Ka harh hlawl mai a. Ka mobile chu ka en vat a, zing dar 6 a lo ri dawn tawh. Zan lama ka men rei deuh avangin thawh ka lo hai deuh a ni. Ka khum bul dawhkana ka chhawp sa track suit chu ka ha nghal a, running shoe ka bun a, hmai ka phih thuak thuak a, insawizawi turin ka tlanchhuak ta a.
December 8 a ni a, thla a sik tan a, khua a vawt var mai. New Secretariat Complex lam ka pan a, he lam kawng hi a nuam riau. Hmanhmawh lem lo-in ka tlan thla zel a, sorkar building tur sak lai chu kawng an maiah chuan a ding khep khup a, in sa tura an vai rawihte chuan an riah chilh ni tur a ni, an lo rak nak nak tawh a, vai hla mobile-ah an play a, gamchha an koki-a batin an lo inphih phar phar bawk a, in sak lai pakhat hnuai atang chuan mei a lo khu chhuak let let a, kangmei te a nih palh takin tih thu-ah ka zu bih a, vai 1 hian lungthu-ah frying pan ung zet hi a lo chhuang a, mei a lo nun mek a, a bulah chuan atta nuai sa hi thingphel chungah a inchhawp sa a, mei chhem pah chuan a lo khur hlak hlak a.
Vai ho tawrhchhel zia leh an eizawnnaa an chian zia ka rilru-ah a lo lut a, tawng thiam lovin naupang te-in Mizoram-ah an lo lut a, cement hna inzir chawpin mistiri-ah an inchher puitling a, Mizo mipuite’n hah taka kan thawhchhuah sa te anmahni ram lama an thawnthlak tam tur zia te ka ngaihtuah mai mai lai chuan “I va kun nasa ve” tih ri hi ka hria a, a aw chu ka hriat hnu a ni ngat mai. Ka han leh hawi chuan ka rin ngei mai chu ka va hmu ta a. Mapuii, a lo nui var var a, “Inhmuh lohna a va rei ta ve, in chibai ila” a kut dinglam a rawn phar chhuak a, ka lai riau. “E he, Mapui i dam maw” ka ti a. “Dam e, ti rawh tlan phei zel ila” a ti a, kan inzui phei ta a.
Tlan pah chuan kan ti ti a, “tlan hmasa rawh” ka ti a, a hnungah ka zui a, a rawn lehhawi leh zauh thin a, a nui var var a, a ha a var tha hle mai. Track pants a taksa thlawp zaihin a ha a, sweatshirt pawl, a hmaa “Harvard” tih inziak a ha bawk a, mawngbawr len dan leh a kawng fek dan te chu a nalh tawk chiahin ka hria. A sam chu a dar vaw tawk chiahin a tan a, a tibuang deuh bawk a, hmaibial lam, khabe phir, biang tai hlar reng mai a ni. A hmui chu a lian lam mah mah em tih tur a ni a, mahse hei ai hian te deuh se ka ti chuang si lo. Mitmeng hriam lek lek, mahni inrintawk hmel tak a ni. A lu a zo vah a, a ke pen leh a che reng reng a zang haih a ni. A sakhmel leh a mizia te chu kum eng emaw zah liam ta, college zirlai mai ka nih laia ka thinlung hliamtu Mapuii nen khan a la danglam lo hle mai. Kan tlanphei zel a, State Library kan pel phei a, New capital lungphunna tual zawl kan thlen phei chuan a ding ta a, ka va fin ve a, lungrem dawhsan laiah khuan a thu a, a thaw hliam hliam a, a biangah chuan thlan tui a far zaih zaih a, a kawrban chuan a hru leh zauh thin a.
Eng eng emaw sawiin kan ti ti a, thu tam erawh kan sawi lo. “Rin, tunhma ai khan i lo patling ta hle mai” a ti a, ka nui hak a, “A awm ve tawh a lawm, kum 10 zet a liam tawh a nia”
Sawi zui tur dang ka hre tam lo, ka ro tlat.
“Nia, nang pawh ilo thau ta deuh a nih kha.” A nui seih a, a ha uingho chu a ha hmai dang aiin a sei hret a, a nuih zawng chuan a rawn lang a, a nui mawi tak chu a chawiin a mawina a belhchhah riau.
“A awm ve tawh a lawm, thlasik kan hmang ral tam ve tawh a” a ti a, min rawn melh a, a meng de sawr sawr a.
“I nu a dam em? Eng nge a an?” ka ti a, min chhang mai lo va, a ngawi vang vang a, “ka nu chuan nikum hmasa khan min boral san tawh a lawm” a ti ta mai a. Zawt fuh lo ka inti hle. “A va zia lo ve..engtin?” ka riat nawi a, Mapuii chuan “Ha, pawi ti suh, nakinah ka la hrilh dawn che nia, khawi i phone?” a ti a, ka kekawr ipte atang chuan ka phawrh a, a rawn pawt thla a, a hmet nauh nauh a, min pe kir leh vat a, “Kha, ka number ka save tawh e, nunhlui i ngaih deuh chang chuan min rawn text ve thin dawn nia, ti rawh chho leh tawh ila” a ti a, a tho a, a tlan leh nghal a, ka zui chho leh ta nge nge a, ngawi rengin kan tlan chho ta a, Bungkawn Vengthar peng-ah chuan a ding det a, “a nih leh mai aw, Di hlui” a ti a, ka lo nui tut a, ka chhang lem lo. A tlan liam phei ta a.
Khatla kawn lam panin ka phei zel a, ka rilru-ah thil tam tak a lo lut a, lunglenna te, khawharna leh mal riau-a inhriatna te chuan ka thinlung a sal bet ta tlat a, ka hui pap a, vai thingpui dawr an lo inhawng tan tawh a, dawrah chuan ka lut ta a, vaiho paratha kan, bial kirh kerh chhah til tel leh thingpui sa ver vawr dawm pah chuan kum 10 chuang liam taa rawllai nun, nunhlui ngaihtuah let-in ka thu ta veng veng a.
