAM HMUN HRANG HRANGAH INDEPENDENCE DAY Relkawng pawh chak taka hmalak pui a nih thu sawiin Bairabi atanga Sairang, Sairang atanga Kawrpuichhuah, Kawrpuichhuah atanga Lawngtlai thleng rel tlan thlen tir tura hnathawh mekleh survey pawh thal chhunga chhunzawm leh tur a ni  a ni a ti a. Mizoram rel kawngin a tum ber chu KMMTP kawngpui in a thlunzawm Sittiwe Lawng chawlhna, Bay Of Bengal Tuinfinriat  chunga Lawnglian ten an rawn lakluh leh he lawngchawlhna hmuna an phurhthlenna tur  ruahmanna a niin, nakin lawkah phei chuan Mizoram chu Asia chhim chhak ram leh hmundang te nen pawha insumdawn tawnna kawngpui leh kawtchhuah a ni dawn a ni. Chumi hun chu India ram mai ni lo, a thenawm ram,  Bangladesh, Bhutan leh Nepal te thleng pawhin an nghak hlel em em a, South East Asia kawtchhuah ni thei tura pawimawh ber pakhat Airport tur pawh Siaha District ah hmun remchang a awm thei dawn niin hriat a ni a. Airport thar siambelh a nih theihnan chak taka hmalak mek a ni a ti.

Boruak chhe te avanga Nizung chakna hman uar Mizoram pawhin a duh ve avangin Vankal daihah Megawatt 20 pechhuak thei tur Solar Park buatsaih mek a ni a, Tlungvelah Megawatt 2 pechhuak thei tur buatsaih leh mek a ni bawk.  Eizawnna ngelnghet leh ramngaw chereu tawh siamthatna  tur atan NLUP hmalakna chu kalpui  a ni a ti a. "Sawrkar in  a ngaih pawimawh ber chu kuthnathawk mi, lo nei mi, huan nei mi, hmeitha,  pachhia te leh inhlawhfa te an ni a.  Chuvangin heng mi te hi mihausa hnuai a an kun lohna tur leh an mahni tui zawng atanga eizawnna ngelnghet an neih a leirem an rah leh theih nan  dawmkan hna sawrkar chuan thawk chhunzawm zelin NLUP hi a chhunzawm zel dawn a ni. NLUP hi changtlung zawka hmanchhoh zel a nihna turin New Economic Development policy(NEDP) in thuam a ni dawn a ni. Chuvang chuan kuthnathawktu ten leirem an rah a, a duh zawk thawk a an intodelhna hi kan ram sum leh pai dinhmun chawikanna atan a nih bakah remna leh muanna boruak  tha taka kan ken chhoh zel theihna tura thil pawimawh ber pakhat a ni",a ti a.  India ram leh hmun dang dangah tuihna kang avangin buaina a awmchho mek a, Mizoramah hetiang vanga harsatna a awm ve lohna turin sawrkar chuan tan a la mek zel a, rain water harvesting  ah te pawh nasa zawka hmalak tum a ni. BPL chhungkua chin te phei chu sawrkarin an tui dahkhawlna tur ngaihtuah sak dan kawng te leh remchang zawnsak dan kawng te pawh la dapsak a rilruk a ni a ti.
NLUP in a tum ber chu sum leh pai intodelhna bakah ramngaw chereu tawh te siamthat leh a ni a. Green Mizoram anga hmalakna te pawh hi NLUP thil tum nen an inmil thlap a. " Thilsiam tinreng hnena chanchintha hril tura kohna dawngtute kan nih ang in - Ramngaw, ramsa te , chungleng sava te, Lui a cheng sangha leh thil nung tinreng te humhelh leh venhim kawngah pawh mawhphurhna pek tek kan ni", ati.
Clean Mizoram chu Swacch Bharat in a tum ang hmalakna leh hmasa zawk a nih thu sawiin huapzo zawk leh liantham zawka Prime Minister pu Narendra Modi an Swachh Bharat Mission a rawn kalpui chu sawrkar chuan tha a ti a, a thlawp a ni a ti a. " Hetiang zawnga  hmalakna hi keini hian kan lo hmelhriat hmasak zawk avangin midang te aia thiam zawk tur leh titha zawk tur pawh a beisei kan ni", a ti bawk.
Hmasawnna tam tak Mizoram in a neih chhoh mek laiin ruihlo leh vaihlo in Mizo thalai te a run mek tih a sawi a. Sawrkar chuan Mizoram nghahfak Mizo thalai te ruihlo, zuk leh hmuam a an tluk chhiat a phal dawn lova, theihtawp chhuah in Mizoram runtu hmelma ruihlo chu  a do dawn, chutiang hmalakna atana inkaihruaina tur Mizoram in a mah leh a mah a inzirchian hmasakna, international expert meuh ruai in Social Welfare Department chuan lehkhabu chipchiar takin a sawm tawh a. "Ruihlo do kawnga thawh hlawk ber YMA chuan sawrkar  leh kohhran hruaitute’n min kawm tawh in rilru in hmu taka hmalak ho kan rel a. Kan in rawnkhawmna ah sawrkar anga ruihlo, hnam hmelma dopui ka puang tawh a. Hemi bawhzuina tur hian Core Committee in ruahmanna a buaipui dawn a ni", a ti. Ruihlo do mai a tawk lo tih sawiin Cancer thlentu vaihlo lakah thalaite an inthiar fihlim loh chuan nakin lawkah Mizoram in thalai chhawrtlak a nei tamloh a hlauhawm tawh a ni a ti.