Ni, kum 10 liam ta-ah khan college ka lo kal ve tawh thin a, lungkham dang nei lem lovin lehkha ka lo zir ve tawh thin. Aizawla college lar ber pawlah ka kal a, lehkha thiam pawl ni lo mah ila ka pass chhe ngai lo. Sport thei pawl tak ka nih avangin a lar pawh ka lar ve thawkhat. Badminton a rual pawl tawkin ka khel thei a, tracks & fields lamah ka duai lem lo a. Kan college football team-ah captain ka ni bawk. Thlahtute atanga Aizawl mi hlun kan ni a, mi te anga hausa em um nilo mah ila kan khawsa thei ve tawk a, chapona lam nilo sela ka inti khawpui tlangval hle.
Ngaihzawng bul fuk nei loin ka theuleu vel mai mai a, nula mi tak ka ni lem lo. Mizo tlangvalah chuan pumruaah a lian pawl ka ni a, college function leh thil tih ho nikhuaah a nuam ti ber pawl ka ni thin. Kan college zirlai zingah pawh min haw lotu leh mitmei min hmuhtu te chu ka tawng ve nual tho a, ngaihzawngte chu duh ve tho mah ila a bul tan tak hi ka thiam lem lo. Min ngaizawngtute pawh tih beidawn ka nei ve nual. Ka duh loh em vanga ti beidawng ka ni hran lo a, ka zei lem loh vang a ni zawk mah awm e.
Mapuii nen hian college kal tantirh atangin kan inhre tawh a, zirlai nula ho zingah a hmeltha ber chu a ni lo nang a, a lar ber pawl chu a ni chiang. Nula harhvang lam a ni a, a hmel a nung ser a, mi biak a peih em em. Zirlai tin mai chuan an nel niin ka hria. Ngaihzawng a nei thei hle a, ngaihzawng lem lo, kawmtu leh chhawnchhaihtu englai pawhin a nei tih theih a ni. A bulah hian tlangval pahnih khat hi englai pawhin an tawlh reng a, a lerh pawh a lerh thaw khat. Kan thian mipa ho hian fel an tihzia leh chhe lo an tih zia hi an sawi chamchi thin.
Midang a biak peih nen kei hi min be mang tlat lo a, ka run deuh thin. Biak ve bawrh bawrh hi ka chak thin a, a rem chiah thin lo. Ka ngaizawng ru ve tho a, ka ti lang thiam lem lo a ni ber mai.
Nikhat chu kan S.U. ho nen sport chungchangah commitee neiin kan thufual a, kan ban meuh chuan dar 4:30 lai a ni tawh awm e. Kan college kawtah chuan Mapuii chu amahin a lo ding ve teh mial a, be mang loa kal pelh kan tum deuh uk a, amah chuan min rawn au a.
“Rin, i va tlai ve a” a rawn ti a.
“Nia, thil pawimawh kan ti lawk a, eng nge i tih a?”
“E le, ka lo nghak che”..ka awih lo lutuk chu ka nui huk a.
“Eng nge i nuih vel a? Nula in a star a nghak thiang lo em ni?”
Ka makti mengphar vel chu min rawn nuih a, “Hawh, haw rual ang” a rawn ti a, ka bulah a rawn phei a, kan haw dun a. Footpath-ah chuan hmanhmawh lem loin kan kal phei zel a.
“Rin, enga ti nge min pehhel reng a?” a ti a, a nui deuh a.
“Ka hel che pawh ka lo hre hlei nem” ka ti hul huk a, ka lai hle.
“Min be duh ngai hlei nem, nichinah pawh khan lo au lo che ila chuan i kal daih ang chu”
Ka inti huai ve deuh a, “Nang te chu bawrtu i ngah thei lutuk a, biak ve che pawh kan chang lo a nih hi.” ka ti a.
Kan titi phei zel a, an in peng kan thlen dawn thleng chuan eng eng emaw sawiin a phul hlut a, ka lo zawm ve bauh bauh zel a. “Rin, a nih chaw eitui aw..haw rual ziah tawh ila” a ti a. “I thu vek alawm” ka ti a, a nui var var a, min pensan ta a.
Kan inkawm nel ta viau a, kan haw dun ta zauh zauh bawk a, thian thenkhat te’n min fiam tan ta zauh zauh a, ka haw lo, a ni pawhin a haw bik lo. Zuitu leh bawrtu erawh a la ngah viau zel a, rem lo deuhah pawh hian min rawn vai loh leh min nuih hram thin. Hun a kal deuh a, kan inngaizawng zui ta a, thiam lem lo mah ila ka duh viau mai a, ani pawhin min ngaihsak thiamin ka bula a awm chuan tu dang a ngai bik loin ka hria. Thianghlim takin kan inkawm a, hmuia infawh bak mipat hmeichhiatna lam zawngin kan inkawm ngai lo. Hetiang hian II Year B.A. kan kal chhung zawng khan kan inzui a, a hlim niah ka hlim pui a, ka lungngaih niah min kur pui ve bawk thin. Kan final exam zawh chawlh laiin kan chhungte puiin Champhaiah thla 1 chuang zet ka zin a, tunlai angin mobile phone te a la awm ve lo a, P.C.O. ah kan lut kur zut a, kar a hlat poh leh lunglen a zual thin.
Kan final year a ni tawh a, Mapuii chuan sawi a kai ta riau mai a, kan college nula ho hian an thik niin ka hria a, ama beng pawh a thleng fo mai. Engmah a haw duh lem lo a, khin let pawh a tum ngai lo. Kei pawhin menah ka thlak mai a, ka awih lem lo bawk. Kan inkar pawh a tha viau zel a.