Chief Minister Pu Lal Thanhawla chuan India ram tana ni ropui takah Zoram mipui te inpek thar leh a ngai tih sawiin " ram leilung fate vek kan ni a, kan mawhphurhna a inchen veka. Chuvangin neitu rilru pua kan tan a ngai a, kan dinchhuahna tur ngaihtuah leh kan ram a hausakna inphum te haichhuak turin sawrkar hmalakna te kan tawiawm that a ngai" , a ti a. " Pathian in ram kilkhawr takah, tlangram chhengchhe takah min dah tia vui mai mai lovin eng thlai chi pawh that theihna, agriculture scientist te pawn an la awh em em, sik leh sa tha ber, nuam berah min dah a. Kan ram leilung hauhsakna erawh haichhuahchawp ngai leh keimahni zawn hmuh tura dah a ni tih kan hriat a ngai. Chumi ti thei tur chuan rinawmna, dikna, taihmakna leh Pathian tihna nung a pawimawh ber", tih a sawi a.  India ram ropui takah state langsar leh ram in hma a sawnna leh changkanna atan thawh hlawk ber ni tura tan la thar turin  khua leh tui ten  rilru kan siam a ngai a ni a ti.

Kum danga tih thin loh tih thar kum Independence Day lawmna ah hian tih a ni a. Chu chu India thar, kum 2022 lo thlen hma a thil thenkhat ti hlawhtling tura intiam tura Prime Minister Pu Narendra Modi sawmna chu Chief Minister chuan a chhiar a. Chief Minister Pu Lal Thanhawla chuan intiamna a chhiarah hian India - fai, India - rethei awmlohna, India - eiruk leh hlemhletna awmlohna, India - terrorist te awmlohna, India - hnam leh chhungkaw bila indo leh intihbuai lohna,  India hnamhnuaihnung zawk leh endawng te awmlohna a siam a sawi lang a. Sakhaw zalenna telh a ni lo chu Prime Minister ngenna a thil hmaih langsar leh pawimawh tak a ni tiin Chief Minister chuan tlipna a siam a ni.
Independence Day vawi 71-na lawmnaah hian Chief Minister Pu Lal Thanhawla chuan heng a hnuaia Medal leh Award-te hi a sem a:
1) Huaisen Lawmman: Jeevan Raksha Padak Award 2016
 I) Sarvottam Jeevan Raksha Padak Award dawngtu Roluahpuii, Darlawn: Huaisen lawmman dawngtu Roluahpuii hian nikum March ni 3 khan a thiante pahnih tuitla a chhanchhuahna lamah ama nunna a chan a. Vanduaina an tawh turn hian Pawl 7 zirlai Roluahpuii leh a thiante hi school picnic-in Tuivawl luiah an kal a, a thiante pahnih chesual nun chhan nan ama nunna ngei a chan ta a ni. Vawiinah hian Roluahpuii aiawhin a pa chuan he award hi a rawn dawn sak a ni.
II) Uttam Jeevan Raksha Padak dawngtu Pu Churchill, Electric Veng: Pu Churchill hian kum 2015, October ni 2 khan a thawhna Lai Students Boys' Hosteller te nen Rihdilah an kal a. Vanduaithlak takin mipa pahnih tuiah an tla a, Pu Churchill-a chuan mahni nunna thap meuhin heng mi pahnihte hi a chhanchhuak a ni.
III) Uttam Jeevan Raksha Padak Award dawnqtu Pi Roluahpuii, Sakawrdai. Kum 2015 December ni 14 khan Pi Roluahpuii ram kal chuan sanghal in mipa naupang a bei lai a hmu a, chhanchhuah a tumna lamah sanghal chuan amah chu bei let in, hliam a tuar a. Tiang hmangin a theih tawpin sanghal chu a bei leta, a tawpah chuan sanghal chu chauin a insaseng ta a ni.


IV) Jeevan Raksha Padak Award dawngtu Pu Isaac Lalrinchhana, Thingsulthliah. Nikum March ni 9 khan Isaac Lalrinchhana leh a thiante hnathawk haw lam chu Tuirini ah inbual turin an kal a. An thian pakhat chu livir in la in a tlahlum dawn ta mai a, Isaac Lalrinchhana hian a thianpa chhanchhuak tura a beih na lamah amah ngei pawh livir chuan a la ve tep a. Harsa takin a thianpa hi a chhanchhuak thei ta hram a ni.
2) State Award for Teachers 2017 chu – Pi K. Zoramchhani, Headmistress, Govt. Chhiahtlang high School; Pu R.Lalzokima, Headmaster, Govt. TS Luaia Middle School leh Pi Lalmuankimi Khiangte, Headmistress, Govt.Primary School -I, Pukpui, Lunglei te hnenah hlan a ni.
3) Governor Gold Medal - S.I. J.H. Chunglianthanga, CID(SB)

President’s Police Medal for Distinguished Service dawng turin Pu Lalbiakthanga, IPS AIGP-II thlan a nih thu te; President’s Medal for Meritorious Service dawng turin – Pu PC. Lallianthanga, SP, MPRO; Pu K.Lalremsanga, Commandant, 3 IR Bn,  Pu Vanlaltluanga Parte, Inspector of Police, Aizawl, DEF te chu thlan an nih thu leh  Union Home Minister’s Medal for Excellence in Police Training dawng turin Hav. Daniel Ramhluna, PTS, Thenzawl te chu thlan an nih thu puan a ni.
Vawiina A.R. Ground-a Independence Day lawmna inkhawmah hian parade contingent 28 an tel a. Silai keng contingent 5 zinga lawmman dawngte chu – 1-na Ist Bn MAP; 5th IR Bn leh 3-na 46th Assam Riffles te an ni a. Silai kenglo contingent 6 zingah 1-na chu 1 Mizo Bn NCC; 2-na 20th Mizoram Independence Company  NCC; 3-na 1 Mizo air Squadron  NCC te an ni a. School contingent 13  zingah 1-na, Govt. KM Higher Secondary School; 2-na Govt. Mizo High School , 3-na Govt Chaltlang HSS te an ni a. Parade Commander-te chu Pu Lalhmangaihhlua, Deputy SP leh @nd commander Pu Victor zothansanga, Deputy SP te an ni. Band party 4 an tel bawk a ni.

Aizawl a 71st Independence Day lawmna hi Lammual-ah hman a nih hnuin Raj Bhavan Circular Lawn-ah hun rei vaklo hman leh a ni a. He hunah hian Mizoram Governor Lt.Gen Nirbhay Sharma(Retd.) chuan sawmbik te pualin thingpui ruai a lo buatsaih a ni.


WRITTEN BY MALSAWMSANGA, MIS, PIO TO CHIEF MINISTER

Vawiin chawhma dar 10:30 khan Kawnpuiah Independence Day chu Boys Hockey Academy Ground ah hman a ni a, Pu KS Thanga, Parliamentary Secretary chuan hnam puanzar pawtpharhin Parade Contigent 10 te chibai buk a chhang let a. New India Pledge pawh mipui aiawhin a chham a ni.


Vawiin Independence Day lawmna Kawnpui ah hian Kolasib District chhung a hman mek Freedom from Open Defecation Free Week kharna hman nghal a ni a. He hun hi Pu Lalsawmliana Hauhnar SDO, PHE in a hmang a ni.

Vawiina Parade zingah Armed Contingent bikah 1st IR Bn Mualvum chuan lawmman pakhatna la in; Unarmed Contingent ah NCC (JD) Green Hills High School chuan lawmman pakhatna an la a, School Contingent zingah Presbyterian English School, Kawnpui chuan lawmman pakhatna an la a ni. Lawmman te hi Pu KS Thanga chuan a sem a ni.

WRITTEN BY JH LALPARMAWII MIS, DIPRO KOLASIB

Tukin zingkar ah khan ram chhung hmundangte rualin E. Lungdar Bazar kawnah Independence Day vawi 71 na hman a ni a. Block Development Office Pu Vanlaltanpuia, MCS chu khuallian niin hnam puanzar chibai bukna a chhanglet.

Pu Vanlaltanpuia chuan, ram a zalena, mahnia ro inrela a awm chuan a chhunga cheng mipuiten an theihna, an thiamna, an thahnem ngaihna te hlim takin an parchhuah pui thei thin a. India ram pawhin zalenna a hmuh atanga kum reilote chhungin ama irawm thiamna leh theihna hmangin khawvela ram ropui berte zinga miah a ding chhuak thei a ni, a ti a. Hetiang dinhmuna kan din theih chhan chu kan ram hruaitu hmasa mi ropui tak tak, Pu Mahatma Gandhi te, Pu Jawahar lal Nehru te leh an tawhpuite, leh sipai huaisen te vang an ni tih hriain vawiinah hian zahna kan hlan a ni, a ti. Mizoram ngei pawhin nasa taka hma sawnin, E. Lungdar leh a chhehvel khuate pawhin kum telin hmasawnna hmel thar hmuh tur an nei chho reng a ni, a ti a. Tun kum kalta chhunga E. Lungdar Block chhunga sawrkar hmasawnna hrang hrangte kalkhawmte hmaah hian a tarlang a ni.
Tukina E. Lungdara Independenc day hmangtute hian New India thutiam sawi rualna an nei a, Government E. Lungdar High School zirlaiten Drill hmuhnawm tak an entir bawk.

WRITTEN BY K.SAITLUANGA, MIS, DIPRO SERCHHIP

Vawiin khan India Independence Day Vawi -71 na chu Mamit GSA Playground-ah ropui taka lawm a ni a, Khuallian Pu John  Rotluangliana, Minister Food & Civil Supply, Transport, Tourism chuan chawhma dar 11 ah hnam puanzar pawtpharhin parade contingents 19 te hnam puanzar chibai buk a chhanglet.
INDIA INDEPENDENCE DAY VAWI - 71 NA MAMITKhuallian Pu John Rotluangliana chuan kan ramin zalenna a hmuhna ni lawmtura kalkhawm zawng zawngte duhsakna chibai a buk a, India ramin zalenna a neih theihna tura nunna hlu tak hlantute zahna chibai bukin, zalenna atan hma hruaitu ropui Mahatma Gandhi,  Netaji Subhash Chandra Bose leh midangte thawhrah chu hrerenga, rampum huapa zalenna ni kan hman chu ram tana inpekna thuk zawk nei tura inhlan thar nan hmang tura min fuihtu leh hmasawnna kawnga kan ke pen min ti chaktu ni theuh turin kalkhawmte a sawm bawk a ni.