Kan classmate pakhat hian min be tha thei hle a, min ngaizawng tih ka hre mai, Miriam-i a ni. Mapuii nen an inkawm ve zauh zauh thin. Nula cher sang lam, hmeltha deuh mai a ni a, mahse a mizia ka ngainat zawng a ni lo a, a lakah beisei awmin ka awm ngai lo.
Kum tawp lam a ni tawh a, college-ah chawhnu lam class off in AIDS awareness programme kan nei a, Mapuii hmel hmuh tur a awm lo. Miriam-i chu ka bulah a rawn thu a, “Rin, vawiin chu i va mal ve a, khawnge i kawppui nu?” a rawn ti hawm hawm a, ka ngei ru hle a, mahse ka ti lang lem lo a, ka chhang bawk lo a, ka nui ringawt a.
“A awmna chin pawh hre loin ti khan ngaihtha deuhin i awm ve chu a nia, a ni lah nuam tawlin a leng mai mai si a” a ti leh a. Ka beng a verh ta deuh a, “khawiah nge a awm a? a kalna i hria a mi?” ka ti vin tuk a, ani chuan “Khaih khaih khaih, anka nem deuhte chhuah ve la, tleitir lungmawl thinlung hi i hliam palh ang e” a ti vel a, a hawi valh valh a, a meng nur vel a, ka run ngawt mai.
Ka zawt sek sek a, ani lah chuan mi chhaih kual vel a, min hrilh duh der lo a, ka ringhlel zual tulh tulh mai a, “tlaiah haw rual ila, ka hrilh ang che” a ti a, he nula hi hi hmeltha hle mahse ka hawpui chak lo. Mahse duhthlan tur dang ka nei chuang lo a, programme chu dar 2:30 velah a zo a, kan inzui haw ta nge nge a.
Haw kawngah chuan ka zawt nawn sek sek a, min hrilh tha duh lo hle mai a, titi dang a vawrh a, min chhaih kawi vel mai mai a, ka ning ru hle. Thil chi hrang hrang a lei haw a, min khaibawr tir teuh a, a rit phian leh nghal a, “Dawhthei deuh khan awm phawt la, kan inah min deliver thlap la, ka hrilh ang che” a ti a. A nui a, a hmui a pet kawisawi vel a.
An inah chuan ka zui haw ta nge nge a, in ropui deuh mai an nei a, a kawt zawlah chuan motor a inhung thluah bawk a. Kan thil lei vel chu dawhkanah kan dah a, an awmpui nula chu thingpui a lum tir a, kan inzawh chuan a room-ah min hruai a, khumah chuan “thu rawh” min ti a, ka duh lo a, a dressing table bula stool-ah chuan ka thu a.
A khumah chuan mi pawt phei lui a, ka dar dinglamah chuan a kiu a rawn nghat a, “Rina, ka rilru i hre vek tho si a, ni daih ila, ka duh em che asin” a ti a, ka beng bulah chuan a thaw lum ham ham a, a biang chuan mi rawn nawk vel a. Ka lum pup pup mai a.
“Ngawi teh Miriam, ka tan chuan i zei lutuk a ni. Bakah hmangaih dang ka nei, i hriat vek kha” ka ti a, ka nam per a, khumah chuan a let thla a.
Pawisak neih loh hmel takin khumah chuan a tal vel a, a chhe lo kher mai. Mahse, KTP tlangval ka ni a, bialnu nghet ka nei bawk a, he nu hi chu ka hnar thei ang tih ka chiang.
“Hmangaihna maw” ngeiawm zetin a nui vel a, “i hmangaih em em Mapuii hian i chungah eng rilru nge a put i hrechiang lo anih kha, tlangval fel leh lar i ni a, hmingthat nan a kawp mai mai che a nih hi” a ti a, ka la ngawi ta reng a. A sawi zawm zel a, “vawiin hian i hmangaih Mapuii rim a ra pawh i hre lo ang ti raw? Kei chuan ka hria a sin, kan Geography lecturer Sir Zonuna nen khan eng nge an tih zawt mai rawh. Tunah pawh an la haw tawp nang” a ti ta mai a.
“Sir Zonuna maw” ka ti rilru a.
Sir Zonuna chu kan college nula ho star rawn a ni a, tlangval hmeltha, lehkha thiam bawk si, lerh tak a ni. Nupui reilote nei ve zawk tawh a ni a, kum 34 lo liam a la ni lo ang. Kum hnih liam ta, Ist Year kan kal lai atanga rawn thawk a ni a, a nula mi viau bawk. Kan college nula ho thenkhat nen hian engtik lai pawhin sawi a kai ve deuh reng a, ka ngaihnep zawng tak a ni. A subject ka la lo a, mahse a mizia chu ka mil loh zawng tak a ni leh pek a.
Ka sa phat mai a, “Ka haw dawn, an inah ka va chian ngat teh ang” ka ti a, min au zui lawm lawm a, ka chhuahsan lui ta a.
Mapuii te in ka va thlen chuan khua a thim dawn tawh a, an gate chu ka hawng a, doorbell ka hmet chiau vawng vawng a, ke pen ri a lo ri thlak thlak a, ka thin a phu dup dup mai a, Mapuii ngei mai hian lo hawng se ka ti rilru hle mai.
Kawngkhar chu a ri rak a, a rawn inhawng a, Mapuii nu a lo ni a. Min hriat ve tawh avangin “E Rina, nang i ni maw? Lo lut rawh” a ti a, luh pawh tum chuang lo chuan ka ding reng a.
“Mapuii a awm em?” ka ti a.
“Awm nang, a zing chhuak a lo la haw reng reng hlei nem, tlai chaw kan ei nghal dawn a ti a”
“E, a nih tak chu, ka kal leh mai ang e” ka ti hul hak a.
“In ti ho vek dawn emaw ka ti a,”
“Nia…”ka riat nawi a. “Ka kal ve leh ta lo a, note bu hawhsak ka duh a, naktuk lamah amah ka lo zawt mai dawn nia” ka ti a, ka lehhawi a, ka let leh ta a.
A mak ka ti kher mai. Mapuii’n min phatsan ang maw? Ka ring thei lo. Mahse, ka finfiah zo chiah bawk si. Miin an sawina zawng zawngte kha thudik a lo ni tihna em ni? Ka kiangah khan a hlim ve viau emaw ka lo ti a, a lo duhtawk lo reng em ni ang le? Zawhna hlirin ka khat a, ka rilru a hah hle mai. Inah ka haw a, mobile phone te a la awm ve loh avangin landline atangin ka phone a, zan dar 9 ah pawh a la haw si lo.
A tukah chuan phak deuhin ka tho a, zing chaw pawh ei lovin college ka kal tlang a, nilengin class room-ah ka tawm a, class a kal tih ka hria a, banah chhuahchhal ka tum rilru ran a. Last period awm lovin college thlangah chuan ka lo nghak a. Dar 3 velah chuan a thiante nen an lo lang a, min hmuh veleh min rawn pan ding nghal a.
“Awi Rin, vawiin i van reh em em? Nimin kan inah i lo kal ami? Eng note nge i hawh duh a? Kan subject in ang a awm mang si lo a?” a rawn ti a. A hmel chu pha deuh daiin ka hmu a.
“Lo kal teh” ka ti a, hmun fal deuhah ka kai phei hlawk hlawk a.
“Nimin khawiah nge i kal?” ka ti chang rat a.
“Nia, nimin chu class ka kal lo a, ka thiante nen..”
“Dawt sawi miah suh aw, Saw mihring lerh lutuk Zonuna saw i lenpui a maw? Khawiah nge in len? Eng nge in tih? Engtin nge in va khawsak?” ka ti a, ka thin a rim lutuk chu ka khur deuh a.
A ngawi ta vang vang a, chutah “Ih.. Hmuifangah kan kal a, intihhlimna a awm a, nimin class a awm tha dawn lo tih min hrilh a” a ti bah niai a.
“Kei chu i bulah hian ka hlim tawk asin, i hlim tawk ve lo em ni?” ka ti a.
“Ka hlim tawk lo tih ka sawi em ni? Ka va inti thawveng ve lawk a ni mai a, eng nge i huat em em?”
“Zonuna saw mi lerh tawpkhawk a nih saw, a bula nileng i hman phawt chuan him dama i rawn haw pawh ka ring lo e” ka ti ta hrep a.
“Rin, min lo va ring chhe ve a, hetianga thu i la zel dawn a nih chuan ka tlin lo tawp ang. A hrim hrimin i thu lakna pawh chuan a va report kim awm ve” a ti a. Ka lo tawng na deuh a ni ang, na a ti tih ka hre mai.
“Ngaihdam min dil lo a nih chuan tun hunah hian kan inthen nghal ang. Rinawm i thei lo a nih chuan kan inthen a ngai a ni mai” ka ti a.
“Thudik ka hrilh che a, i ring duh lo a nih chuan a tawk a nih chu” a ti a, a mittui parawl kiang karah chuan a hmel, ngawhngawl leh tihmawh tak chu ka hmu thei a.
Kan ngawi dun reng a, a thiante chuan an rawn au ta a, “Ka kal dawn” a ti a, ka ngawi reng a, min rawn melh a, a kal ta a. Lungawi lo zetin ka thlir liam a.
Ka la ding ta reng a, ka lo tawng na ta lua em ni aw? Enga ti nge ka ngaihdam ve mai loh? An lo leng satliah ve mai mai pawh a ni thei a, enga ti nge ka rinhlelh viau mai? Mahse, mipa in tawngka ka cheh tawh a, ka kaltlang pui tur a ni ka ti rilru a.
Hun a ral a, thla a liam a. Mapuii chu a reh ta vang vang mai a. College-ah chuan kan inhmu zauh zauh tho a, mahse ka tuang ka tichhah a, ani lahin engmah a rawn sawi bik si lo a. Kan inthen chu a ni ta reng a.
Hun leh tuilianin tumah a nghak lo an lo tih thin angin III Year kan exam zo a, result a lo chhuak a, II Division-ah ka pass ve mial a, mi tin mahni mual hranah kan peng ta theuh a. Kei chuan ka zir zawm ta lo a, Mapuii erawh chuan phai lamah M.A. a zir zawm tih ka hria a. Kei chuan kan chhungkaw eizawnnaah ka pa ka pui a, kan hardware dawr chu ka enkawl ta deuh chawt a, ka buai thei ngar ngar bawk a, lunglen tawrh pawh a zia viau. Kum a lo vei meuh chuan kan inthen hlim ai khan ka rilru pawh a zang ta viau a. Kohhran, KTP leh YMA-ah theih tawkin ka inhmang a, tunlai tlangval fel, ruihtheih thil khawih lo, eizawnna lama ngaihtuah awm loh, makpa atana awhawm an tih ang hi ka lo ni ve ta reng mai.
Rual ka pawl zau viau a, thian tam tak ka nei bawk a. Nula hmeltha, fel leh nupui atana iaiawm loh tak tak te pawhin min hel ve thin. Ngaihzawngte pawh ka nei ve lawp lawp bawk. Amaherawhchu, ka thinlung chhungril takah erawh chuan Mapuii kha a awm tlat a, midang lakah ka rilru ka pe thei tak tak lo. A hmel hlim sang te, ka bula eng eng emaw sawia a ti ti ser ser lai te, mahni in ringtawk taka a che vel thinte khan ka rilru a hneh a, ka hmangaih ni berin ka hria. Ka ngaihzawng ve te pawh Mapuii nen hian ka khaikhin lo thei lo a, an tling tawk lo leh mai thin. Chutiang chuan kum eng emaw zah ka hmang a, kum 10 dawn lai a liam hnuah tun hun hi ka lo thleng ta a,ka hmangaih Mapuii chu min thawn lawkna nei miah lovin ka hmaah a rawn lang leh ta hlawl mai le.