Minister chuan Sorkar hmalakna hrang hrang leh Mamit District in hmasawnna kawng hrang hrang a hmuhte tarlangin ram chhunga boruak ralmuang kan neih  vawnhim leh mipuite himna hi Sawrkar ngaihpawimawh ber niin, kum kalta chhung khan dan leh thupek bawhchhiatna lian tham engmah a thleng lo chu chhuanawm a tih thu sawiin, India rama State ralmuang ber pakhat ni zel tura thawktu te chungah lawmthu a sawi a ni. Sawrkar Flagship Programme NLUP hmanga hmalakna chu a tlangpui thlirin a hlawhtling thawkhat hle a, Beneficiaries te sum lakluh a tihpun bakah sum leh paia kan ram dinhmun pawh a chawikang a, Mamit District ah kum 2010-11 atangin NLUP tanpuina dawngtu mi 11,325 ni tawhin 4th phase bikah tanpuina hi sem chhunzawm mek zel a ni a ti. Hei bakah hian New Economic Development Policy (NEDP) pawh ngawrh taka kalpui a ni a, NEDP hmang hian project hrang hrang pekchhuah a ni a, Chief Minister’s Rural Housing scheme pawh kalpui  niin State Sawrkar hmalakna atan NEDP hnuaiah kum 2016-17 atan cheng nuai za  ( Rs 100lakh) ruahman a ni a, He mi hmang hian Champhai District ah Rural Homestay Scheme bul tan mek a ni a, kum 2017-18 atan cheng nuai zathum ( Rs 300 lakh) dah niin Mamit District khaw thenkhatah Homestay Scheme kalpui tum a ni a ti.  

Mizoram Sawrkar chuan Agriculture leh a zawmpui eizawnna ngaipawimawhin ram hmasawnna ber a ni tih a hria a, Agriculture Link Road 416 km laih turin ruahmanna a kalpui mek a, Agriculture Mamit chuan tun kum kalmekah Oil Palm seedling 5550 a sem a, Oil Palm rah Metric ton 2578,946 hralhin cheng nuai 141 singriat sangli zahnih pathum lai tlingin National Mission on Oil Seeds and Oil Palm (NMOOP) hnuaiah Agriculture Link Road km 11 leh NEDP hnuaiah km 47 laih a nih thu tarlangin, Oil Palm phurhnan Custom Hiring System hnuaiah Mamit District tan Tractor Pali (4) pek a nih tawh thu a tarlang bawk.
Horticulture Department hnuaiah Serthlum phun tur 14,625 mi 106 hnenah sem a ni a, Mamit District chu Mizoramah Dragon fruit thar tam ber kan ni mek a, RKVY scheme tangin thingfanghma tiak 10800 sem a ni bawk a, PMKSY hnuaiah mi 44 te hnenah Drip- Irrigation pek niin mi 37 te hnenah thlai chawmna tur cement tuikhuah siamsak an ni bawk a ni a ti.

Mizoram Sawrkar chuan ei leh bar lama mipuite kan hnianghnar theih nan hma a la reng a, Supply Godown thar tam tak sak zawh tawh niin a hlui thawmthat hna a thawk mek zel a, Mizoramin buhfai kan chhekkhawl theih zat pawh metric ton 8000 laiin a sang chho tawh a ni,  Central Sawrkar NFSA Food Security hnuaiah AAY leh PHH beneficiary ten man tlawm zawka buhfai an lei theihna tur Metric ton 5478, 93 a dawng a, FCS&CA Department  chuan Non-NFSA Beneficiaries te hnenah thla tina sem tur  buhfai quintal 70,000 local rate in min leitir a ni a ti, he hmalakna avang hian Mizoram puma mipuite chuan eitur buhfai hnianghnar takin kan neih phah a, kumin fur chhunga thingtlang khaw kilkhawr zuala khaw 207 a cheng ten buhfai an nghei loh nan Supply Centre 46 ah May - September 2017 chhung tla tur buhfai chhek lawk a ni. Department thuchhuak angin District Office, Supply Godown, Depot leh ration card te chu degitised vek tura hma lak mek a ni a, Sorlai laipui thuchhuak angin September 2017 hnu lamah chuan Aaadhar seeding ti lo AAY & PHH beneficiaries te chuan man tlawm zawka buhfai an lak theih tawh dawn loh thu a sawi. He hmalakna hi sawrkarin a ngaihpawimawh em avangin harsatna neite tanpui turin DC te, DCSO te leh an hnuaia thawkte an inpeih reng thu a sawi bawk a ni.
Kum 2016-17 chhungin Transport Department chuan Deluxe Bus 3 leh Ordinary Bus 3 a lei a, tunah hian Bus 42 a nei mek a, Road Safety atan MoRTH atangin ambulance 5 hmuh a ni bawk. Bus chuan man, chhiah leh fines chi hrang hrang lakkhawm atangin sawrkarah cheng vaibelchhe 30 nuai 80 sing 2 leh sang 5 ( Rs 30,80,25,000) lai chhun luh a ni a. Two wheelers Taxi Aizawl khawpuia tlan tur Permit 40 leh Autorickshaw Aizawl khawpui chhehvela tlan turin Permit 148 register a ni a, Hlimenah Automated Vehicle Inspection & Certification Centre cheng vaibelchhe sawm panga leh nuai 50 senga sakna tur MoRTH atanga hmuh niin hmalak mek a ni. Mizorama Khualzinte hip luh an nih theihna turin hma nasa taka lak zel a ni a, Tourist Facilities 12 chu kum 10- 15  atan mimal hnenah hman hawhtir a ni, kum 2016-2017 chhungin Mizoram khaw pasarih ah Tourist Lodge hawn niin   cheng nuai 9907.00 sengin Mamit- Aizawl inkarah Swadesh Darshan Schems for Development of Eco-Adventure Project buatsaih hna kalpui mek a ni.  Integrated Development of New Eco Tourism under Swadesh Darshan North East Circuit cheng vaibelchhe 94 leh  nuaih 90 ( Rs 94.90 crore) lai man chu thawh mek a ni a, hemi hmang hian khualzinte hip thei tur thil hrang hrang Thenzawl, Reiek leh South Zone ah te siam mek a ni. Swadesh Darshan hnuaia project pahnihna a tan hian Eco-Adventure Circuit Aizawl, Rawpuichhip, Khawhpawp, Lengpui, Chaltlang, Sakawrhmuituaitlang, Muthi, Berawtlang, Tuirial Airfield, Hmuifang atan cheng vaibelchhe 99.7 pawh thawh tan mai theih tura hmalak a ni.