= = = = = = = = = = = = =
December ni 10 a ni a, khua a vawt var mai a, christmas a hnai tawh a, hardware dawr lam chu kan inhralh tha lem lo hle. Ka dawra ka chhawr tleirawl pahnihte chu fiamthu thawhin an rak dun chul a, ka smartphone chu ka khal mai mai a, whatsapp-a new chat chu ka scroll thla zar zar a, M zawnah chuan Mapuii hming chu a hmasa berah hian a lo lang a, zinga kan inhmuh bak kha kan la inhmu leh ta lo a, ka be chhin chak ta tlat mai a,
“Eng nge i tih a?” tih hi ka va thawn a,
Min rawn reply vat a, “Office ka kl, i va reh rey thy ve.”
“Mizo tawngah rey/thy tih a awm a mi? Nula senior si hi i fimkhur lo riau”
“Haha … tleirawl tihdan a nih hi, kan young leh tawh ltk zawk a lawm” a rawn ti a.
Tiang mai mai sawi hian kan in be nileng ta deuh zak a, ni a tla hma tawh bawk a, nikhat a rei lo hle. Ni tin deuhthaw kan in text ta a, fiamthu leh thutak kan sawi a, Pathian thute kan in share tawn bawk a. Leng turin erawh min sawm hran lo a, kei lahin hunawl ka neih loh bakah min sawm hma chu len ka tum bik lo a.
Urlawkni a ni a, dawr ka khar hma a, zan lamah inkhawm bak programme dang ka nei lem lo a, ka inbual a, khumah chuan ka tlu zal mai mai a. Ka lo chhing sek a, ka whatsapp tone ri chuan min ti harh a, “Haw tawh em?” a rawn ti a.
“Haw tawh e” ka reply nghal a
“Zanin programme i nei em?”
“Nei lem lo e, inkhawm bak”
“Kan hmang dun dawn a mi? Inkhawm ban veleh lo kal la?”
“Ok, ka thu thua i awm dawn te chuan..haha”
“Nahi, programme dangdai deuh ka duang a nia” a rawn ti a.
Zan inkhawm banah chuan kan motor Maruti 800 chu ka hru fai thuak thuak a, a hlui ve deuh tawhin a rawng te pawh a da ve deuh tawh na a, a la chak tha hle. Ka inkhalh chhuak ta a, traffic a jam deuh a, minute 15 hnu velah ka va thleng a, gate a lo inhawng sa a, an compound chhungah chuan ka tlan lut ta a.
Inchhung ka luh hma chuan an kawt vel chu ka thlir kual a, ka kal hnuhnun ber tum kha ka rilruah a lo lut leh zawk a, “a lo rei ta hle mai” ka ti sap a. An in chu RCC building in lian vak lo a ni a, rawng an hnawih tharna a la rei lo aniang, a tharlam sar mai. Kawt velah chuan pangpar nalh tak tak a inkhawi a, pawna light an chhit chuan a chhun a, an vul chik chek hlawm a.
Doorbell chu ka hmet a, a rawn hawng vat a, “E.. i va hma ve, ka lo inpeih deuh chiah a, ka chhungte pawh an lo la haw lo, lo lut rawh” a ti a, ka zui lut ta a, sitting room-ah chuan kan thu a. Arsa kan a rawn chhawp a, thingpui nen chuan kan indun a. Eng eng emaw mai mai kan sawi a.
“Mapui, engtin maw kan hman dawn a?” a inchei dan en chung chuan ka ti a, half neck pawl , rawng dal lam a ha a, Velvet kekawr mar tangin a ha bawk a, boot buang thar a bun a, thutthlengah chuan overcoat dum leh muffler hi a chhawp sa bawk a, leng chhhuak tur a ang riau a.
“Ha..ka surprise dawn che” a ti a, a nui har har a. Tunhma ang reng khan a la nui mawi a, a tho thang pawh a la tha reng mai. “Hmanhmawh suh, in eipuar phawt ila, kan chhuak lawk dawn nia” a ti a.
Thingpuite kan in zawh chuan room-ah a va lut a, rambo polythene bag 3, puar zet zet hi a rawn khai chhuak a, guitar secondhand la tha tak hi a rawn la chhuak bawk a. “Hawh le, ka inpeih e. Heng hi min lo khaipui la,” a ti a.
Eng tak chu tih a tum ni maw? ka ti rilru a, ka zawh lahin a sawi duh bawk si lo a. Kan inkhai chhuak ta nge nge a, “Zanin chu ka driver-ah i tang dawn bawk a, ka sawina lam apiangah tlan ringawt mai rawh aw” a ti a. Ka zawtfiah duh ta vel lo a.
Sikulpuikawn lam panin kan tlan a, republic veng lamah kan kual lut a, tlak lam kan pan zel a, kan pan thlang ta viau a, veng mawng lam kan thlen chuan “Rin, saw laia Assam type hlui tawh lam bulah sawn ding rawh aw” a ti a.
Motor-te ka park fel hnu chuan Rambo polythene pakhat chu a khaichhuak a, “Hawh le,” a ti a, step chhuk zetah chuan kan inzui thla ta a. Chu step zet chu a siamtute chuan an siam uluk lo ngei mai. Lung inrem reng reng chu rual thep thawp pakhat mah a awm lo a, lung leh lung charna cement te chu a khawk tiar tuar a, kal a hahthlak tak zet mai. Ka han phun deuh dawn a, ka nula kalpui erawh chu zang vah hian ka bulah chuan a chhuk thla a, a phun reng reng lo a, ka sawichhuak duh ta bik lo a.
“Rin, zanin chu krismas putar inthup lo chi-ah kan tang dawn nia” a ti a. Kan thiltih tur chu ka hrethiam ve ta riai ruai a. Step chuan kawng ang reng zim tak, metal road pawh ni lo hi a zu pawh a, dinglamah kan kal leh hlek a, “Rin, hei hi a nih hi kan kalna tur chu” a ti a, in pakhat, sethlam u awrh, tlabal tawh tak hi a kawk a, kan tum ram kan thleng ta.