Mizoram Sawrkar chuan kawngpui tha kan neihna turin theihtawpin hma a la mek zel a, kum 2016-17 chhungin kawngpui Km 68 a thui laih thar a ni a, km 218 ah kawng chhuat black top hna thawh a ni. Kawngpui 57 Km a thui siam a ni bawk, Hei bakah Lei pathum Chhimtuipui Darzokai, Tlawng Lui Bairabi leh Tut ah te siam zawh tawh a ni. Worl Bank Project, Asian Development Bank, Kaladan Multi Modal Transit Transport Project, PMGSY hnuaiah Mizoram hmun hrang hrangah kawngsial hna thawh mek a ni a, PMGSY hnuaiah hian Mamit - Phaizau pawh tender chhuah a ni a, hun rei lo teah hna tan hman beisei a ni.

National Highway 44A siamthat hna Gayatri Project Ltd in December 2015 a an thawh tan chu Km 45.52 zawhfel a ni tawh a, Km 27.80 khawih mek a ni a, December 2019 ah kawnglaih hna hi thawh zawh hman tum a ni a, Mamit khawpui chhung kawngpui cheithat nan hian Cheng Nuai 55 hmuh a ni a, ruahtui han veleh hna tan nghal tum a ni a ti bawk.

Kawlphetha kan hnianghnar zawk theihna turin hma nasa taka lak a ni a,  P&E Mamit Department hnuaiah Transformer thahnem tak dah belh a ni a, mipui tena kan nghahhlelh em em cheng nuaih 5495.00 senga Km 74 a sei 132 KV Single Circuit Line Bairabi to W. Phaileng via Mamit chu NEC in approval a pe tawh a, cheng nuaih 500.00 hman nghal mai theih turin a rawn pe fel tawh a ni a ti.
Sawrkar chuan zirna lamah hma kan sawn theih nan theihtawpin hma a la mek zel a, Govt Mamit College chuan kum 2017-2018 chhungin zirlai 112 an neihah MZU result chhuak hnuhnung bera pass percentage chu 72.73% an ni, Mizoramah pasarihna an ni chu lawmawm a tih thu sawiin, Session thar atang Smart class Room RUSA in cheng nuai 70.00 senga a sak chu luah tan a ni a, NIELIT hnuaiah Computer Study Centre changtluang tak awmin zirlai leh pawnlam mi tan a thlawnin computer zir theih a ni. SSA Mission Mamit District hnuaiah Elementary School 29 siamthat hna thawh mek a ni a, School sawmli hnenah Ramp siamna tur pek  an ni.

Mipui ten kan mamawh em em hriselna kawngah pawh hma lak zel a ni a, Hmarchhak Biala a hmasa ber ni turin Thenzawlah khum 50 awm theihna AYUSH Hospital chu nikum khan hawn a ni. Khum 200 awmna Mizoram College of Nursing Hostel, Falkawn a mi chu kumin June 2 khan hawn a ni bawk. Mamit District bikah pawh Tuipuibari PHC sak mek a ni a, Mamit District Hospital-ah  NEDP sum hmangin Hospital mamawh chi hrang hrang leh Doctor lak tharah Specialist dah thar an ni bawk.
Thalaite hmakhua ngaia Infiamna lama hmalakna ah a hlawhtlinna hmuh chhoh mek zel a ni a, kan thalaite pawh India ram leh rampawn thlenga hmingchher an awm chho ta zel a ni, Sports & Youth Services hmalaknain Youth Recreation Centre- Cum- Amalgamated Office Complex sakna turin NEC chuan sum cheng nuai 1024.42 chu a pawmpui tawh a, hna tan thuai beisei a ni.
Thingtlang lama hmasawnna leh miretheite chawikan hi sawrkar tum ber a ni a, IAY, PMAY-G hmanga mi harsate chenna in sak sakah Mizoram chu State 12 tlan chhuahah kan telin chawimawina Gold Medal kan dawng leh Shyama Prasad Mukherji Rural Mission (SPMRM) ah pawh Mizoram chu pahnihna kan ni.
Guwahati leh Kolkata bakah  Delhi leh Mumbai inkarah direct Flight a awm tawh a, Air India Jet Airways leh Spice Jet te an service mek bakah Indigo, Deccan Chartered Zoom Air leh IIC Technologies ( Air Charter) ten tun atanga reilote ah Lengpui Airport atanga service turin dilna an thehlut tawh bawk a ni a ti.
INDIA INDEPENDENCE DAY VAWI - 71 NA MAMITKan ram leh kan District hian hma a lo sawn zel theih nan inpumkhatna vawng nung chunga inlungrual taka kan ram leh khawtlang tana thawk turin he ni lawm tura kalkhawm zawng zawngte a sawm nawn leh a ni. Vawiin GSA Playground-a India Independence Day lawmna ah hian hnam puanzar chibai buktu Parate contingents te hi  Armed Contingents atangin 4th IR Battalion leh 181 BSF an ni a,  School contingents 16 leh MZP Bipe Band te nen an vaiin 19 an ni. Commander hi Inspector Lalthansanga a ni a, 2nd Commander hi SI Lalthlamuana Ralte a ni. School Contingents 17 atangin lawmman pakhatna hi JNV School te chuan an la a, lawmman pahnihna hi St Francis of Assisi Girls Contingent  te chuan la in Pathumna hi Govt High School Girls te an ni.Khuallian hian vawiin a school naupang parade na-a tel zawng zawngte tan hian School Uniform pheikhawk a pek tur thu a sawi a. Sawmbikte pualin D.C Complex ah At Home buatsaih a ni bawk.