Kawngkhar chu a kik karh karh a, inchhung atang chuan pitar aw hian “lo lut rawh u” a ti a, ka sana chu ka melh zauh a, dar 9:00 chiah a lo ni a, inchhungah chuan kan lut ta a. Thutthleng pawh an lo nei mang lo a, an inchhung chu a zim hle mai. Pitar pakhat hi herhsawp-ah a lo thu a, sikri-ah mei lum a lo ai a, sikri bulah chuan nau puan ung tawh tak hi a lo inhem bawk a. Naupang pakhat, kum 3 mi awm vel hi an thutthleng neihchhunah chuan a lo muhil bam a, blanket ung zet hi a sin bawk a.
Min han hmu chu makti hmel a pu a, “ Eng nge induh ve teh mial a? Lo leng thu r’u” a ti a, thei leh thei lo hian a lo tho chhuak a, an thutthleng neihchhuna naupang mu chu sawn a tum a, naupang chu a lo harh a, a tap bai bai a.
Mapuii chuan “Eee, ka pi sawn duh suh, kan rei dawn lo e” a ti a, chaw ei dawhkan bula thinga siam stool chu pahnih hi aman a va la chhuak a, kan thu dun a, “Ka pi, i dam tha maw? Khawiah nge Chhuantei te nufa hi?” a ti a. Pitar chuan “ Thenawmah sawn T.V. an en a nih kha, ka va au ang e” a ti a, thawh a tum a. Mapuii chuan “Ka pi, ko duh suh. Kan lo nghak mai ang” a ti a, thutthleng seia naupang mu chu a va pan a, lainat tih hriat tak hian a va pawm a, a bianga mittui te chu a hruk hul sak a, a ipte atangin Milkibar chocolate a phawrh chhuak a, naupang chu a pe a, a tap chu a bang vat a, chocolate chu a ei a. A nui ta var var a, Mapuii chuan min rawn melh a, ngaisang zetin ka lo melh let a.
Chutihlai chuan kawngkhar a ri rak a, nu te lam hmaifai vir ver hi thawmhnaw lum pawh inbel mang lo hian a lo lut a, nausen thla ruk mi vel tur hi a rawn paw bawk a. Mapuii chu a tho var a, “Chhuante, in chibai ila” a ti a, a kut a pharchhuak var a, a ngaihna hre mang lo hian chu nu chuan a lo chibai let a, “Tute nge in nih le? Ka va hre lo che u em?” a ti bah niai a. Mapuii chuan “ Kei hi Mapuii ka nia, ka thianpa hi Rina a nih hi. Nia, min hre kher lo ang a, kei chuan ka hriatna che u a rei tawh asin” a ti ta mai a. “Zaninah hian in tan lawmna chhete thlentu kan nih beiseiin in inah hian kan lo leng lut a nih hi” a ti a. A hmel chu a hlim siah mai a, a hmuhnawm ka ti kher mai. Sawi ve tur ka hre lo a, ka lo michuang awm ve vel mai mai a, Mapuii che vel chu hmuhnawm ti takin ka lo thlir a.
“Chhuante, eng tham chu a ni hauh lo ang a, mahse Isua Krista piancham pual hian in tan thil ho tham te tihsak ve che u ka duh a ni” a ti a. Rambo polythene chu a pe ta a. A coat ipte chu a zen a, envelope a rawn phawrh chhuak a, “hei hi chu ka pi hi ka pe thung ang e” a ti a, pitarte chu kut khur hlak hlak in a lo ding chhuak a, envelope chu a la a, a hmela lawmna zungzam ka hmuh kha ka theihnghilh leh tawh ngaiin ka ring lo.
Chhuantei chuan rambo polythene chu a han hawng a, a chhung ami chu a phawrh chhuak a, puan nuam sen dal, deh nuam hmel zet mai pahnih, mipa naupang jacket pawl, nalh zet mai leh pheikhawk te, pitar hak tur ni awm tak kawrlum phiar te, Chhuante-i ta tur sweater nalh zet mai te a rawn phawrh a, hmeichhe hak tur nausen thawmhnaw leh nau puan eng emaw zat hi a phawrh tel bawk a.
“Ka pi, awh.. Pi Mapui, kan lawm zia hi ka lei leh ka te hian a sawi seng dawn lo a nih hi” a ti a, a mitah chuan dan rual lohin mittui a lo luang chhuak a, Mapuii chu a chibai nawn leh a, chibai mai duhtawk lo chuan a kuah ta ngawih ngawih a, Mapuii chuan a lo pawm let a, an tap dun a. Mipa naupang chuan lawm fahran hian a jacket leh a pheikhawk thar chu a lo inthawlh chhin vel a, an pitarte lah chuti bawk, an hmuhnawm ngei mai. Kei pawh chu min rawn chibai ve nawk nawk a.
Thingpui sen min hlui a, Mapuii cake ken chu kan hmeh a, a tuk lama eitur kan hnutchhiah bawk a, rei tawk fang kan awm hnu chuan kan chhuah san ta a. Step-ah chuan kan chho leh ta tauh tauh a. Thlasik khawvawh lai ni mahse thlan a sa phat phat mai. Zan thla eng hnuaiah chuan Mapuii chu ka va en a, a hmel chu a hlim siah a, a biang chu a tai tek a, a duhawm hliah hliah mai.
“Mapui” ka ti a, a lo hawi a, “Eng nge ang i tih?” a rawn ti a.
“Ka beisei loh lutukin zanin hi kan hmang a ni, khatiang ang em em a chhungkaw rethei kha Aizawl-ah an awm pawh ka lo ring pha ngai lo asin, an chhungkaw tan khan vantirhkoh i ni ringawt a lawm” ka ti a.