India Indenpendence lawmna pual hian Mamit District chhung tan Football, Volleyball leh Badminton tournament buatsaih a ni a, Football-ah hian Hmarveng FC leh Venghlun FC te chuan final khelin Volleyball ah hian Zawlnuam Volleyball Club leh FYC, Mamit ten final an khel thung a ni.
Khuallian Pu John Rotluangliana hian he ni pual hian Mamit District Jail, Observation  Home leh Mamit District Hospital-a damlote tlawhin thilpek a pe a, Mamit District Hospital tan hian Oxygen concentrator khawl pahnih a pe a ni.

WRITTEN BY PAUL ROKIMA, MIS, DIPRO MAMIT

India ram zalenna champha phak vawi 71 na chu ram chhung hmun dangte rualin Serchhip ah pawh hlawhtling taka hman a ni.

SERCHHIP AH INDEPENDENCE DAY A lawmna pui ber chu Khawtetlang DC Playground ah dar 10:30 a.m ah hman niin Urban Development and Poverty Alleviation, etc., Minister Pu Zodintluanga chu khuallian ani a. Khuallian hian hnam puanzar pawt pharhin hnam puanzar chibai buktu Parade Contingent 15 te  chibai bukna a chhanglet a, New India Pledge (thutiam) chhiarchhuahna a nei nghal bawk. Thusawiin khuallian chuan, hnam dangte awpbehna hnuaia zalenna kan neih theih nana hruaitu ropui Mahatma Gandhi te, Jawahar Lal Nehru te, Vallabhai Patel leh ram hruaitu dangte, sipai huaisen, ramin zalenna a hmuh theih nana nunna hlantute leh tha leh tui sengtu zawng zawngte zahna chibai bukin vawiina an thawhrah senga zalen taka hun hmang mekten kan hriatreng a pawimawh thu a sawi a. Zalenna tel lo chuan khawi ram leh hnam tan mah hmasawnna a awm theih loh thu sawiin, India ram pawhin zalenna a hmuh hnu reiloteah khawvela ram ropui berte zinga miah a inhlang kai thuai ani, a ti. Mizoram ngei pawhin kum tela hma kan sawn thu a tarlang a. Serchhip District chhunga hmasawnna, tun hnai lawka kan hmuh engemawzat Pu Zodintluanga hian a tarlang.

Serchhip District Mipuiten thlamuang taka nun an hman theih nan venhimna hna chak taka thawh reng a ni a, Police Department ten tun kum khat kalta chhunga thubuai an thehlut pawh 199 lai a tling a ni, a ti a. Infrastructure Development lamah Serchhip District in hmasawnna hmel thar a hmuh hrang hrangte tarlangin Eklavya School te, Sainik School Chhingchhip te, Thenzawl ah Girls Hostel leh Integrated AYUSH Hospital thar te, Serchhip Tourist lodge thar te, Boxing Hall te, DAO leh ATMA Building thar te, District Research Office Building thar leh India hmarchhak huap pawha zahpuiawmloh Serchhip Auditorium changkang tak mai tun hnai hawn an nih thute a tarlang a. Hengte bakah hian tuna hawn mai theih tur peih thawkhat tawh Fire &Emergency Service Building thar leh Quarters engemawzat zak mek te, District Education Complex te, Serchhip DIET building te a sawi bakah hun reilotea peih mai theih tura hna thawh mek Serchhip Sport Complex te, Nursing School te, Panchayati Resource Centre leh thil dang engemawzat a tarlang a ni.

Heng hmasawnna hnathawh hrang hrang bakah hian Minister chuan NLUP hmanga sawrkarin Serchhip District chhunga kuthnathawktu a tanpui dan sawiin tun thlengin chhungkaw 9524 hnenah NLUP hi pek an ni a, sum Rs. 7504.39 Lakh sen a ni, a ti. Sawrkar Flagship Programme thar NEDP hmalakna hnuaia ruahmanna kal mek leh hnathawh tawh te a tarlang bawk. Hengte bakah hian zirna lama hmasawnna te, hriselna lama hmasawnna te, Urban Development and Poverty Alleviation Department kaltlanga mirethei tanpuina te, Self Help Group hmalakna te, in sakna leh eizawnna kawng hrang hranga kalpui a nih dan a tarlang bawk.

Thu a sawi zawhah Minister hian Parade Contingent te hnenah lawmman semna a nei nghal a, lawmman pakhatna hi Presbyterian English School, pahnihna hi Government Serchhip H/S NCC leh pathumna hi Lalthanhawla Higher Secondary School ten an dawng ani. Lawmman sem zawh hian he huna Border Security Organisation, 199th Battalion ten ralthuam an phochhuah chu khuallian ho hian mi pawimawh ten an en ho a ni. Tin, chhun dar 12 ah VIP at Home Tea Party, DC Bungalow tualah neih chhunzawm nghal a ni a. Chawhnu dar 1:00 p.m ah Independenc Day puala buatsaih Football Tournament Final chu P&E FC leh New Serchhip FC ten an khel bawk. 
WRITTEN BY K.SAITLUANGA, MIS, DIPRO SERCHHIP