A nui var var a, “Rin, nikum urlawk zan pawh khan tiang hian hun ka hmang tawh asin, keimah kaltlanga midangin malsawmna an lo dawng ve thei hi ka lawm tak zet zawk asin, an hlim hmel hmuh kha ka addict tawh a lawm” a ti a, a thaw hliam hliam a, zang vahin a pen a, ka umpha mang lo a ni.
“An chhungkaw chanchinte kha i va hre chiang em em ve? Tu nge kawhhmuh che a?” ka ti a.
“Nia, local council-te hi ka be kual a, min kawhhmuh a ni. Anni chhung kha june thla vel atanga ka hriat tawh an ni a, chung lai chuan Chhuantei kha nau nei tuah tawh tak a ni a, an inah pawh khan an local council te nen vawikhat chu kan kal tawh a lawm” a ti a. “Pawisa kha engzat nge i pek reng reng a?” ka ti a, “Ka sawi duh lo” a ti zet a, a hnu deuhah “Cheng sangnga” a rawn ti leh bauh a.
Ka rilru a kal thui hle mai a, chhungkaw awmthei pangngai tak kan ni a, kohhran leh khawtlang-ah chuan thilpek te pe-in sawma pakhat pawh kan chhung lut ve thin ngei mai a, amaherawhchu hetiang ang hian ka mihring puite tan ka lo la luangchhuak ngai reng reng lo a ni tih ka in hmuchhuak a, ka zak ru ta hle mai a, ka bula nula kal chu tluk lo ka inti a, ka ngaisang ru hle mai.
Ka car dahna chu kan thleng a, kalna tur dang pakhat kan la nei a tih avangin chhim lamveng pakhat panin kan inkhalh phei a. In pakhat, kawng an maia lo ding kawtah chuan min din tir leh ta a, inhnuai bera eng lo chhuahna chu a kawk a, “hemi te hi hmeithai an ni a, an nu hian tunhma chuan funte kan office kawtah standing ve thin a, mahse September thla khan Gospel Camping-ah a piang thar hlauh mai a, a nunhlui chu a sim hneh kher mai. Chawhmeh zuarin ei a zawng a, mahse hmanni lawk khan bike in a su palh a, a keruh a ti tliak a, ei a la zawng thei kher lo ang. Fapa tleirawl, Intermediate Dept -a awm, fel zet mai leh fanu naupang, hmeltha zet, kum 10 mi vel a nei nghe nghe a sin. A nunthar avang pawh hian tanpui hi ka chak hliah hliah, khai le guitar kha han lekchhuak rawh le” a ti zung zung a, rambo polythene lian zawk chu a khai a, keiin eitur dahna zawk leh guitar chu ka keng thung a, inhnuai panna step tereuhte-ah chuan kan chhukthla ta a.
Dan pangngai angin kawngkhar chu a kik leh ta kauh kauh a, nu valai tak aw hian “Lo lut rawh u” a ti a. Kan lut ta a. Thutthlengsei-ah nu, la valai tak hmaifang tha deuh mai hi a lo mu a, a ke veilam chu a lo incher bum a, a bulah chuan hmeichhe naupang hmai bial kirh kerh, hmel duhawm deuh mai hi a lo tawlh hrat hrat bawk a, an chaw ei dawhkan-ah chuan mipa tleirawl kum 13 vel tur hian lehkhabu a lo inchhawp nuai a, a lo chhiar malh malh bawk a. Lehkhabu pakhat chu a kawm atang pawhin eng nge a nih ka va hre nghal mai a, Charles Dicken “ A christmas carol” tih ngei kha a ni. An inchhunga thil hlu awmchhun chu refrigerator lian lo tak chu a ni deuh mai.
“E, Nu Hmunsiam, eng nge i an? I tha zel em?” a ti lut a. “Awi Mapuii lah ni rengin, in va fel ve, lo leng r’u” a ti chul a. Nidangah pawh a lo tanpui tawh thin a ni ngat mai ka ti rilru a. “I thianpa hi ka va hre ngai lo ve,” a lo ti a, “Rina a nih hi, zanin chu ka driver nih a chak deuh a, ka rawn inhruai tir a nih hi” a ti a, a nui hak hak a. Kan in chibai a, thutna awm ang angah chuan kan thu ve a.
Mapuii chu a ding deuh hluai a, “Eng lo a nia Nu Hmunsiam, thil hlu tham chu a ni lo na a, i nun thar leh kan tana nau thar lo piang lawm nan thil ho te te kan rawn ken sak ve che u a” tih pahin a polythene khai lai chu a pe a, a coat ipte atangin envelope hi a phawrh a, a pe nghal bawk a. Chutah “I fapa hi tunge ni kha?” a ti a, “Lalchhandama a nih hi” a lo ti a, “Rin, guitar kha han pe la” a ti a, ka bula guitar ka tun chu ka lo theihnghilh leh hman tawh a, ka la vat a, Lalchhandama chu ka pe ta a, chu tleirawl lawm hmel chu hmuhnawm tham tak a ni.
“Mapui, i va han ti lawmawm thin ve aw… Nang hi chu kan chhungkaw tan hi chuan i va han hlu tak em! Ka tawhsual tawh lahin kha ti khawp khan min buaipui tawh a, eng tin nge ka rulh let ve tak ang che le? I lei chhiar sen loh ka ba ta zuk nia” a ti a, lawm avanga a bianga mittui luang chu a dang zo lo va, a sur zung zung mai a.
“Lawmthu sawi a ngai reng reng lo, hetianga tanpui thei che u a ka awm hi lawmthu ka sawi mawlh mawlh zawk tur a nia sin” a lo ti a. “Chhante, i u mapuii thil lo ken che chu a va han tha teh lul em! Tunah chuan i awh em em guitar i nei thei ta chu a nia, lawmthu sawi ta che maw le” a ti a, a tap tiau mai a. Chhantea chuan “U Mapui, ka lawm lutuk, tunah chuan theih tawkin ka zai ve thei tawh dawn a nih hi” a ti a, guitar chu a perh a, a chord te chu a hmet zung zung a, a thiam hmel reuh hle mai.