Vawiin hi India ram in zalenna a hmuh champha Independence Day vawi 71-na a ni a; Lunglei District-ah ropui taka lawm niin a lawmna pui ber chu Thuamluaia Mual Lunglei-ah School Education Minister Pu H. Rohluna hovin urhsun taka hman a ni. Khuallian Pu H. Rohluna chuan Hnam Puanzar pawtparhin, Parade Contingent 25-te Hnam Puanzar chibai bukna a chhang let a; Independence Day thuchah a sawi hnuah Parade intihsiakna a tithate, Rashtrapati Award dawngtute leh Independence Day puala Sports Association-te intihsiakna hrang hranga tithate hnenah lawmpuina a hlan bawk.
Pu H. Rohluna chuan India ram zalenna atana nunna leh theihna hlutak hlan tu te inpekna leh inhlanna avangin India chu tunah khawvel sawrkar ropui berte zing a mi a lo ni ta a ni, a ti a. Vantlang himna leh muanna boruak vawng him tura dan leh thupek kenkawh chu Sawrkarin a ngaih pawimawh thu sawiin dan kengkawhtute leh mipuite thawhhona tha avangin Mizoram chu rampum a State muanawm berte zing a mi a ni tiin muanna leh remna boruak vawng him zel turin mipui kalhawmte a sawm a.

Khuallian chuan Sawrkar hmalakna hrang hrang tarlangin Mizoram Sawrkar Flagship Programme NLUP chuan eizawnna ngelnghet leh rintlak zawk chhungkaw tam tak a siam sak bakah tlangram loneih tlahniamin buh thar chu za zela 31.54% -in a pung a, United Nations Agency-te nena thawhhona tluang takin a kal thu a sawi a. Sawrkarin NLUP kalpui zel a tum thu sawiin tun dinhmunah Lunglei District chhungah chhungkaw 22,189-in NLUP tanpuina an dawn tawh bakah chhungkaw 254 dawngtura thlan an la awm thu a sawi.
Mizoram sawrkar Flagship Programme thar New Economic Development Policy (NEDP) chu thar chhuah tihpun, mipui mamawh siamsak, mipui sum dinhmun chawikan leh sumdawnna boruak tha siam nan a ruahman a nih thu Minister chuan kalkhawmte a hrilh a. Kumin chhunga NEDP-a hman tur cheng vaibelchhe 750 dah niin heng te hi Chief Minister’s Rural Housing Scheme, Link Road, kawnpui, tui leh kawlphetha supply, Referral Hospital leh District Hospital tihchangtlunna tura hman mek a nih thu a sawi a. Agriculture lama hmalakna te tarlangin Lunglei District-ah Rainfed Area Development RAD Project hnuaiah loneitu chhungkua 153 tanpui tawh niin  NEDP hnuaiah Link Road thar km 68 laih mek a nih bakah thlai tiak quality tha tak siamchhuahna hmun tur leh loneitute training-na tura ruahman Cheng Nuai 900 senna tur Centre of Excellence for Fruits, Lunglei chu zawh thuai a nih tur thu Minister chuan mipui kalkhawmte a hrilh a.

Mipui vantlang hriselna sawrkarin a ngaih pawimawh thu sawiin Minister chuan AYUSH Hopital, Thenzawl leh Drug Testing Laboratory, Zemabawk-te din an nih bakah Mizoram Cancer Institute, Zemabawk ti changtlun tura hma lak mek anih thu leh State Referral Hospital, Falkawn chu Medical College atana buatsaih zel a nih thu a tarlang a. Mipui mamawh tui thianghlim pe turin Lunglei District chhungah New Belkhai (Tuikawi), Chhuahthum, Tlabung (Pumping), Nukuksora leh Tuisen Bolia WSS-te chak taka hmalak mek a nih thu a sawi bawk.

Zirna tih hmasawn kawnga sawrkar hmalakna tarlangin school building sak leh thawmthat nan NEDP hnuaiah kum 2016-2017 Cheng nuai 490 leh 2017-2018 atan Cheng nuai 1000 ruahman niin NABARD atangin cheng vaibelchhia 25 hmuh a nih thu a sawi. Lunglei District chhunga Education lama hmalakna langsar zualte zingah Cheng nuai 20 senga Teacher’s Training cum Guest House sak mek, Kendriya Vidyalaya School sak that mek leh DIET B.Ed Course zirna hawn tum te Minister chuan a tarlang.
Commerce and Industries Department hnuaiah thil siam chhuah tam zawk leh hralhna mumal zawka kalpui tura hmalak mek a nih thu sawiin Cheng Nuai 987.98 senga Electric Veng, Lungleia Agri-Marketing & Training Infrastructure leh Cheng Nuai 243 senga Skill Development Training Centre-te kalpui mek a nih bakah Lunglei Sabji Bazar chu NEDP hnuaiah Cheng Nuai 150 senga sak that a nih tur thu kalkhawmte a hrilh a. Lunglei District tana hmasawnna tam tak thlentu tur Bangladesh nena insumdawn tawnna hmunpui Integrated Check Post (ICP) chu Kawrpuichhuah, Tlabung bula din turin hmalak chhoh zel a nih bakah Handloom Cluster Development leh Handloom Export Facilitation Hub, Thenzawl pawh chak taka kalpui mek a nih thu Minister chuan a tarlang.
Kumin ruahtui tam chuan hmasawnna hnathawh hrang hrang ti buai thin mahse sawrkarin theihtawp chhuahin hmasawnna ruhrel siam hna a kalpui zel a, Lunglei to Tlabung kawng leh Chhumkhum to Chawngte kawng siamthat hna thawh mek a nih bakah Tawipui North to Mualcheng South kawng siam zawh tawh a nih thu leh  Chhimtuipui Darzokai-a Lei dawh chu tangkai taka hman mek a nih thu Minister chuan a sawi a.  Bunghmun, Zobawk, Haulawng, Thingsai leh Cherhlun-ah te Primary Health Centre Building sak mek a ni a, Zobawk-a State Sports Complex hnathawh pawh chak taka kalpui mek a ni, a ti . Electric Power lama Mizoram Sawrkar hmalakna pawh sawiin Tuirial HEP, Tuival HEP , NEDP hnuaia Mega Solar Park, Vankal-a din tur, Rural Electricity Backbone Sub-Station tihchangtlun hna kal mek te a tarlang a.

“Vawiin India ram zalenna ni ah hian ram mipuite hian ram tan enge ka tih theih tih ngaihtuahin hmalam huntha nei turin theihtawp I chhuah zel ang u,” tiin Minister Pu H. Rohluna chuan Independence Day lawm tura mipui leh official kalkhawmte chu a fuih bawk. Vawiin Independence Day parade-a contingent 25 zingah hian Armed Contingent pathum, Unarmed Contingent pasarih, School Contingent sawmpahnih leh Band Parties pathum te an tel a, Pu Zonun Thara, MPS, SDPO Lunglei  chu Parade Commander  niin SI Rodingliana Sailo chu 2nd Parade Commander a ni. Kumin Independence Day pual hian Tennis, Table Tennis, Snooker&Pool, Badminton, Shooting leh football-ah te inelna buaitsaih a ni a. Heng intihsiakna a tithate hnenah khuallian chuan lawmpuina a hlan bawk a ni.

Thuamluaia Mual-a Independence Day lawmna inkhawm neih a nih zawh hian khuallian Pu H. Rohluna hovin mi sawm bikte tan Convention Center, Venglai-ah DC’s At Home function hman zui a ni bawk.

WRITTEN BY C. LALREMRUATI, MIS, DIPRO LUNGLEI

Vawiin khan India Independence Day vawi 71 na lawmna chu Chhangphut Field ah Social Welfare Minister Pu PC Lalthanliana hoin ropui taka hman a ni. He lawmna inkhawmah hian Khuallian chuan hnam puanzar pawtparhin parade contingents 25 te hnam puanzar chibai buk a chhanglet.


CHAMPHAI AH INDEPENDENCE DAY Khuallian chuan Independence Day Vawi 71 na hmang tura lo kal te chu chibai bukin, Ram pum huapa zalenna kan hman chu ram tan inpekna thuk zawk nei tura inhlan thar nan leh zalenna kan lawmna chu min fuihtu a tan leh hmasawnna kawnga thui zawk pen nan hmang theuh turin kalkhawm mipuite chu a sawm a ni. He ni pawimawhtak ah hian India ram zalenna atana nunna hlu tak hlantu martar te zahna chibai bukin, India zalenna a tana hma hruaitu ropui Mahatma Gandhi, Netaji Subash Chandra Bose leh hruaitu dangte hre reng turin kalkhawmte chu a chah a, zalenna sualtu te chu hun eng pan thei tura min fuihtu leh kan kawng lo tiengtu an nih thu a tarlang a. Zalenna sualtuten kan ram tan thui tak thlira an lo thawh tawh na zawng zawng chu tithlawn mai lovin a taka chantirtu nia lungrual taka kan thawh ho chuan harsatna eng pawh kan hmachhawn theih thu a tarlang bawk  a ni.

Khuallian chuan Mizoram Sawrkar hmalakna hrang hrangte a tarlan zingah Seling- Champhai kawng chungchang sawiin kum 2014 a National Highway a puan tawh chu kumin March 31, 2017 a Mizoram PWD kuta hlan chauh a nih avanging thawm that (Resurfacing ) loin hun engemaw chen a awm a. Chutihlai chuan Seling- Keifang leh Kawlkulh –Khawzawl inkar thuam thatna tur Central atangin sanction  hmuh tawh a nih thu taralngin, heng kar kawng 2 thawktu tur contractor pawh thlanfel an nih tawh thu a tarlang a ni. Hemi bakah hian kum kallai a Road Transport & Highway Ministry sanction turin keifang-kawlkulh leh khawzawl-champhai kawng thuamthatna tur Estimate chu thawnfel tawh a nih thu a tarlang a, Seling- Champhai kawng chu Double lane a sial zau turin DPR chu Highway Ministry a theluh a nih tawh thu  tarlang bawkin, Land Acquisition te ti felin Sanction Order a chhuah chuan Tender koh nghal vat a nih tur thu a sawi bawk a ni.

CHAMPHAI AH INDEPENDENCE DAY
Minister Pu Lalthanliana chuan tlawmngai pawl hrang hrang te , kohhran te, mipui leh media ten Sawrkar chunga rinna nghata Sawrkar hmalaknate an tawiawmna ah lawmthu a sawi a, Independence Day a parade Contingent te , Zirlaite, Sawrkar Official te leh mipui kalkhawm zawng zawng chungah lawmthu a sawi bawk a ni. Independence Day lawmna ah hian Champhai Bawrhsap Pu Vanlalngaihsaka, IAS, Champhai SP Pu BK Yadav, IPS ; Sawrkar hna thawk hrang hrang, NGO, MJA Champhai, Zirlaite leh mipui thahnem tak an tel a ni.
WRITTEN BY COLLIN HLYCHHO, MIS, DIPRO CHAMPHAI
Powered by Blogger.