Rambo polythene chu an han hawng a, Nu Hmunsiami ta tur ni awm tak kawrlum leh pheikhawk bun nawm hmel tak, hmeichhe naupang kawrfual sen lar leh pheikhawk te, mipa jacket nalh zet mai leh smart pant te an rawn phawrhchhuak a, Barbie set hi a lo tel bawk a, hmeichhe naupang chuan lawm zetin a lo la vat a, a lungawi hmel kher mai.
Pi Hmunsiami chuan “Mapui, Rina, in va han ti lawmawm teh lul em! Ka ke avang hian ei ka zawng thei rih si lo a, kumin chu mangang takin kan hmang liam dawn emaw ka lo ti a, Pathian lakah pawh ka lo vui rilru hman deuh hial asin, mahse in zarah lawmna kan tawngbaw leh ta a nih hi! A lawmawm em mai. Pathian hnenah lawmthu ka’n sawi ang e” a ti a. Tap zawih zawihin Pathian hnenah lawmthu a sawi ta a.
Chhantea chuan thingpui a lo lum peih diam a, eitur kan ken te nen chuan kan ei leh ta a, Dar 11 a lo ri leh dawn ta mai. Mapuii chuan “Chhante, i guitar chu han perh la, zai ila maw le” a han ti a, Chhantea chuan hla chu a la vat a,
“Thimin lei a tuam laiin
Van engin piallei a chhun.
Van ho zai mawi a lo ri:
Rem leng se tiin an zai”
A thunawnah chuan kan lo zawm ve a, an chhungkua chu an lo zai thei viau mai a, Pi Hmunsiami aw pawh chu a tlawk tha khawp mai. Mapuii lah zai nuam ti mi a ni a, theihpatawpin kan zai a.
“Chungnung berah Pathian chu
Ropui takin awm rawh se.
“Lei chunga mihring hnenah
Rem leng se,” tiin an zai.”
Meng phal pawh kan awm tawh mang lo a, Mapuii chu ka va en a, maimitchhing diar diarin a zai a, a ha var rual that mai leh a hmel te chu a lo duhawm zual ta ni hian ka va hmu a. Kawngkhar a rawn inhawng a, pathlawi lungleng ni awm tak pahnih hi an lo lut a, zu rim an nam hak a, rui chhia erawh an ni lo. “In zaithiam em a, kan lehkha denlai dah meuhin kan rawn zawm ve dawn che u” an rawn ti a, chhuatah chuan thuthmun an rem a. Min rawn zawm ve ta a, zai a kal zaih mai a. Mi dang dang pawh an rawn lut zel a, an in a lian lem lo bawk a, inchhung chu kan khat ti tih ta mai a.
“Bethlehem mual tlai tla engah
Khuavel sakhming a’n chhiarin;
Tah chuan remna lal a piang ta;
Leimi-ah an chhiar ang maw”
Chhantea chuan hla a lo hre reuh zek mai a, hla dang pawh a la zel a, kan zai tui em em mai a, hetiang taka ka zaitui awm pawh hi ka hre ngai lo. Zanlai pelh rawk thlengin kan zai a, kham lo takin kan duhtawk thei ta hram a. Kan duhtawk hnu chuan kan inchibai nak nak a, kan haw san thei ta tawk a.
Ka car dahna lam kan pan dun a, lung a awi hliah hliah mai. Ka bula kal, nula hleitling tawk tak, mi dang tana malsawmna nunpuitu chu ka en a, te ta riau hian ka inhria a, tluk lo ka inti hle. Car-ah chuan lut mai lovin kan ngheng a, kan ding khawmuang a,
“Mapui, zanin chu a nuam ka ti hle mai” ka ti a, a nui var var a.
“Rin, kei pawhin nuam ka ti, midangte tanpui theia ka awm hi vannei ka inti tak meuh meuh a ni. Pathian meuhin a fapa pawh ui lovin leiah a rawn tir a nia, ka theih ve chinah chuan tlanchhiat hi ka tum ngai lo asin. Bakah ka bula i rawn kal ve duh hi ka lawm tak zet bawk” a ti a.
“Eng vangin nge maw ka rawn kal ve duh loh ang le? I bula awm ka duh alawm” ka ti a.
“Ha.. kei chu phatsantu tenawm mai ka nih kha, kan inthen lai kha chuan maw Sir Zonuna khan min zar buai hneh lutuk a, rilru fim ka pu hlei thei lo a nih kha. Mi khan min sawi nasa hle tih kha hria, mahse a kuthmawr pawhin min dek lo asin. A hnulamah lah khan beisei awmin i awm ta miah bawk si lo a, kan inhmu khat ta bawk si a..”a ti niah niah a.
“Chutiang sawi tawh suh, ka hmangaih che tih hi ka lo hrechhuak har lutuk a ni. Tin, zanin-ah hian ka tluk lo hle che tih ka hre chhuak ta bawk” ka ti a.
“Rin, kei pawhin ka hmangaih che. Hawh, nunhlui chu i liam san tawh teh ang. Kan hmalam hun chauh i thlir dun tawh ang” a ti a. Van boruak thiang kuk mai chu a thlir vang vang a, a thaw ham ham a.
A darah chuan ka va kuah a, ka lamah ka hnuk hnai a, taksa insi chialin kan inkuah a, ri lovin thu tam tak kan sawi dun a.
YMA rorelna sang ber dawttu, Central Coordination Committee (CCC) chu nimin khan Central YMA hall-ah an ṭhu a; kumin October 17-19 chhunga YMA General Conference neih tura agenda turte an thlifim. Meeting hi CYMA president Lalbiakzuala'n a kaihruai a, CCC member 210 an kal.
